«Рэжым загнаў сябе ў пастку»
1- 8.05.2026, 14:38
- 1,644
Рэкордная з пачатку вайны колькасць расіян заявіла, што краіна ідзе «па няправільным шляху».
Узмацненне рэпрэсій, крах надзеяў на заканчэнне вайны і пагаршэнне эканамічнай сітуацыі выклікалі наймацнейшы з пачатку ўварвання ва Украіну злам «патрыятычнага кансэнсусу» ў расійскім грамадстве.
Доля грамадзян, якія лічаць, што краіна «ідзе па няправільным шляху», дасягнула максімуму з лютага 2022 года, паказала апытанне «Левада-цэнтра». У красавіку 2026-га «няправільным» курс Расіі лічылі 28% апытаных — на 8 працэнтных пунктаў больш, чым у канцы мінулага года, і амаль удвая больш, чым два гады таму.
Доля тых, хто лічыць, што краіна «рухаецца ў правільным напрамку», упала да 55% — гэта таксама найніжэйшае значэнне з пачатку вайны. З канца мінулага года такіх адказаў стала менш на 12 п.п., што стала самым моцным разавым падзеннем з пенсійнай рэформы-2018. У параўнанні з пікамі лютага 2024-га (75%) група «задаволеных курсам» страціла кожнага чацвёртага ўдзельніка.
«Стамленне ад працяглай вайны без выразнага канца ў спалучэнні з падатковым ціскам і пагаршэннем эканамічнай сітуацыі спрыяе росту песімізму», — сказаў Bloomberg дырэктар «Левада-цэнтра» Дзяніс Волкаў. У грамадстве павышаецца ўзровень трывожнасці і псіхатызацыі: сімптомы дэпрэсіі адзначаюць у сябе 42% расіян, а продажы антыдэпрэсантаў б'юць шматгадовыя рэкорды.
Мяняецца стаўленне да Уладзіміра Пуціна, знікае эканамічны аптымізм, усведамляецца немагчымасць перамагчы ў вайне, пералічвае навуковы супрацоўнік Цэнтра Карнегі ў Берліне Аляксандр Баўнаў. «Сімвалічная мяжа ў 1418 дзён (працягласць Вялікай Айчыннай вайны — ТМТ) аказалася фатальнай. Расійскі рэжым сам загнаў сябе ў храналагічную пастку ВАВ, абвясціўшы праціўнікаў новымі нацыстамі, а ўласных наймітаў паставіўшы ў адзін шэраг з салдатамі Чырвонай арміі. Цяпер спасылкі на «іншы характар канфлікту» не працуюць», — тлумачыць Баўнаў.
«Увесь дзяржаўны механізм — медыі, урад, парламент, царква і спецслужбы — па-ранейшаму спрабуе вырашыць адну і тую ж задачу — схаваць памылку Пуціна, здзейсненую ў 2022 годзе, але выходзіць усё горш», — дадае Баўнаў.
Паводле апытання «Левады», нягледзячы на нарастаючае незадаволенне, расіяне па-ранейшаму не бачаць перспектыў для пратэстаў: магчымымі іх лічаць толькі 11-16%, і столькі ж заяўляюць пра гатоўнасць узяць удзел.
Незадаволенне пакуль не можа быць выяўленае ў пратэстах з-за высокага ўзроўню рэпрэсій рэжыму, тлумачыць палітолаг Андрэй Калеснікаў. Аднак яно можа «у рэшце рэшт вырвацца вонкі, як падземны пажар», прычым у нечаканым месцы, у нечаканы час і па нечаканых прычынах, дадае эксперт.