Самалёты «Аэрафлота» ў Мінску прызямляліся з грубымі парушэннямі

Магла здарыцца катастрофа.

Самалёты расійскага «Аэрафлота» ў мінскім аэрапорце за апошнія месяцы здзейснілі некалькі пасадак з грубымі парушэннямі правілаў бяспекі, якія маглі прывесці да катастрофы. Ідзе гаворка пра так званыя нестабілізаваныя заходы, калі пілот працягвае прызямленне, нягледзячы на тое, што параметры самалёта не адпавядаюць норме. Праблема мае сістэмны характар, а апошнія вядомыя інцыдэнты такога кшталту адбыліся ў сталіцы Беларусі. Пра гэта «Зеркалу» распавёў былы пілот 1-га класа «Аэрафлота», вядомы авіяцыйны эксперт Андрэй Літвінаў, які, у сваю чаргу, атрымаў гэтую інфармацыю ад крыніцы ў кампаніі. Па яго словах, гэта не выпадковыя памылкі, а сімптом сістэмнага крызісу ў расійскай грамадзянскай авіяцыі.

«Працягвалі зніжэнне і селі»

Як паведаміў Андрэй Літвінаў, праблема нестабілізаваных заходаў на пасадку апошнім часам стала ўзнікаць часцей. Ён удакладніў, што гэта адбываецца паўсюдна, але апошні вядомы яму выпадак адбыўся менавіта ў Мінску.

— Не скажу, што колькасць расце ў геаметрычнай прагрэсіі, але некалькі выпадкаў было, — кажа эксперт.

Нестабілізаваны заход на пасадку — гэта сітуацыя, калі да пэўнай вышыні палёту (звычайна 1000 футаў або каля 300 метраў) паветранае судна не выведзена на патрэбную траекторыю і не адпавядае ўстаноўленым параметрам. Гэта азначае, што хуткасць, вышыня, курс, вертыкальная хуткасць зніжэння, а таксама канфігурацыя самалёта (выпушчаныя шасі і закрылкі) не знаходзяцца ў стабільных межах. У такой сітуацыі правілы прадпісваюць пілоту перарваць заход і пайсці на другі круг.

Па словах Літвінава, у Мінску ёсць фактары, якія могуць спрыяць такім інцыдэнтам. Па-першае, з-за кароткага часу палёту з Расіі ў экіпажа застаецца менш часу на поўную падрыхтоўку да пасадкі. Па-другое, у аэрапорце беларускай сталіцы нярэдка практыкуецца візуальны заход, то бок не па дакладных прыборных сістэмах, што ўскладняе пілотам кантроль параметраў, у прыватнасці, вышыні.

— На вышыні ў 1000 футаў камандзір прымае рашэнне: або працягваць заход на пасадку, або сыходзіць на другі круг. Ёсць шэраг умоў, якія павінны быць выкананыя: самалёт павінен быць стабілізаваны, павінны быць цалкам выпушчаныя шасі і механізацыя, вертыкальная і паступальная хуткасці не павінны перавышаць дапушчальных значэнняў, — тлумачыць Літвінаў. — Калі хаця б адзін з пунктаў не выконваецца, камандзір абавязаны сысці на другі круг. Чаго не было зроблена ў Мінску — яны працягвалі зніжэнне і селі.

Эксперт падкрэслівае, што такія дзеянні з'яўляюцца парушэннем, ступень небяспекі якога залежыць ад канкрэтных адхіленняў ад нормы. Інфармацыю пра інцыдэнты фіксуюць «чорныя скрыні» самалётаў, пасля чаго ў авіякампаніі праводзіцца ўнутраны разбор. Па словах Літвінава, беларускія авіяцыйныя ўлады могуць не ведаць пра гэтыя выпадкі, бо фармальна здарэння не было, а доступ да расшыфровак палётных дадзеных ёсць толькі ў авіякампаніі.

Прычынай пачашчэння інцыдэнтаў, на думку Андрэя Літвінава, з'яўляюцца сістэмныя праблемы ў «Аэрафлоце», звязаныя з нізкай якасцю падрыхтоўкі пілотаў і некампетэнтным кіраўніцтвам.

— Зараз увогуле ў «Аэрафлоце» вельмі шмат выпадкаў, звязаных са слабой падрыхтоўкай лётчыкаў. Лётны дырэктар кампаніі Эдуард Саветкін уладкаваў там рэарганізацыю, якая прывяла да хаосу. Камандна-лётны склад выказаў яму недавер, пра гэта пісалі і ў Расавіяцыю, і ў Мінтранс, і прэзідэнту, каб былі прыняты меры. Але ён працягвае свае рэформы, якія прыводзяць да такіх наступстваў, звязаных з недастатковай падрыхтоўкай пілотаў, — распавёў эксперт.

На пытанне, ці можа нестабілізаваны заход на пасадку прывесці да катастрофы, Літвінаў адказаў сцвярджальна.

— Трэба спыняць гэты бардак, каб не было трагедыі. Я таму і інфармую пра гэта, што адбываецца зніжэнне ўзроўню бяспекі палётаў. Гэту тэму трэба падымаць і біць трывогу, — падсумаваў ён.

Што кажуць правілы?

Пасадка самалёта пры нестабілізаваным заходзе з'яўляецца парушэннем як расійскіх, так і беларускіх авіяцыйных законаў. Як адзначае партал SkyMoments, Федэральныя авіяцыйныя правілы Расіі абавязваюць пілота ў такой сітуацыі спыніць зніжэнне і пайсці на другі круг.

Аналагічныя нормы змяшчаюцца і ў заканадаўстве Беларусі. У пастанове Міністэрства транспарту і камунікацый ад 4 кастрычніка 2024 года № 96 «Аб зацвярджэнні авіяцыйных правіл па арганізацыі і выкананні палётаў грамадзянскіх паветраных суднаў» гэтаму прысвечана некалькі пунктаў.

Так, п. 535 раздзела 41 гаворыць:

Камандзір ПС выконвае працэдуру перарванага заходу на пасадку, калі пры дасягненні вышыні стабілізацыі 300 метраў (1000 футаў) адносна ўзроўню аэрадрома ў прыборных метэаралагічных умовах і 150 метраў (500 футаў) у візуальных метэаралагічных умовах, уключаючы візуальны заход на пасадку, не вытрымліваюцца ўмовы стабілізаванага заходу на пасадку.

П. 537 таго ж раздзела наўпрост прадпісвае камандзіру спыніць заход пры ўзнікненні шэрагу ўмоў, якія фактычна і вызначаюць заход як нестабілізаваны:

Камандзір ПС спыняе заход і выконвае працэдуру перарванага заходу на пасадку, калі:

да дасягнення вышыні прыняцця рашэння (ВПР) або мінімальнай вышыні зніжэння (МВЗ) не ўстанаўлены або страчаны неабходны візуальны кантакт з арыенцірамі для працягнення заходу на пасадку;

да моманту дасягнення ВПР (МВЗ) прасторавое становішча паветранага судна (ПС) або параметры яго руху адносна ўзлётна-пасадачнай паласы не забяспечваюць бяспеку пасадкі;

да моманту дасягнення ВПР (МВЗ) адхіленні ад зададзенай або разліковай траекторыі зніжэння, разліковых значэнняў паступальнай і вертыкальнай хуткасцяў зніжэння перавышаюць усталяваныя абмежаванні для дадзенага тыпу ПС.

Такім чынам, пасадка самалёта ў Мінску ва ўмовах нестабілізаванага заходу з'яўляецца прамым парушэннем беларускіх авіяцыйных правілаў.

Хто такі Андрэй Літвінаў?

Андрэй Літвінаў — лётчык 1-га класа, былы пілот «Аэрафлота» і авіяцыйны эксперт. Шырокую вядомасць ён атрымаў у 2011 годзе, калі, будучы камандзірам паветранага судна, адмовіўся затрымліваць рэгулярны рэйс з Іркуцка, каб дачакацца «першай асобы» — тагачаснага губернатара Іркуцкай вобласці Дзмітрыя Мязенцава, які спазняўся. Аўдыёзапіс яго жорсткіх перамоў з дыспетчарам, які пагражаў «не выпусціць» самалёт, быў апублікаваны ў інтэрнэце.

У апошнія гады Літвінаў вядомы як аўтарытэтны авіяэксперт.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com