Пуціну паведамілі, што ў Расіі пачаўся новы «цыкл»
- 20.08.2026, 11:44
- 1,398
Але бізнес пра гэта нічога не ведае.
«Пачалі працу па запуску новага інвестыцыйнага цыкла», — далажыў віцэ-прэм’ер Расіі Аляксандр Новак Уладзіміру Пуціну на пасяджэнні савета па стратэгічным развіцці, піша The Moscow Times.
Інвестыцыі ў першым квартале абрынуліся на 14,3% у гадавым выражэнні пасля скарачэння на 2,3% летась, і ўсе прагнозы, уключаючы ўрадавы, абяцаюць сёлета далейшае падзенне. Але Пуцін загадаў вярнуць іх да росту і папярэдзіў: гэта стане «важнейшым індыкатарам эфектыўнасці працы эканамічных улад».
Заканчэнне мінулага інвестыцыйнага цыклу Новак тлумачыць сітуацыяй у найбуйнейшых карпарацыях, у тым ліку дзяржаўных. Паводле яго дадзеных, на долю пяці найбуйнейшых дзяржаўных кампаній прыпадае больш за 15% усіх інвестыцый у краіне. Але, пачынаючы з мінулага года, «шмат так званых мегапраектаў прайшлі асноўную фазу інвестыцый… практычна завяршыліся». Сярод тых, хто скарачае інвестпраграмы, — «Газпрам», РЖД, «Расатам».
Для запуску новага цыклу трэба расчысціць ключавыя галіны ад назапашаных даўгоў і страт, стварыць стымулы да поўнага выкарыстання існуючай інфраструктуры, забяспечыць дзяржаўную падтрымку інвестыцый і палепшыць інвестыцыйны клімат, пералічыў прыярытэты Новак. Ужо ўнесены папраўкі ў закон аб банкруцтве, якія перанакіроўваюць акцэнт з ліквідацыі бізнесу на аднаўленне плацежаздольнасці, незагружаная экспартная інфраструктура перапрафілюецца пад унутраныя грузапатокі, рыхтуецца кратнае павелічэнне інвестыцый у праекты тэхналагічнага суверэнітэту, адзначыў віцэ-прэм’ер.
Бізнес пра пачатак новага цыклу не ведае. Сярод 12 тыс. прадпрыемстваў, апытаных Цэнтрабанкам, больш тых, хто збіраецца памяншаць інвестыцыі, чым тых, хто рыхтуецца іх павялічваць. Інвестыцыі — гэта ў значнай ступені «давер і настрой», адзначаў міністр эканамічнага развіцця Максім Рэшэтнікаў, а яны ў расійскіх прадпрымальнікаў цяпер дрэнныя.
Новак традыцыйна абяцаў для стымулявання інвестыцый «стабільныя падатковыя ўмовы, абарону прав уласнасці, зніжэнне адміністрацыйных бар’ераў». На справе адбываецца якраз наадварот, а бізнес, паводле слоў Рэшэтнікава, «нічога не забывае».
Улады насуперак абяцанням Пуціна і міністра фінансаў Антона Сілуанава двойчы павышалі падаткі — у 2025-м на прыбытак і ПДФЛ, у 2026-м ПДВ, і бізнес баіцца, што ў наступным годзе падатковая нагрузка зноў вырасце: дэфіцыт бюджэту па выніках сямі месяцаў склаў 6,5 трлн руб. Чаканні новых падаткаў моцна нервуе бізнес, адзначаў намеснік старшыні Сбербанка Тарас Скварцоў. Нарошчванне паступленняў у бюджэт за кошт хутка ўводзімых кропкавых мер скарачае гарызонт планавання прадпрыемстваў і ўскладняе рэалізацыю праектаў з доўгім тэрмінам акупнасці, папярэджваў вядучы эксперт аналітычнага цэнтра ЦМАКП Эміль Аблаеў. Важны, паводле слоў Новака, крок — прыняцце закона аб тэрміне пазоўнай даўнасці па прыватызацыйных здзелках — не спыніў перадзел уласнасці, а адміністрацыйныя бар’еры, часта бессэнсоўныя, толькі растуць, адзначаў доктар эканамічных навук Уладзіслаў Іназемцаў.
Без інвестыцый не будзе эканамічнага росту, перакананы Пуцін, але справа не столькі ў інвестыцыях, колькі ў іх якасці. Інвестыцыйны бум апошніх гадоў не прынёс вялікай аддачы. «Інвестыцыі за апошнія тры гады выраслі на траціну. Але мы пакуль не бачым, што гэта вылілася ў рост прадукцыйнасці працы», — казала старшыня ЦБ Эльвіра Набіуліна.
«І на бытавым узроўні, і на ўзроўні экспертаў пераважае меркаванне, што менавіта інвестыцыі з’яўляюцца галоўным драйверам эканамічнага росту. Гэта толькі адзін з фактараў», — кажа дарадца старшыні ЦБ Кірыл Трэмасаў. — «Эканамічны рост, заснаваны толькі на інвестыцыях, — гэта звычайна згасальны рост». Больш моцны і ўстойлівы рост, якога патрабуе Пуцін, на яго думку, магчымы за кошт павышэння агульнай прадукцыйнасці, а гэта «у тым ліку пра ўдасканаленне інстытутаў, інтэграцыю ў сусветную эканоміку».