Таямнічы візіт кіраўніка ЦРУ ў Маскву: такіх было ўсяго чатыры за 10 гадоў

Што Рэткліф мог перадаць Пуціну.

Нечаканы таемны візіт дырэктара Цэнтральнага разведвальнага ўпраўлення ЗША Джона Рэткліфа у Маскву стаў толькі чацвёртай паездкай кіраўніка ЦРУ ў расійскую сталіцу за апошнія 10 гадоў.

Рэткліф упершыню наведаў Маскву як кіраўнік ЦРУ. Ён таксама стаў самым высокапастаўленым прадстаўніком ЗША, які пабываў у расійскай сталіцы пасля студзеня 2026 года (тады ў Маскву прыязджалі спецпасланнік Дональда Трампа Стыў Уіткаф і зяць прэзідэнта ЗША Джарэд Кушнер).

New Voice нагадвае, калі яшчэ і навошта ў папярэднія гады дырэктары ЦРУ ездзілі ў Маскву і якія падзеі адбываліся да і пасля гэтага.

Сірыйская вайна

Сакавік 2016 года (прэзідэнцтва Барака Абамы): Маскву таемна наведаў дырэктар ЦРУ Джон Брэннан. Пра яго візіт стала вядома толькі праз некалькі тыдняў. Тады ў РФ прызналі, што ён сустракаўся як мінімум з прадстаўнікамі расійскай Федэральнай службы бяспекі (ФСБ), хоць Масква адмаўляла любыя яго кантакты з Крамлём. 14 сакавіка 2016 года, неўзабаве пасля візіту Брэннана ў Маскву, Уладзімір Пуцін заявіў, што РФ завяршае баявыя дзеянні ў Сірыі і выведзе частку сваіх войскаў з краіны пасля кампаніі авіяўдараў у падтрымку ўрадавых сіл сірыйскага дыктатара Башара Асада. Фармальна Пуцін патлумачыў вывад асноўнага кантынгенту расійскіх Паветрана-касмічных сіл тым, што яны «выканалі пастаўленыя задачы».

У Крамлі адмаўлялі сувязь паміж гэтым рашэннем і візітам кіраўніка ЦРУ. Аднак у пасольстве ЗША ў Маскве пазней пацвердзілі, што падчас візіту ў Маскву Брэннан сапраўды гаварыў пра Сірыю і ў кантактах з расійскімі афіцыйнымі асобамі падкрэсліваў «важнасць таго, каб Расія і рэжым Асада выконвалі свае абавязацельствы па спыненні агню ў Сірыі». Таксама ў амерыканскім дыпведамстве растлумачылі, што дырэктар ЦРУ ў Маскве настойваў на неабходнасці палітычных перамен у Сірыі і сыходу Асада з улады — дзеля пераходу, які «адлюстроўваў бы волю сірыйскага народа». Праўда, сірыйскі дыктатар заставаўся пры ўладзе аж да падзення яго рэжыму напрыканцы 2024 года.

Тады ж, вясной 2016 года — ужо пасля паездкі дырэктара ЦРУ і рашэння Пуціна часткова вывесці войскі РФ з Сірыі, — Маскву наведаў і тагачасны дзяржаўны сакратар ЗША Джон Кэры. Кэры сустрэўся з Пуціным і міністрам замежных спраў РФ Сяргеем Лаўровым.

Умяшанне РФ у выбары ў ЗША

Май 2017 года (першы прэзідэнцкі тэрмін Дональда Трампа): дырэктар ЦРУ Майк Пампео таемна наведаў Маскву. Пазней амерыканскія СМІ паведамлялі, што ён кантактаваў з прадстаўнікамі расійскіх спецслужбаў. Паездка адбылася ў перыяд, калі Пампео публічна абвінавачваў Расію ў тым, што яна «дзесяцігоддзямі спрабуе падарваць амерыканскую дэмакратыю». У той час Кангрэс ЗША і ФБР вялі расследаванне верагоднага ўплыву Расіі на вынікі прэзідэнцкіх выбараў у ЗША 2016 года і спроб Масквы перашкодзіць абранню Хілары Клінтан [якую ў выніку перамог Трамп]. Звязаных з Крамлём хакераў тады абвінавачвалі ў атаке на серверы Дэмакратычнай партыі і публікацыі атрыманых з іх дадзеных.

Афіцыйна мэта гэтага візіту і тэмы перамоваў Пампео ў Маскве не раскрываліся. Аднак эксперты брытанскага Каралеўскага аб’яднанага інстытута абаронных даследаванняў (RUSI) тады меркавалі, што на фоне крайне «таксічных» і «палітычна зараджаных» адносін ЗША з РФ у той перыяд кіраўніку ЦРУ спатрэбілася абмеркаваць з расійскімі спецслужбамі шэраг «практычных пытанняў». Сярод іх маглі быць спробы Вашынгтона дасягнуць з Масквой «нефармальнай дамоўленасці па кібербяспецы» або «дзеэскалаваць некаторыя аспекты ўзаемаадносін», меркаваў эксперт RUSI. Тады ж, у маі 2017 года, Пампео ўдзельнічаў у слуханнях па Расіі ў Сенаце ЗША і даваў паказанні перад камітэтам па разведцы. Калі яго спыталі, ці з’яўляецца Расія сябрам або праціўнікам Амерыкі, кіраўнік ЦРУ адказаў: «Гэта складана».

Паўнамаштабнае ўварванне РФ ва Украіну

Лістапад 2021 года (прэзідэнцтва Джо Байдэна): дырэктар ЦРУ Уільям Бернс наведаў Маскву на фоне чаканага ўварвання Расіі ва Украіну і нарашчвання расійскіх войскаў каля ўкраінскіх межаў. Тады па даручэнні Байдэна Бернс павінен быў паведаміць Пуціну і яго атачэнню, што амерыканскай разведцы вядомы планы Крамля, а таксама папярэдзіць пра наступствы для РФ у выпадку развязвання поўнамаштабнай вайны супраць Украіны. Калі пра візіт стала вядома, Крэмль заявіў, што Пуцін гутарыў з Бернсам па тэлефоне, а не асабіста. Кіраўнік ЦРУ таксама сустрэўся з шэрагам высокапастаўленых прадстаўнікоў расійскіх сілавых структур.

Пазней, ужо на другім годзе поўнамаштабнага расійскага ўварвання, Бернс успамінаў, што восенню 2021 года з’ехаў з Масквы «яшчэ больш занепакоеным, чым калі прыбыў» туды. У сталіцы РФ ён пераканаўся, што інфармаванасць Вашынгтона пра намеры Масквы не непакоіць Крэмль і што Пуцін цвёрда настроены на хуткую пераможную вайну супраць Украіны.

У 2023 годзе Бернс таксама распавёў журналістам, што, вяртаючыся з Масквы той восенню, ён яшчэ ў самалёце адразу ж патэлефанаваў прэзідэнту Украіны Уладзіміру Зяленскаму, каб пераказаць змест размовы з Пуціным і папярэдзіць Кіеў пра планы расіян пачаць уварванне прыкладна зімой 2021−2022 гадоў. «Ён [Зяленскі] вельмі ўважліва выслухаў. Думаю, гэта падзейнічала на яго вытвярэзліва», — успамінаў Бернс. Ён быў перакананы, што Пуцін мае намер распачаць вялікую вайну праз апантанасць ідэяй узяць Украіну пад свой кантроль, бо без гэтага Расія не зможа быць «вялікай звышдзяржавай», а сам Пуцін — «не зможа стаць вялікім расійскім лідарам», — так ацэньваў матывы расійскага дыктатара тагачасны дырэктар ЦРУ.

Загадкавы візіт Рэткліфа

25 жніўня 2026 года (другі прэзідэнцкі тэрмін Дональда Трампа): нечаканы візіт дырэктара ЦРУ Джона Рэткліфа ў Маскву адбыўся на фоне няўдалых спроб адміністрацыі Трампа пакласці канец вайне РФ супраць Украіны і праз паўгода пасля пачатку аперацыі ЗША супраць Ірана. Прадстаўнік Крамля Дзмітрый Пяскоў патлумачыў гэтую паездку «кантактамі паміж амерыканскімі і расійскімі спецслужбамі», тады як у Вашынгтоне афіцыйных заяў не рабілі.

Візіт Рэткліфа падштурхнуў міжнародныя СМІ і палітычных аналітыкаў да здагадкі, што магло стаць мэтай яго паездкі ў сталіцу РФ. Газета Wall Street Journal падкрэсліла, што незадоўга да гэтага візіту ЗША сабралі разведдадзеныя пра верагодную падрыхтоўку Расіі да ваеннай мабілізацыі для вайны супраць Украіны, а таксама пра планы Масквы «праверыць рашучасць» НАТА. У гэтай сувязі, як выказаў здагадку амерыканскі журналіст і аналітык Майкл Вайс, візіт Рэткліфа мог служыць папярэджаннем для Расіі на фоне яе намераў пайсці на магчымую эскалацыю ў адносінах да Еўропы і НАТА. Ён нагадаў, што Вашынгтон раней падзяліўся інфармацыяй пра гэтыя планы Масквы з Польшчай, а таксама з краінамі Балтыі і Скандынавіі. «Гэта [візіт кіраўніка ЦРУ ў Маскву] магло быць пасланне ў духу: «Мы ведаем, што вы збіраецеся зрабіць, і вам лепш гэтага не рабіць», — пагадзілася з такой версіяй Бэт Санер, былы намеснік дырэктара Нацыянальнай разведкі ЗША па пытаннях інтэграцыі разведвальных аперацый. Паводле яе слоў, візіт таксама можа быць звязаны з спыненнем агню паміж ЗША і Іранам і ўцягваннем у перамовы іншага боку. Санер выказала меркаванне, што Рэткліф мог падняць пытанне аб падтрымцы Крэмлём Ірана ў вайне супраць ЗША.

Падобную версію адносна Ірана агучыў у каментары «Радыё Свабода» і Брэдлі Боумэн — былы афіцэр арміі ЗША, экс-дарадца па пытаннях нацыянальнай бяспекі профільных камітэтаў Сената ЗША, а цяпер старшы дырэктар Цэнтра ваеннай і палітычнай моцы пры Фондзе абароны дэмакратый. Акрамя таго, ён выказаў надзею, што сярод пытанняў, паднятых кіраўніком ЦРУ ў Маскве, было «прамое патрабаванне да Уладзіміра Пуціна спыніць непрыхаваную агрэсію супраць Украіны». Паводле яго слоў, Вашынгтону варта было выразна даць зразумець: калі вайна не будзе спыненая, Расію чакаюць усё больш балючыя захады, а ЗША і іх саюзнікі працягнуць дапамагаць Украіне абараняцца.

Сваю чаргу, Джон Форман, які займаў пасаду брытанскага ваеннага атташэ ў Маскве з 2019 па 2022 год, у каментары BBC Radio 4 выказаў здагадку, што гэты візіт можа быць звязаны з «кантролем эскалацыі». У прыватнасці, неабходнасць у гэтым магла ўзнікнуць пасля актыўнасці беспілотнікаў у Германіі: на пачатку жніўня ў аэрапорце Лейпцыга побач з украінскімі транспартнымі самалётамі быў выяўлены дрон з выбухоўкай. «Амерыканцы звычайна не дасылаюць у Маскву без папярэдняга абвяшчэння і ў такія сціслыя тэрміны чыноўніка такога высокага ўзроўню, калі не адбываецца нешта важнае», — падкрэсліў Форман. Ён дадаў, што паездка таксама магла датычыцца вызвалення грамадзянаў ЗША, якіх утрымліваюць у Расіі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com