Схавана ад вачэй
4- Андрэй Зубаў
- 3.08.2026, 14:57
- 2,740
Пра што дамаўляліся СССР і ЗША ў 1990 годзе.
Для тэлегледачоў усяго свету прыезд Гарбачова ў ЗША ў маі–чэрвені 1990 года здаваўся трыумфальным шэсцем і цудам фармавання новага сусветнага ладу.
Гэта было за паўтара года да падпісання Маастрыхцкай дамовы, якая стварыла Еўрапейскі саюз, на вачах здзіўленага чалавецтва, той яго часткі, якая жадала назіраць і думаць, складаўся саюз паміж двума непрымірымымі ворагамі — Злучанымі Штатамі і Савецкім Саюзам.
Міхаіла Гарбачова сустракалі ў ЗША так, як ніводнага іншага замежнага лідара — громам апладысментаў, захопленымі прывітаннімі, сяброўскімі абдымкамі. Вельмі хутка, праз тры месяцы, Буш-старэйшы і Гарбачоў перайдуць на «ты» і пачнуць называць адзін аднаго «Джордж» і «Майкл».
Але гэта была глянцавая карцінка, зусім не ілжывая, аднак далёка не поўная.
Схаваныя ад вачэй публікі, паміж прэзідэнтамі ЗША і СССР ішлі вельмі цяжкія перамовы. У той візіт яны круціліся вакол права на свабоду балтыйскіх рэспублік Савецкага Саюза, права Германіі на аб’яднанне ў межах НАТА, умоваў заключэння Гандлёвага дагавора і ўстанаўлення рэжыму найбольшага спрыяння ў гандлі, магчымых заходніх крэдытаў для пераходу да рынку народнай гаспадаркі СССР і, вядома, раззбраення.
Міхаілу Гарбачову было цяжка зразумець, што тры балтыйскія рэспублікі — гэта краіны, захопленыя Сталінам, што ў іх уступленні ў СССР не было ніякай добраахвотнасці, і гэта прынцыпова адрознівала іх ад іншых рэспублік, якія сталі часткай Саюза ў выніку выбару большасці іх грамадзян на карысць бальшавікоў у страшныя гады Грамадзянскай вайны 1917–1922 гадоў.
Але і ў гэтым складаным пытанні быў знойдзены кампраміс, і 4 чэрвеня 1990 года Гарбачова праводзілі з Сан-Францыска не як суперніка, а як саюзніка, хоць сустракалі 30 мая, дэманстратыўна панізіўшы ўзровень прыёму.
Мы і цяпер не ведаем усяго, што тэт-а-тэт сказалі адзін аднаму прэзідэнты, але іх шчырасць, відаць, была вялікай.
Расія чарговы раз абрала зусім не найлепшы шлях, адправіўшы на пенсію Міхаіла Гарбачова. Тады, у чэрвені 1990-га перад ёй адкрывалася зусім іншая дарога. Але каб пайсці па ёй, павінна была адбыцца, паводле слоў самога Гарбачова, «перамена ў нашых мазгах». На жаль, змена розуму ніколі не адбываецца хутка. А са «старымі мазгамі» ўнукі тых, хто ў гады Грамадзянскай вайны аддалі перавагу бальшавікам перад белымі, маглі пабудаваць на руінах СССР хай і рынкавыя, але неабальшавіцкія дзяржавы, галоўнай з якіх з’яўляецца пуцінская Расія.
Шлях, на які з такой настойлівасцю выводзіў СССР Міхаіл Гарбачоў, зарас быллём і згубіўся ў гушчары наступных дзесяцігоддзяў. Ці змогуць у РФ адшукаць яго і зрабіць зноў таптаным?
Андрэй Зубаў, («Фэйсбук»
Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe
Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com
