«Нямала ў гэтым моры нахабна прыпаркаваных — на расійскіх нумарах»

Беларусы адрэагавалі на распараджэнне Лукашэнкі разабрацца з аўто каля жылых дамоў.

Жыхары сталіцы і іншых гарадоў распавялі «Салідарнасці», што думаюць пра засілле аўто ў дварах. І наколькі гэта перашкаджае жыць. Імёны ўсіх суразмоўцаў зменены.

Лукашэнка распарадзіўся разабрацца з «акіянем аўтамабіляў» каля жылых дамоў, якія перашкаджаюць людзям «дыхаць прыродай», і паступова прыбіраць паркоўкі падалей ад двароў.

Улады Мінска паабяцалі да 1 кастрычніка вывезці аўтахлам з вуліц, а таксама павысіць прывабнасць паркінгаў і стаянак для ўладальнікаў аўто — пакуль, паводле слоў кіраўніка Мінгарвыканкама Уладзіміра Кухарава, больш за 20 тысяч машынамесцаў на платных паркоўках пустуе.

Заўважым, што з праблемамі перанасычэння аўто ў дварах Мінска гарадскія ўлады разбіраюцца далёка не першую пяцігодку.

Ганна Віталеўна, 76 год, жыхарка райцэнтра:

— Так забаўна, хоць і ніколькі не здзіўляе, што Лукашэнка гаворыць зноў толькі пра Мінск. Вось я жыву ў невялікім горадзе, а праблема роўна тая ж: пад вакном стаяць аўтамабілі, як грузавыя (побач дзве крамы), так і легкавікі турыстаў, месцічаў, пакупнікоў гэтых крамаў.

І часам хоць ты вокны не расчыняй — ляціць пыл, бруд, шум і гучная музыка да гадзіны ночы. Аднак разабрацца з гэтым гарадская адміністрацыя не можа і не хоча, бо і крамы, і турысты — прыносяць грошы. Як ім дадуць па шапцы з аблвыканкама, то можа заварушацца, але ці надоўга?

А вось што лічу больш значнай праблемай для Мінска — гэта непрадуманае праектаванне новых раёнаў. Калі бачу хмарачосы «Мінск-Міра» ці шчыльную застройку Каменнай Горкі, узнікае пытанне: а чаму было не зрабіць аўтамабільныя паркоўкі тут адразу? Не на этапе будаўніцтва нават, а падчас праектавання раёнаў.

Цяпер як ты гэта вырашыш — адно што штрафы прыдумаць новыя, як у нас умеюць. А гэта ж не клопат пра людзей, а зусім наадварот.

Адна выснова: у нас перш робяць, тады думаюць.

І дарэчы, таксама звязаная з гэтым праблема — адсутнасць зелені, тых самых сквераў, дрэваў і кустоў. Людзям жа забаранілі самім, без дазволу, клумбы рабіць ці дрэвы саджаць. Што ў Мінску было, павысякалі, маўляў, старыя дрэвы. Новае — не нарасло пакуль.

Ну дык калі бетон і шкло наўкол, якой такой прыродай ды будзеш дыхаць каля дому? Груба кажучы, як удыхнеш, тык здохнеш. Хай бы лепш гэтым пытаннем лукашэнкаўскія чыноўнікі заклапаціліся.

Максім, 45, Мінск:

— Сам не веру, што гавару гэта, але шмат у чым згодны з Лукашэнкам. Колькасць аўтамабіляў у дварах перавысіла ўсе разумныя межы. Тут ужо не «паркавальныя войны» паміж суседзямі і «гасцямі» ідуць, а да абсурду даходзіць.

Калі памятаеце, пару гадоў таму ў Мінску быў выпадак: дзеці гулялі ў двары, малявалі крэйдай і намалявалі нешта на машыне — а там драпіны, а гэта нестрахавы выпадак. Скандал знатны разгарэўся. Пры гэтым недалёка ў гэтым квартале ёсць платная паркоўка, але ўладальніку «жудасна дарагой» машыны, відаць, кішэня цісне заплаціць 90 рублёў за ахоўваемую стаянку, трэба пад пад’езд ставіць.

А з іншага боку, нямала з гэтага мора-акіяну машын, асабліва нахабна прыпаркаваных, — на расійскіх нумарах. Як з імі будуць змагацца спадары з гарадскога кіраўніцтва? Штрафамі? Ну-ну. Адны з’едуць, другія паедуць.

І нават калі збяруць аўтахлам — што далей? Куды яго вывезуць, калі яшчэ месяц, паводле закона, мусяць трымаць на штрафстаянцы і паведаміць уладальніка? Хоць я чуў, што хутка паводле ўказу Лукашэнкі тэрмін прызнання машыны бясгаспадарчай скарацяць да 10 дзён. Але ўсё роўна, у Мінску столькі тых «карчоў», што ніякіх штрафстаянак не хопіць.

А ўтылізаваць правільна — даражэй, чым так пакінуць. Я ў юнацтве ўдосталь наглядзеўся на могілкі старога гарадскога транспарту, з якім гадамі не ведалі, што рабіць. Вось і тут прыкладна тое самае будзе.

Ля пад’езда, дзе прапануюць дыхаць прыродай, прыроды застаецца ўсё менш. У мяне ў двары яшчэ ёсць дзіцячая пляцоўка і некалькі бярозак плюс шыпшына. А з другога боку дома — чахлыя кусты і вытанчана абрэзаныя «Зелянбудам» дрэвы, якія не паспяваюць як след разрасціся, каб даваць цень і свежасць.

У раёне ў бацькоў адкрылі парк «Космас», такое ўжо смешнае «добраўпарадкаванне»: дзе быў пустыр і шнырылі бамжы, сабачнікі ды закладчыкі наркотыкаў, прайшлі грэйдарам, засыпалі жвірам і паставілі шмат лавачак, трэнажоры і дзіцячы вяровачны гарадок. Дык што, ад гэтага прыроды стала больш? Ні разу, толькі дрэвы і маліннік вырубілі.

Нават шыльда, на якой абвяшчалася, маўляў, парк адкрыты ў гонар першай беларускай касманаўткі, праз тыдзень знікла — думаю, пакрыўджаныя наркаманы ўцягнулі і здалі на каляровы метал.

Ірына, 32 гады, жыве ў горадзе-спадарожніку Мінска:

— Паколькі я працую ў Мінску, то штодня бачу гэтую карцінку: як раніцай «тэтрыс» з аўтамабіляў каля жылых дамоў разбіраецца, а ўвечары збіраецца зноў у шчыльныя рады і ўсім перашкаджае. Праблема сапраўды ёсць, і ўзнікла яна не ўчора. І вырашаць яе спрабуюць таксама не першы год. Але, відаць, як-небудзь не з таго канца бяруцца, раз сітуацыя толькі пагаршаецца.

Я не ведаю, чаго не хапае — ці даступных і недарагіх парковак у жылых раёнах, ці свядомасці ў нашых людзей, якія заставляюць двары так, што не могуць праехаць то «хуткая», то пажарныя. А можа, справа ў тым, што беларусы бачаць: якія б ні ўсталёўвалі правілы і нормы, заўсёды ёсць тыя, каму можна іх парушаць?

І калі сям’ю Лукашэнкі, топ-чыноўнікаў ад брамы дома да працы вазяць кіроўцы, а аўтамабілі стаяць у ўрадавых гаражах — адкуль ім ведаць, што такое дабірацца са «спальнага раёна» ці з майго горада ў цэнтр у перапоўненай маршрутцы? Можна ж проста пальчыкам паказаць: як некрасіва, калі шмат аўтамабіляў пад вокнамі, давайце іх прыбяром падалей. Усё для людзей — і мы ведаем, для якіх.

Думаю, цяпер зробяць, як звычайна: у канцы месяца паказальна адрапартуюць, колькі прыбралі неўжывальных машын, правядуць пару рэйдаў ДАІ са штрафамі. І на тым усё скончыцца, да наступнага распараджэння.

Любоў Сяргееўна, 70 гадоў, жыхарка сталіцы:

— У нас стары раён, але праблемы з паркоўкамі ў дварах няма. Па-першае, на другім баку вуліцы — вельмі вялікая ахоўваемая аўтастаянка, дзе заўсёды ёсць месцы. А па-другое, дарожкі ля дамоў рабілі паўстагоддзя таму, яны настолькі вузкія, што там усяго адна паласа, стаяць проста няма дзе, і прыязджаюць толькі загрузіцца-выгрузіцца.

Іншая справа, што выйсці і падышаць таксама асабліва няма куды. Так, каля нашага дома — скверык з блакітнымі ялінкамі (пару гадоў таму іх хацелі спілаваць і нейкае будаўніцтва пачаць — жыхары раёна ледзьве адстаялі!), але ён зусім маленькі і з усіх бакоў акружаны дарогай, так што гуляеш і дыхаеш выхлапнымі газамі, прыгажосць.

Унутры — пара дзіцячых садкоў, там тэрыторыя прыгожая, добраўпарадкаваная, але закрытая. А побач толькі чахлыя дзіцячыя пляцоўкі, якія за паўстагоддзя рамантавалі і абнаўлялі добра калі двойчы. Хіба што мамы з малымі да трох гадоў могуць там пакапацца ў пясочніцы, а дзецям старэйшым, падлеткам, ды і пажылым людзям — ні паседзець, ні пагуляць.

Увогуле, вельмі актыўна сталі па Мінску рэзаць дрэвы. Гэта непрыемна, моцна раздражняе. Дзе былі зялёныя ўчасткі — цяпер прагаліны, і то з прамзоны цягне хіміяй, то ў сельскагаспадарчы сезон чымсьці ўгнойваюць землі паблізу горада — і ў нас пахне, прабачце, зусім не ружамі. Бо як распарадзіцца начальства навесці парадак і добраўпарадкаваць чарговы раён — пад казырэк узялі і бягуць выконваць, не думаючы.

Аляксей, 39 гадоў, мінчанін:

— Я «ў захапленні» ад кіраўніцкіх рашэнняў. Падумаць і адразу зрабіць па-розумнаму і новыя дарогі, і новыя раёны — не, навошта. Дазволіць будаваць у Мінску «чалавейнікі» з недастатковай колькасцю паркавальных месцаў, а потым абурацца багаццем машын і спрабаваць вырашаць створаныя праблемы — так.

Як улады плануюць вызваліць двары ад аўтамабіляў, калі не загадамі і забаронамі — паняцця не маю. Думаю, нас рыхтуюць да новых штрафаў. Заадно і бюджэт папоўняць. У іх жа нават план па штрафах ёсць, і штогод сумы павышаюцца.

А калі казаць пра новыя мінскія двары — яны ні для каго. І не для аўтамабілістаў, і не для пажылых людзей, і не для сабачнікаў, і не для кветкалюбаў, і не для дзяцей. У іх нават проста паседзець на лавачцы няўтульна, бо паўсюль камеры, адчуваеш сябе, як у вальеры заапарка.

Затое дамы ў раёне, дзе я цяпер жыву, пабудаваныя так шчыльна, што вокны ў вокны выходзяць. І можна быць у курсе жыцця суседзяў: хто ў што апранаецца, хто кашу варыць, хто танчыць таплес.

Надзея, 64 гады, жыхарка невялікага горада:

— У нас у доме размешчаны прадуктовы магазін, а па суседстве яшчэ адзін гандлёвы аб’ект. Так што аўтамабілі ў двары дакучаюць. І суседскія, і чужыя.

Двор — для таго, каб паседзець, адпачыць, з дзецьмі або ўнукамі пагуляць. А ў выніку ўсе заязджаюць, газуюць. Дом вялікі, 60 кватэр. Уяўляеце, што было б, калі б у кожнага быў аўтамабіль, і паркавацца давялося б усім… Але аўто ёсць не ва ўсіх, хоць і так дастаткова. Плюс машыны крамаў заязджаюць, разварочваюцца, разгружаюцца. Плюс – наведвальнікі гандлёвых кропак.

Вядома, калі б у мяне была машына, то, магчыма, я думала б інакш. Бо гэта ж зручна: выйшаў з пад’езда, сеў і паехаў. Гэтая праблема раздражняе тых, у каго няма машын.

А калі ёсць, дзе ставіць? Калі стаянкі няма, дык як, уздоўж дарогі?

Таму лічу, што, перш чым «прыбіраць усе машыны з двара», трэба падумаць, як зрабіць так, каб усім было зручна. Напрыклад, можа быць арганізавана стаянка для машын — адна на тры дамы.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com