NYT: У Кіргізстане пачаўся эканамічны бум на тле санкцый супраць Расіі
1- 15.09.2026, 20:48
Эканоміка краіны вырасла на 11% летась.
Эканоміка Кіргізстана вырасла на 11% летась, чаму, паводле Азіяцкага банка развіцця, у значнай ступені спрыяў рээкспарт тавараў у Расію на тле заходніх санкцый. Пра гэта піша The New York Times са спасылкай на кіргізскіх чыноўнікаў, прадпрымальнікаў і эканамістаў.
За апошнія чатыры гады на рээкспарт, паводле звестак, якія прыводзіць газета, прыпала 30–40% эканамічнага росту краіны. Праз Кіргізстан у Расію паступалі аўтамабілі, электроніка і абсталяванне, у тым ліку патэнцыйна двайнога прызначэння, піша NYT. Росту таксама спрыялі высокія цэны на золата, развіццё фінансавага і крыптавалютнага сектараў і павелічэнне дзяржаўных выдаткаў на будаўніцтва.
У Бішкеку эканамічны ўздым суправаджаецца маштабным будаўніцтвам — там абнаўляюць дарогі, аэрапорты і іншыя аб’екты інфраструктуры, адзначае газета. «Ёсць адчуванне, што эканоміка вырасла — гэта як хваля, і ты хочаш на ёй пракаціцца», — сказаў прадпрымальнік Чынгыз Алканаў, які будуе лагістычны хаб пад Бішкекам. Пры гэтым кіраўнік забудоўшчыка Royal Tower Мірлан Акжыгітаў папярэдзіў: «Гэта не будзе цягнуцца вечна. Цяпер мы нібыта на вяршыні гары».
Кіргізскія ўлады звязваюць рост не толькі з рээкспартам. Прэм’ер-міністр Кіргізстана Адылбек Касымаліеў заявіў, што краіна павялічыла падатковыя паступленні і мытныя зборы, а дзяржаўныя інвестыцыі ў асноўны капітал з 2021 года выраслі ў 16 разоў. «Цяпер наш адзіны шлях — рост. Мы плануем расці бесперапынна на працягу наступнага дзесяцігоддзя», — сказаў Касымаліеў.
Пры гэтым, адзначае NYT, Кіргізстан сутыкаецца з ціскам з боку Захаду. Заходнія краіны ўводзяць санкцыі супраць кіргізскіх арганізацый, звязаных з пастаўкамі тавараў у Расію. Экспарт з ЕС у Кіргізстан дасягнуў каля $2,5 млрд летась — у восем разоў больш за ўзровень 2021 года, хоць ніжэйшы за пік 2023-га ў $3,1 млрд, піша газета.
Касымаліеў заявіў, што кіргізскія ўлады кантралююць тавары, якія трапілі пад санкцыйныя абмежаванні ЕС, ЗША і Вялікабрытаніі. Паводле яго слоў, некаторыя пастаўшчыкі паведамлялі пра пастаўкі ў Кіргізстан толькі «на паперы». «Часам узнікае адчуванне, што іх галоўная мэта — здзейсніць продаж, а потым абвінаваціць Кіргізстан», — сказаў прэм’ер.
Адначасова рост суправаджаецца павышэннем цэн і рызыкай перагрэву эканомікі, на які ўказваў Міжнародны валютны фонд (МВФ), удакладняе NYT: так, інфляцыя ў Кіргізстане трымаецца на ўзроўні каля 11%. Эканаміст Азамат Акенаў лічыць, што выгоды ад росту найперш атрымліваюць прадстаўнікі фінансавага, будаўнічага і лагістычнага сектараў, а таксама людзі, блізкія да ўлады. «У краіне з’явіліся новыя заможныя людзі — тыя, хто блізкі да ўлады», — сказаў ён.
Яшчэ напрыканцы лютага Еўрасаюз запатрабаваў ад уладаў Кіргізстана ўзмацніць кантроль за экспартам еўрапейскіх тавараў у Расію, паколькі краіна стала каналам для паставак абсталявання, забароненага ў межах санкцый супраць Масквы, пісаў Reuters.
У красавіку ЕС прыняў 20-ы пакет антырасійскіх санкцый. У яго, між іншым, увайшлі абмежаванні супраць Кіргізстана. Еўрасаюз забараніў экспарт у Кіргізстан станкоў з лічбавым праграмным кіраваннем з-за асцярог іх рээкспарту. Таксама ЕС увёў забарону на правядзенне трансакцый з чатырма банкамі ў Кіргізстане, Лаосе і Азербайджане за садзейнічанне Расіі.