Навукоўцы: нешта дзіўнае адбываецца ў акіяне
- 18.09.2026, 18:32
- 1,238
У недаследаваных глыбінях акіяна жыццё квітнее самымі незвычайнымі спосабамі.
Найглыбейшыя слаі акіяна — неверагодна нягасціннае месца: святло амаль не пранікае сюды, кісларод на мінімуме, а ціск такі вялікі, што літаральна імкнецца раздушыць усё жывое. Аднак нават у такіх умовах жыццё знаходзіць мноства спосабаў квітнець, і цяпер навукоўцы атрымалі новыя доказы, піша Science Alert (пераклад - «Фокус»).
Часам гаворка ідзе пра эвалюцыйную адаптацыю, якая дазваляе атрымліваць энергію з хімічных злучэнняў вулканічнага паходжання замест сонечнага святла; а часам — пра здольнасць свяціцца ў вечнай цемры, каб прывабіць здабычу; а іншы раз стратэгія заключаецца ў пошуку «лепшага сябра», які дапаможа выжыць. На глыбіні тысяч метраў у паўднёва-ўсходняй частцы Ціхага акіяна навукоўцы зафіксавалі менавіта такі саюз.
У новым даследаванні навукоўцы выкарысталі дыстанцыйна кіраваны падводны апарат і заўважылі нешта цікавае: некалькі крошачных ракападобных — амфіпод (Mesopleustes abyssorum) — моцна трымаліся за доўганогіх гіганцкіх марскіх павукоў (Colossendeis colossea), якія перасоўваліся па марскім дне.

Сам па сабе гэты факт ужо незвычайны, але навукоўцы назіралі падобныя паводзіны двойчы: з розніцай у чатыры дні і на адлегласці каля 225 кіламетраў адзін ад аднаго. Гэта сведчыць, што паводзіны не былі выпадковымі, а амфіподы, верагодна, спецыяльна шукалі гіганцкіх павукоў. Аднак навукоўцы мяркуюць, што ракападобныя, верагодна, атрымліваюць нешта больш, чым проста бясплатны транспарт: такі незвычайны саюз можа адначасова служыць і сродкам перамяшчэння, і месцам для пошуку партнёра для спарвання. Праўда, навукоўцы згаджаюцца, што існуе пэўная верагоднасць, што такое ўзаемадзеянне было толькі выпадковасцю.

Аўтары адзначаюць, што Mesopleustes abyssorum — цікавая загадка сярод сваіх родзічаў: гэтыя ракападобныя дрэнна плаваюць і ў іх адсутнічае стадыя планктоннай лічынкі, якая звычайна дапамагае відам распаўсюджвацца на вялікія адлегласці з акіянічнымі плынямі. І ўсё ж гэты від шырока распаўсюджаны ў Ціхіх, Атлантычных, Індыйскіх і Паўднёвых акіянах на глыбіні ад 690 да 3500 метраў. Гэта ўражліва шырокі арэал для істоты, якая, здавалася б, дрэнна прыстасаваная да далёкіх перамяшчэнняў.
Назіранні паказваюць, што амфіподы моцна чапляюцца за ногі марскіх павукоў, выкарыстоўваючы доўгія, падобныя да кіпцюроў вырасты на канцах сваіх канечнасцяў. Пры гэтым захоп настолькі моцны, што ракападобныя не аслабілі яго нават тады, калі гіганцкіх павукоў паднялі на паверхню. Навукоўцы лічаць, што такое паводзіны могуць быць свядомай стратэгіяй амфіпод.