Эксперт: Для большасці ўкраінцаў расіяне былі бліжэйшымі, чым жыхары Галічыны

Украіна праходзіла доўгі і складаны шлях да адзінай нацыі.

Пасля распаду Савецкага Саюза многія краіны сацыялістычнага лагера адразу перайшлі да імклівых рэформаў. Польшча, Чэхія, Венгрыя, краіны Балтыі пачалі жорсткія трансфармацыі свайго ўкладу і прыступілі да пабудовы новага ладу. Замест гэтага ўкраінцам давялося пайсці іншым складаным шляхам — стварэння адзінай нацыі. Пра гэта піша ўкраінскі блогер Віктар Андрусіў на сайце gordonua.com.

Сайт Charter97.org падае тэкст артыкула цалкам:

Дзяржава не можа быць паспяховай і эфектыўнай без адзінай нацыі. Калі няма цэласнай нацыі — няма нацыянальнага інтарэсу, а адпаведна, не ўзнікае дзяржаўнай ідэалогіі, і эліта не займаецца дасягненнем гэтых інтарэсаў. Украіна апынулася ў сітуацыі, калі дасягнуць адзіных нацыянальных інтарэсаў стала немагчыма на дзесяцігоддзі. Лепшым доказам гэтага сталі першыя прэзідэнцкія выбары. На іх Вячаслаў Чарнавіл, які прадстаўляў нацыянальна свядомых украінцаў, набраў усяго 23,27% і перамог у трох абласцях: Львоўскай, Цярнопальскай і Івана-Франкоўскай. Гэта тыя самыя тры вобласці, якія на рэферэндуме за захаванне Савецкага Саюза прагаласавалі супраць. Затое плоть ад плоці камуністычнай сістэмы Леанід Краўчук набраў 61,59%.

Тут важны момант, што на пачатку станаўлення незалежнасці нават не было падзелу на Усход і Захад, які з’явіўся пазней. Нацыянальна свядомыя ўкраінцы былі ў значнай меншасці, а, адпаведна, і нацыянальныя інтарэсы. Наступныя выбары ў 1994 годзе ўвогуле можна лічыць катастрафічнымі, паколькі з-за адсутнасці шанцаў на поспех Чарнавіл адмовіўся браць у іх удзел, і галоўнымі канкурэнтамі сталі Краўчук — прадстаўнік камуністычнай наменклатуры, і Кучма — прадстаўнік «чырвоных дырэктараў». Тады ж упершыню з’явіўся падзел на Усход і Захад, паколькі Кучма перамог з 52%, а Краўчук прайграў з 45%. Важна, што Кучма наўпрост выступаў за аднаўленне сувязяў з Расіяй.

Мабыць, апагеем таго, дзе знаходзіліся нацыянальныя інтарэсы Украіны, сталі выбары 1999 года. Першая чацвёрка першага тура гэтых выбараў можа лічыцца сапраўднай нацыянальнай катастрофай: Кучма — 36%, камуніст Сіманенка — 22%, сацыяліст Мароз — 11%, сацыялістка Вітренка — 10%. Фактычна нацыянальныя інтарэсы апынуліся ў татальнай меншасці.

Аднак пра тое, які доўгі і складаны шлях праходзіла Украіна да адзінай нацыі, сведчыць шматгадовае даследаванне нашай ідэнтычнасці Цэнтрам Разумкова. Так, паводле дадзеных гэтага даследавання, у 2006 годзе для большасці ўкраінцаў расіяне былі бліжэйшымі, чым жыхары Галічыны, а для галічан палякі былі значна бліжэйшыя, чым жыхары Данбаса. Ці можна было пабудаваць якую-небудзь дзяржаву ў такіх умовах? Наўрад ці. Таму барацьба за адзіную нацыю працягвалася. І я вымушаны сказаць наўпрост: калі б не Пуцін, магчыма, яна працягвалася б яшчэ дзесяцігоддзямі.

Ужо пасля 2014 года адбываецца рэзкі злом у стаўленні адно да аднаго і да расіян сярод украінцаў. Галічане імкліва становяцца вельмі блізкімі для ўсіх астатніх рэгіёнаў, тады як блізкасць расіян абвальваецца ўдвая. Апагей, вядома, настаў пасля поўнамаштабнага ўварвання, калі блізкасць расіян для ўкраінцаў дасягнула амаль нуля.

Найбольш значным годам аб’яднання ўкраінскай нацыі можна лічыць 2023-і. Паводле даследавання, 70% заявілі, што ганарацца тым, што яны ўкраінцы, тады як у 2000-м такіх было 22,6%. Яшчэ адным цікавым індыкатарам стану нацыянальных інтарэсаў можна лічыць уступленне ў НАТА. Так, у 2000 годзе яго падтрымлівалі 24%, а ў 2006-м — 12%. Пасля расійскага ўварвання ў Данбас частка падтрымкі вырасла да 40% і трымалася доўгі час аж да поўнамаштабнага ўварвання. І толькі ў 2023 годзе падтрымка ўступлення вырасла да 74%. У гэтым вы можаце ясна ўбачыць, што такое нацыянальны інтарэс. Калі нацыя адзіная ў сваім бачанні, ніводная эліта не зможа гэтага ігнараваць, і, такім чынам, рух у напрамку гэтага інтарэсу непазбежны.

Аднак, на мой погляд, лепшым доказам таго, што мы сталі адзінай і моцнай нацыяй, з’яўляецца стаўленне да вайны. Нягледзячы на тое, што вайна цягнецца ўжо пяты год, мы церпім ад каласальных страт у эканоміцы і на фронце, нясём гэты жахлівы цяжар вайны, 61% украінцаў заявілі, што гатовыя цярпець столькі, колькі спатрэбіцца. Гэта ўражлівы доказ таго, які доўгі шлях мы прайшлі ад еднасці з Расіяй да гатоўнасці цярпець вайну дзеля незалежнасці.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com