Археолагі знайшлі загадкавую гульню, якой 4600 гадоў

Незвычайную знаходку выявілі ў іранскім «Спаленым горадзе».

Археолагі выявілі настольную гульню ўзростам 4600 гадоў у Шахры-Сухтэ — старажытным паселішчы, вядомым як «Спалены горад» у Іране. Гэта знаходка была зроблена падчас 21-га сезона раскопак на аб’екце Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на паўднёвым усходзе Ірана.

Разам з цацкай былі выяўленыя аздоблены касцяны грабянец, рэшткі тэкстылю і скуры, сляды яек, кераміка і раней не апісаныя формы пахавання, піша Arkeonews.

Навукоўцы адзначылі, што нядаўна выяўлены прадмет уяўляе сабою іншы тып настольнай гульні, чым той, што ўжо быў вядомы са Шахры-Сухтэ. Дакладная канструкцыя, правілы і поўны набор кампанентаў гэтай гульні яшчэ не апублікаваныя, таму даследчыкі не могуць сказаць, як у яе гулялі.

Папярэднюю гульню выявілі ў магіле № 731 у 1977 годзе прадстаўнікі італьянскай археалагічнай экспедыцыі. Набор складаўся з драўлянай дошкі, 27 фігур і кубікаў і, паводле агульных ацэнак, датуецца прыкладна 2600–2400 гадамі да н. э. Даследчыкі параўналі яе з «Каралеўскай гульнёй Ура» з Месапатаміі.

Паколькі пісьмовых правілаў не захавалася, Сэм Джэлвэ і Хусэйн Марады пазней прапанавалі магчымую рэканструкцыю на падставе археалагічных дадзеных і падабенства з традыцыяй «Гульні ў дваццаць», пры гэтым адзначаючы, што арыгінальныя правілы застаюцца невядомымі.

Новая гульня можа сведчыць пра тое, што жыхары Шахры-Сухтэ выкарыстоўвалі больш як адну гульнявую сістэму. Аднак гэты высновак застаецца папярэднім, пакуль каманда археолагаў не апублікуе больш інфармацыі пра знаходку і яе кантэкст. Археолагам яшчэ трэба высветліць, ці захаваліся ўсе яе часткі і ці была яна асабістай уласнасцю, пахавальным інвентаром або чымсьці, звязаным з іншай сацыяльнай практыкай.

На могільніку былі выяўленыя яшчэ некалькі незвычайных знаходак. Сярод іх — гравіраваны касцяны грабянец і арганічныя рэшткі, у прыватнасці тэкстыль, скура і яйка. Такія матэрыялы звычайна хутка раскладаюцца, але сухое асяроддзе вакол Шахры-Сухтэ дапамагло захаваць сведчанні, якія рэдка даходзяць да нашых дзён.

Раскопкі таксама змянілі ўяўленне пра паўсядзённае жыццё ў горадзе. У паўночна-ўсходнім жылым раёне археолагі выявілі дзве архітэктурныя эпохі, рэшткі жывёл, прылады працы, адкіды апрацоўкі каменю, фігуркі жывёл і агнішчы. Гэтыя сведчанні ўказваюць на тое, што гэтая тэрыторыя выкарыстоўвалася не толькі для прамысловай дзейнасці. Рамесная вытворчасць, відаць, адбывалася паралельна са звычайнымі хатнімі справамі.

Шахры-Сухтэ быў адным з галоўных гарадскіх цэнтраў культурнага комплексу Гельманд у III тысячагоддзі да н. э. Паводле дадзеных ЮНЕСКА, горад быў заснаваны каля 3200 года да н. э. і заставаўся заселеным на працягу чатырох асноўных перыядаў аж да прыкладна 1800 года да н. э.

Яго руіны ўключаюць жылыя, вытворчыя, манументальныя і пахавальныя зоны, а археалагічныя дадзеныя сведчаць пра кантакты з Цэнтральнай Азіяй, рэгіёнам Інда, Персідскім залівам, Аманскім морам і паўднёва-заходнім Іранам.

Апошнія знаходкі даюць больш падрабязнае ўяўленне пра гэтую буйную супольнасць бронзавага веку. Настольная гульня сведчыць пра адпачынак і грамадскае жыццё, грабянец — пра знешні выгляд, тэкстыль і скура — пра матэрыяльную культуру, а агнішчы і рэшткі ежы — пра паўсядзённую дзейнасць.

У сукупнасці яны паказваюць, што Шахры-Сухтэ быў не проста месцам, дзе знаходзіліся майстэрні і магілы, а горадам, дзе людзі працавалі, жылі, забаўляліся і выконвалі складаныя пахавальныя абрады.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com