Лукашэнку закрыюць неба

А яно ўвогуле таго варта было?

У аўторак прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі зрабіў заяву, якая выклікала буру абурэння ў Расіі. Уладзімір Зяленскі пагразіў закрыць неба над Расіяй, таксама, як яго закрылі чатыры з паловай гады таму над Украінай.

Астярожна, неба зачыняецца

«Сёння мы хочам папярэдзіць кожную авіякампанію, якая выкарыстоўвае расійскую паветраную прастору, кожнага страхоўшчыка, усіх, хто яшчэ карыстаецца ключавымі расійскімі аэрапортамі: расійскае неба становіцца цалкам небяспечным. Грамадзянскай авіяцыі сярод дронаў не месца», — сказаў Зяленскі

Уладзімір Пуцін назваў пагрозу закрыць неба над Расіяй заяўкай на дзяржаўны тэрарызм. У расійскіх сацсетках пачаліся ляманты з-за пагрозы аксамітаваму сезону ў Турцыі. Расавіяцыя ўсіх супакоіла, сказаўшы, што заява Зяленскага не мае юрыдычнай сілы. Але на ўсякі выпадак абвінаваціла Зяленскага ў парушэнні міжнароднай канвенцыі аб грамадзянскай авіяцыі. Як толькі пачынае пахнуць смажаным, у Расіі заўсёды ўспамінаюць пра міжнародныя канвенцыі. Ну а Дзмітрый Мядзведзеў і расійскія ваенкары заклікалі адказаць ударамі па цэнтрах прыняцця рашэнняў.

Пры гэтым у тым, што Украіна здольная закрыць неба як мінімум над еўрапейскай часткай Расіі, асаблівых сумневаў ні ў каго не ўзнікла. Бо каб яго закрыць, не трэба бамбіць аэрапорты. Дастаткова, каб побач з гэтымі аэрапортамі час ад часу ляталі баявыя ўкраінскія дроны.

«Неба над Расіяй цяпер — для дронаў. Не для грамадзянскай авіяцыі», — сказаў Зяленскі.

Так што тэхнічных абмежаванняў няма. Але, у адрозненне ад Пуціна і расійскіх генералаў, у прэзідэнта Зяленскага ёсць пэўныя маральныя абмежаванні. Яму трэба закрыць неба так, каб ні адзін грамадзянскі самалёт не пацярпеў. І толькі з-за гэтых маральных абмежаванняў самалёты ў Расіі ўсё яшчэ працягваюць лятаць. Бо план паралізаваць працу расійскіх аэрапортаў з’явіўся яшчэ тры месяцы таму. І толькі цяпер Украіна можа прыступіць да яго рэалізацыі.

Не хачу і не лячу

Калі гэтая пагроза аэрапортам стане рэгулярнай, то замежныя авіякампаніі самі ўрэшце адмовяцца ад палётаў у Расію. Застанецца, вядома, «Аэрафлот». Бо расійскаму «Аэрафлоту» з расійскага неба дзявацца няма куды.

Як, уласна кажучы, няма куды дзявацца і «Белавіі». Поўнач, Поўдзень і Захад зачыніліся для беларускіх самалётаў яшчэ ў 2021 годзе, калі Лукашэнка вырашыў пагуляць у піратаў і ўзяў на абардаж самалёт з блогерам Раманам Пратасевічам.

З тых часоў Расія заставалася адзіным даступным паветраным маршрутам. Штогод у Расію або праз Расію лятае 1,5–2 мільёны беларусаў. Ад 300 да 500 тысяч выкарыстоўваюць Расію як транзітную краіну.

Не сказаць, каб гэта быў камфортны маршрут. Затрымкі рэйсаў і неабходнасць рабіць гіганцкі крук з-за налёту дронаў на такіх маршрутах сталі звычайнай справай. Літаральна тыдзень таму самалёту з Мінска ў Кутаісі давялося ляцець праз Казахстан з дазапраўкай. Замест 4 гадзін палёт цягнуўся восем. Але, калі Украіна выканае сваю пагрозу, то нават пра такія палёты застанецца толькі ўзгадваць з настальгіяй.

А самае крыўднае, што для «Белавіі» жыццё толькі-толькі пачало наладжвацца. Амерыканцы адмянілі абмежаванні, пасажырапаток упершыню пачаў расці ў параўнанні з дасанкцыйнымі часамі. Кампанія адкрыла або аднавіла 15 новых рэйсаў і абслугоўвае 18 рэйсаў у розныя гарады Расіі.

То-бок пра рэйсы ў Расію дакладна можна будзе забыць. У прынцыпе застанецца магчымасць транзітных палётаў. Бо самалёты ўсё ж лятаюць значна вышэй за дронаў. Таму, калі не залятаць у расійскія аэрапорты, то быццам бы няма і прамой пагрозы.

ППА ў прыдачу

Але акрамя ўкраінскіх дронаў застаецца яшчэ і расійская ППА. На хвіліначку нагадаю, што азербайджанскі самалёт над Грозным у 2024 годзе збіла расійская ракета. Пры гэтым сакратар Савета бяспекі Чачні атрымаў дзяржаўную ўзнагароду за паспяховае адбіццё варожай атакі. Расійскія ўлады доўга адмаўлялі сваю віну, але ўрэшце былі вымушаныя яе прызнаць. І Пуцін нават зрабіў выгляд, што ён выбачаецца.

Таму лятаць праз краіну, у якую прыйшла паўнавартасная вайна, — у прынцыпе не надта здаровая ідэя. Хоць баюся, што беларускія ўлады гэта не спыніць. Спатрэбілася траплянне беспілотніка ў пасажырскі аўтобус, каб беларускі МЗС выступіў з рэкамендацыямі пра тое, што па прыфрантавай паласе ездзіць не варта. Што характэрна, усё роўна працягваюць ездзіць. Беларускія турагенцтвы як рэкламавалі туры ў Крым, так і працягваюць іх рэкламаваць.

Дык што аперацыя пяцігадовай даўнасці Лукашэнкі па прымушэнні Еўропы да міру ўжо дорага абышлася Беларусі. І можа абысціся яшчэ даражэй. І вось хочацца спытаць: а яно ўвогуле таго варта было? Абмяняць цэлае неба на аднаго блогера.

Аляксей Мазартаў, «Беларусы і рынак»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com