У падручніках па грамадазнаўстве для 10 класа знікла паняцце «аўтарытарызм»

Ёсць толькі характарыстыкі таталітарнай і дэмакратычнай палітычных сістэмаў.

Журналістам давялося патрымаць у руках новы падручнік па ЧПГ, ці як зараз называюць гэты прадмет, грамадазнаўстве. На першы погляд выданне выглядае якасна: каляровая паліграфія і цвёрды пераплёт. Увогуле, не параўнаць са школьнымі дапаможнікамі сярэдзіны 1990-х гадоў. У тыя часы рэдкая кніга дажывала да здачы ў бібліятэку ў канцы навучальнага года цэлай і непашкоджанай. Вось толькі змест новага падручніка пакідае жадаць лепшага, піша «Беларускі партызан».

Любы старшакласнік 90-х гадоў мог пачарпнуць з дапаможніка «Чалавек. Прырода. Грамадства» веды аб наяўнасці трох тыпаў палітычных сістэмаў: таталітарнага, аўтарытарнага і дэмакратычнага. Гэтая спрошчаная схема дазваляла ў агульных рысах скласці беларускаму школьніку сваё ўяўленне аб характары рэжыму і ў сваёй краіне. «Калі няма канцэнтрацыйных лагераў, але і палітычных свабодаў замала, значыць, у нас аўтарытарызм», - такую выснову мог тэарэтычна дапусціць кемлівы старшакласнік. І сапраўды, такі тып рэжыму з падрабязным апісаннем характарыстыкаў быў дакладна прапісаны ў падручніках.

Зараз жа, колькі б не моршчыў лоб школьнік, яму давядзецца выбіраць толькі паміж таталітарызмам і дэмакратыяй. У падручніках па грамадазнаўстве для 10 класа аўтарытарызм проста выпаў. «У нашыя дні звычайна падкрэсліваюць адрозненні паміж такімі скрайнімі тыпамі палітычных сістэмаў, як таталітарныя і дэмакратычныя», - кажацца на старонках дапаможніка . Далей ідуць характарыстыкі таталітарнай і дэмакратычнай палітычных сістэмаў. І на гэтым тэма параграф раптоўна абрываецца.

Дзіўна, але адзін з рэцэнзэнтаў кнігі прафесар С. Рашэтнікаў чамусьці не заўважыў знікнення тэрміна аўтарытарызм. Хаця, калісьці сам у дапаможніках для абітурыентаў зазначаў якраз такі наяўнасць гэтай самай злашчаснай трыяды: таталітарызм - аўтарытарызм - дэмакратыя.

Дарэчы, і з дэмакратыяй у новым падручніку па грамадазнаўстве не ўсё так радасна. Народаўладдзю дадзеная ўжо вельмі падазроная характарыстыка, сугучныя з меркаваннем аднаго беларускага «дэмакрата». Маўляў, у розных краінах выпрацоўваюцца ўласныя ўяўленні пра дэмакратыю. «І спробы навязаць нейкай краіне выпрацаваныя іншымі ўяўленні пра дэмакратыю самі па сабе недэмакратычныя», - адзначаецца ў падручніку.

Атрымліваецца, у разуменні складальнікаў падручніка, дэмакратыя - што «дышла», куды павярнуў, такой і выйшла.