22 верасня 2019, Нядзеля, 15:59
Мы ў адной лодцы
Рубрыкі

DW: Помнік князю Гедыміну: у Ліду нарэшце вярнуўся яе гаспадар

3
DW: Помнік князю Гедыміну: у Ліду нарэшце вярнуўся яе гаспадар
Фото: «Радыё Свабода»

Лідчане прыйшлі на адкрыццё помніка з бел-чырвона-белымі сцягамі і сцягамі з «Пагоняй».

«У Ліду нарэшце вярнуўся яе гаспадар», - гэтыя словы прагучалі ў суботу, 7 верасня, у беларускім горадзе Ліда на афіцыйнай цырымоніі адкрыцця помніка вялікаму князю Гедыміну, які кіраваў Вялікім княствам Літоўскім (ВКЛ) у XIV стагоддзі. 6-метровая скульптура размясцілася на пляцоўцы перад Лідскім замкам - Гедымін лічыцца яго заснавальнікам. Адкрыццё помніка прымеркавалі да святкавання Дня горада.

Скульптура Гедыміну - не першы помнік у Беларусі, усталяваны ў гонар вядомых дзеячаў часоў ВКЛ. DW пабывала на цырымоніі адкрыцці.

Гедыміна выявілі з каронай на галаве

Ініцыятарам устаноўкі помніка выступіў Лідскі райвыканкам. У кастрычніку 2017 года мясцовыя ўлады абвясцілі конкурс на найлепшы эскіз помніка «Заснавальнік замка - князь Гедымін». Перамог эскіз беларускіх скульптараў Вольгі Нячай і Сяргея Аганава. Яны выявілі Гедыміна на кані, у рыцарскіх даспехах і з каронай на галаве. Помнік падпісалі проста - «Гедымін», а побач з імем выявілі сярэднявечны герб «Калюмны».

Помнік адкрывалі кіраўнік Гарадзенскага аблвыканкама Іван Жук і кіраўнік Лідскага райвыканкама Міхаіл Карповіч. Характэрна, што на цырымоніі нароўні з афіцыйнымі сцягамі прысутнічалі таксама бел-чырвона-белыя сцягі і герб «Пагоня» - гістарычная сімволіка незалежнай Беларусі.

Загадчык аддзела крыніцазнаўства і археаграфіі Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Аляксандр Доўнар у інтэрв'ю DW заявіў, што Ліда была абраная для ўстаноўкі помніка не выпадкова: «Першая згадка горада звязана з імем Гедыміна, ён быў заснавальнікам Лідскага замка, і менавіта пры ім горад стаў важным цэнтрам таго часу».

Адзін з скульптараў, Сяргей Аганаў, падзякаваў мясцовым уладам за падтрымку, адзначыўшы, што яны разам з Лідскім райвыканкамам працавалі «як адзіны арганізм». Усе работы па распрацоўцы і вырабе помніка аплаціла прыватная фірма «Белтэкс Оптык», якая працуе ў Лідзе, і перадала яго ў дарунак гораду.