Украінскі тупік Трампа

Прэзідэнт ЗША хоча міру, але не разумее, як скончыць вайну.

Здзелка прэзідэнта Дональда Трампа аб закупцы дызельнага паліва ў Расіі выклікае маральнае абурэнне: яна ўзнагароджвае агрэсара, які тэрарызуе ўкраінскія гарады з дапамогай дронаў і ракет, і адначасова карае ахвяру за тое, што яна дае адпор. Эканамічная выгода ад гэтай здзелкі для Амерыкі будзе ў лепшым выпадку сціплай. Перш за ўсё гэтая здзелка, на жаль, сведчыць пра больш глыбокія хібы палітыкі Трампа адносна Украіны. Прэзідэнт шчыра імкнецца да міру ў гэтай краіне. Аднак яго стратэгічная абмежаванасць і недысцыплінаванасць пастаянна ўскладняюць вырашэнне гэтай задачы.

Аднак гэтая здзелка будзе мець стратэгічныя наступствы, бо аслабіць ціск, скіраваны на скарачэнне закупак расійскіх энергарэсурсаў Захадам. Яна пагражае зводзіць на нішто намаганні Еўропы цягам года, скіраваныя на тое, каб пераканаць Трампа, што менавіта Расія, а не Украіна, з’яўляецца галоўнай перашкодай на шляху да міру. Акрамя таго, яна стварае абсурдную сітуацыю, калі Трамп напаўняе казну неафашысцкай аўтакратыі, адначасова караючы Украіну за тое, што яна дзеля самаабароны наносіць удары па ваеннай эканоміцы Пуціна.

Група сэнатараў з абедзвюх партый ужо асудзіла гэтую здзелку. Трамп стаў на яе абарону і абвясціў пра «энергетычнае перамір'е» паміж Украінай і Расіяй — прарыў, які больш падобны на плод уяўлення, чым на рэальнасць.

Незалежна ад выніку гэтага эпізоду, ён наглядна дэманструе, як перадвыбарчыя матывы і эканамічныя наступствы вайны з Іранам уплываюць на знешнюю палітыку ЗША ў рэгіёнах, што знаходзяцца далёка за межамі Блізкага Усходу. Акрамя таго, гэта дазваляе зазірнуць у сутнасць цяжкасцяў, з якімі сутыкаецца Трамп у сваіх спробах пакласці канец вайне ва Украіне.

Здаецца, Трамп шчыра шакаваны гэтай разняй. У яго ёсць важкія стратэгічныя матывы шукаць мірнае пагадненне на тле магчымай «бясконцай вайны» ў Пэрсідскім заліве і нарастальнай пагрозы з боку Кітая ў Ціхаакіянскім рэгіёне. Аднак яго падыход да мірнага ўрэгулявання прынёс больш шкоды, чым карысці.

Для справядлівасці варта адзначыць, што рэалістычная стратэгія ўключала б некаторыя ініцыятывы Трампа, напрыклад ціск на еўрапейцаў з мэтай ускласці на іх асноўную адказнасць за дапамогу Украіне. Яна таксама прадугледжвала б някідкае падштурхоўванне ўрада прэзідэнта Уладзіміра Зяленскага прыняць факт, што яму не ўдасца вярнуць усе тэрыторыі, страчаныя на карысць Расіі, і што краіна не стане членам НАТА.

Аднак другая палова гэтай стратэгіі павінна была ўключаць скаардынаваныя намаганні па ўзмацненні санкцыйнага ціску на Расію, паслядоўную падтрымку кампаніі Украіны, якая наносіць спусташальныя ўдары, а таксама рашучыя меры, закліканыя пераканаць Пуціна, што ён не зможа проста перачакаць спыненне падтрымкі Украіны з боку ЗША або дачакацца расколу заходняй кааліцыі. У гэтым плане вынікі выглядаюць змрочна.

З моманту свайго сутыкнення з Зяленскім у Авальным кабінеце ў лютым 2025 года Трамп неаднаразова публічна канфліктаваў з украінскім лідарам і пагражаў спыніць выведвальную і ваенную падтрымку з боку ЗША. Ён уступаў у канфлікты з еўрапейскімі саюзнікамі не толькі з высакародных прычын (размеркаванне цяжару), але і з сумнеўных (набыццё Грэнландыі). Яго адміністрацыя часам станавілася на бок Расіі ў спробах паўплываць на еўрапейскія выбары; яна можа вывесці значныя сілы ЗША з кантынента акурат у той момант, калі распачатая Масквой кампанія гібрыднай вайны набірае абароты. Трамп і яго памочнікі таксама ствараюць устойлівае ўражанне, што яны хочуць аднавіць дзелавыя адносіны з Масквой, як толькі гэта надакучлівая вайна ва Украіне будзе ўладжаная.

Усё гэта, несумненна, падштурхнула Пуціна да думкі, што ён зможа раз’яднаць ЗША з Украінай і з Еўропай, калі праявіць дастаткова бязлітаснага цярпення. Гэта надае яму ўпэўненасці, што ён зможа выйграць вайну ў Вашынгтоне, нават калі не зможа перамагчы на полі бою ў Данбасе. Нават калі адміністрацыя імкнецца да міру, прапаноўваючы значныя ўступкі з боку Украіны — як гэта зрабіў Трамп на саміце з Пуціным на Алясцы летась — гэтыя намаганні не могуць задаволіць усеабдымныя патрабаванні Масквы.

Міратворчая дзейнасць Трампа ва Украіне абярнулася правалам, што адлюстроўвае два з яго самых сур’ёзных стратэгічных недахопаў.

Па-першае, ён пастаянна памылкова вызначае прычыну тупіковай сітуацыі. Часта здаецца, што яго больш дратуе настойлівае імкненне Украіны выжыць як незалежная дзяржава, чым апантанае імкненне Расіі пакончыць з гэтай незалежнасцю. Насуперак усім доказам адваротнага ён настойвае, што Пуцін хоча міру больш, чым Зяленскі.

Такая пазіцыя, магчыма, адлюстроўвае ўласцівы Трампу менталітэт «сфер уплыву», паводле якога меншыя дзяржавы павінны падладжвацца пад большыя. Аднак яна не дае Трампу ўбачыць, што Пуцін імкнецца дамагчыся капітуляцыі Украіны ў межах свайго шырэйшага геапалітычнага наступу на Захад. Расійскі лідар адступіць толькі тады, калі кошт яго ўпартасці стане надта высокім.

Па-другое, прэзідэнт, які аддае прыярытэт хуткім рашэнням, не спраўляецца з карпатлівай працай па выпрацоўцы стратэгіі. Міратворчасць ва Украіне ніколі не была лёгкай задачай. Яна патрабуе ўмелага спалучэння ціску і дыпламатыі ў адносінах з Масквой; яна прадугледжвае падтрымліванне адзінства Захаду пры адначасовым руху да непрывабных кампрамісаў.

Аднак Трампу не стае цярпення для правядзення асцярожнай і скаардынаванай дзяржаўнай палітыкі; ён занядбвае кансультацыі з саюзнікамі. Таму ён неаднаразова вылучаў неабдуманыя мірныя ініцыятывы, якія выклікаюць паніку ў Кіеве і Еўропе, але не здольныя паўплываць на Пуціна.

Цяпер Трамп заключыў здзелку па дызельным паліве, якая прынясе мізэрную эканамічную выгаду і пацягне за сабой сур’ёзныя стратэгічныя выдаткі. Паводле наяўных звестак, ён пагражае адмовіцца падтрымліваць Украіну, калі тая не спыніць наносіць удары па глыбока размешчаных энергетычных аб’ектах Расіі — то бок не адмовіцца ад свайго найлепшага інструмента, які дазваляе зрабіць кошт вайны Пуціна непад’ёмнай.

Пры гэтым Трамп падрывае пазіцыі ЗША, заахвочваючы Пуціна працягваць наступ і растрачваючы ўплыў ЗША ў Кіеве. Мір ва Украіне — годная мэта. На жаль, Трамп не мае паняцця, як яе дасягнуць.

Хэл Брандс, Bloomberg

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com