Як беларусы страчвалі сумы, ад якіх кружыцца галава

Топ-15 афер апошніх гадоў.

Хто грошы ў акно выкідвае, хто сам нясе іх махлярам — камусьці па званку «са Следчага камітэта», хтосьці ў надзеі зарабіць на «інвестыцыях». Апошнім часам беларусы страчвалі сумы, ад якіх кружыцца галава, — сотні тысяч долараў і мільёны рублёў. Onlíner сабраў гісторыі з найбуйнейшымі сумамі страт за пяць гадоў.

«Інвеставаў у камп'ютарную гульню» — мінус $900 тыс.

Пра гэты гучны выпадак стала вядома ў чэрвені: мінчанін перадаваў грошы, каб інвеставаць, як ён лічыў, у распрацоўку камп'ютарнай гульні. Насамрэч у мужчыны амаль чатыры гады кралі грошы.

За гэтай схемай стаялі мінчукі 25 і 43 гадоў. Ім дапамагалі іншыя людзі, што знаходзіліся за мяжой. Двух арганізатараў і з дзясятак іх саўдзельнікаў затрымалі.

45-гадоваму мінчаніну паабяцалі магчымасць зарабіць на інвестыцыях у камп'ютарную гульню. Мужчына перадаваў грошы фіктыўным асобам, кур’ерам, пералічваў іх на банкаўскія карты і крыптакашалькі.

Каб падман не раскрыўся, інвестару паказвалі ліпавыя дамовы і тэхнічныя спецыфікацыі, а таксама пераконвалі яго, што для дапрацоўкі гульні нанялі новых супрацоўнікаў. А каб заключыць кантракт з інвестарам, махляры разыгралі цэлы спектакль: наймалі грымёра і выдавалі сябе за прадстаўнікоў распрацоўшчыка гульні з Вялікабрытаніі, хваліліся знаёмствамі з мільянерамі.

У межах справы правялі 24 вобшукі і знайшлі частку грошай, якія выманілі ў мінчаніна, — больш за 920 тыс. рублёў у эквіваленце.

З акна выкінулі €760 тыс.

75‑гадовую жыхарку Мінска «развялі» на буйную суму ў лютым 2024 года. Усё пачалося са званка нібыта з Дэпартамента фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржкантролю. Жанчыну пераканалі, што яе грошы спрабуюць забраць махляры, таму ёй трэба прывезці і задэклараваць усе зберажэнні.

Мінчанка сказала, што ёй складана гэта зрабіць, дзверы ў кватэру яна не адчыніць. Тады яе пераканалі скінуць пакет з грашыма з балкона, калі кур’ер скажа кодавое слова.

Пазней высветлілася, што кур’ерам аказаўся 16‑гадовы гімназіст, які знайшоў у Telegram аб’яву пра хуткі заробак. Спачатку ён зарэгістраваў на сябе некалькі банкаўскіх карт і перадаў іх рэквізіты махлярам, а потым яму даручылі забіраць грошы ў падманутых людзей.

Хлопец павінен быў забраць грошы, выкінутыя пенсіянеркай з акна, і перадаць іх крыптавалютчыку. Аднак іх сустрэча не адбылася, а гімназіст апынуўся ў міліцыі. Куратары сказалі яму, што ў пакеце будзе €160 тыс. Насамрэч там аказалася амаль у пяць разоў больш.

Ніхто з асяроддзя хлопца не падазраваў, што той працуе на махляроў. Ён добра вучыўся ў гімназіі, прафесійна займаўся веласпортам і не выклікаў ніякіх падазрэнняў.

Дырэктар кампаніі і 1,25 млн рублёў для махляроў

Вясной 2023 года 58‑гадовая мінчанка адказала ў мэсенджары на званок з незнаёмага нумара. Мужчына сказаў, што ён супрацоўнік Следчага камітэта і што прама цяпер нехта спрабуе ўзяць крэдыт на яе імя. Трэба было скасаваць заяўку, а ўсе грошы на картах «застрахаваць».

Спачатку жанчына адправіла на рахунак махляроў больш за 9 тыс. рублёў, а потым спрабавала ўзяць для іх крэдыт на такую ж суму, але ёй адмовілі.

На гэтым гісторыя магла скончыцца, аднак мінчанка выпадкова сказала, што працуе дырэктарам кампаніі. Махляры пачалі раскручваць новы сцэнар: трэба тэрмінова ехаць у офіс і праверыць рахункі, а потым «застрахаваць» гэтыя грошы, то бок пералічыць на рахункі фізасоб, якія нібыта з’яўляюцца «страхавымі ячэйкамі». Пасля «сканчэння расследавання» жанчыне абяцалі вярнуць грошы.

За некалькі дзён дырэктар адправіла махлярам больш за 1,25 млн рублёў. Яна сама распараджалася грашыма кампаніі, таму ўсе аперацыі праводзіліся без бухгалтара, які мог бы адгаварыць яе, расказалі нам у СК.

$400 тыс. у пакеце, якія ўдалося вярнуць

Дэтэктыўная гісторыя адбылася ў ліпені гэтага года. 73‑гадоваму дырэктару прыватнай фірмы патэлефанавалі нібыта з «Белтэлекама» і сказалі, што трэба перазаключыць дагавор аб аказанні паслуг. Мужчына не заўважыў нічога падазронага і даў свае пашпартныя даныя — пасыпаліся новыя званкі.

Спачатку невядомы прадставіўся супрацоўнікам Следчага камітэта і папярэдзіў пра махляроў. Затым патэлефанавала жанчына, якая пераканала мінчаніна, што з яго рахунку хочуць зняць грошы, таму іх трэба выратаваць і перадаць кур’еру.

Мужчына аформіў папярэднюю заяўку ў банку, пасля разгляду якой праз пару дзён атрымаў свой капітал. Увечары таго ж дня да яго дадому прыехала жанчына‑кур’ер, якая сказала кодавое слова «актывацыя», пасля чаго ён перадаў ёй у пакеце $400 тыс. Калі грошы так і не вярнуліся, мужчына пайшоў у міліцыю.

Высветлілася, што кур’ерам была пенсіянерка, якую махляры спачатку падманулі, а потым прымусілі працаваць на іх. Жанчыну адправілі ў Маскву, дзе яна адкрыла пакет, убачыла буйную суму і зразумела, што стала ўдзельніцай незаконнай схемы. Калі пенсіянерка вярнулася ў Мінск, пры выхадзе з цягніка яе затрымалі, а тыя самыя $400 тыс. канфіскавалі.

Забралі $225 тыс. і пакінулі з крэдытамі

Жыхарка Браслаўскага раёна знайшла ў інтэрнэце трэйдынгавую кампанію, папоўніла дэпазіт і спадзявалася зарабіць. Але ўсё скончылася дрэнна.

Пенсіянерка, якая паралельна займалася бізнесам, спачатку ўклала асабістыя $100 тыс., а потым вырашыла пазычыць у банках і ў знаёмых — так рахункі махляроў папоўніліся яшчэ на $106 тыс. Аднак вывеcці гэтыя грошы не атрымалася, і тады жанчына знайшла фірму, якая абяцала гэта зрабіць.

Як высветлілася, гэта таксама былі махляры, якія адвялі яшчэ $19 тыс.

Аддаў $200 тыс., хоць работнікі банка папярэджвалі

Махляры вялі беларуса каля двух тыдняў, каб забраць у яго $200 тыс. — на 2021 год гэта была рэкордная сума, якую скралі аферысты.

Мужчыне патэлефанавалі і прадставіліся службай бяспекі банка. Невядомыя расказалі, што ў іх банку праблемы з супрацоўнікамі: тыя зліваюць банкаўскія даныя, і, каб злавіць зламыснікаў, трэба ўступіць у аператыўную гульню. Аферысты запэўнівалі, што грошы будуць пазначаныя, таму застануцца ў бяспецы.

На працягу двух тыдняў беларус здзейсніў 253 транзакцыі: ён прыходзіў у банк, адкрываў розныя рахункі і перакладаў на іх грошы.

Работнікі банка папярэджвалі пацярпелага, што ён звязаўся з махлярамі. Але мужчына памятаў, што яшчэ ў самым пачатку невядомы папярэдзіў яго пра недабрасумленнасць банкаўскіх работнікаў, таму не давяраў ім.

10‑гадовы хлопчык вынес з дому $200 тыс.

Чацвёртакласніка пераканалі вынесці з дому ўсе сямейныя назапашванні. Дзіця паверыла, што дапамагае бацькам пазбегнуць крымінальнай адказнасці, і перадала зламыснікам больш за $200 тыс. у эквіваленце.

Спачатку хлопчыку патэлефанавалі пад выглядам замены дамофона і пераканалі назваць код з SMS. Затым па відэасувязі з ім звязаўся чалавек, які прадставіўся супрацоўнікам праваахоўных органаў. Ён заявіў, што бацькі дзіцяці падазраюцца ў махлярстве, таму ўсе хатнія зберажэнні трэба задэклараваць.

Школьнік ведаў, дзе бацькі трымалі грошы на куплю кватэры. У два этапы ён вынес з дому $160 тыс., €30 тыс. і 30 тыс. рублёў і пакінуў грошы ў кустах недалёка ад дома.

Увесь гэты час махляры кантралявалі дзеянні дзіцяці па відэасувязі. Пасля перадачы грошай яму загадалі як мага даўжэй не вяртацца дадому і нікому нічога не распавядаць.

Знаёмства з дзяўчынай і мінус 580 тыс. рублёў

45‑гадовы жыхар Баранавічаў пазнаёміўся ў Instagram з дзяўчынай, якая прапанавала яму зарабіць на інвестыцыях. Яна паабяцала дапамагчы хутка і без рызыкі страціць грошы.

Хутка мужчыну пачалі пісаць нібыта менеджары тарговай біржы і казаць, куды перакладаць грошы. На сайце яму паказвалі намаляваны прыбытак, і ён працягваў укладацца.

Калі мужчына захацеў забраць грошы, яму пад рознымі падставамі пачалі адмаўляць. Тады ён зразумеў, што яго падманулі, і звярнуўся ў міліцыю. Усяго ён пераклаў махлярам больш за 580 тыс. рублёў.

Стратила паўмільёна з‑за аднаго званка

48‑гадовую мінчанку развялі на ўнушальную суму — больш за 530 тыс. рублёў. Пачалося ўсё са званка невядомага, які прадставіўся супрацоўнікам абслугоўваючай арганізацыі. Ён паведаміў, што трэба замяніць дамофон, і папрасіў код, які павінен быў прыйсці на тэлефон, — маўляў, гэтыя лічбы будуць ушыты ў чып новага абсталявання.

Мінчанка так і зрабіла, і на яе абрынуўся паток званкоў. Лжасупрацоўнік Камітэта дзяржкантролю паведаміў, што на яе імя адкрыты рахунак для фінансавання экстрэмісцкай дзейнасці, пагражаў узбуджэннем крымінальнай справы і запалохваў.

Іншы званіўшы прапанаваў перадаць зберажэнні кур’еру на праверку ў Нацбанк, і жанчына гэта зрабіла.

Але нават на гэтым махляры не спыніліся. Яны пераканалі жанчыну, што яе аўто выстаўлена на аўкцыён, таму яго трэба прадаць, а грошы перадаць кур’еру.

Увечары таго ж дня мінчанка глядзела навіны. У эфіры мужчына расказаў аналагічную гісторыю, і тады жанчына зразумела, што яе падманулі.

Прадала кватэру і пазбавілася больш за 500 тыс. рублёў

72‑гадовую мінчанку пераканалі не проста развітацца са зберажэннямі, але і прадаць кватэру. Жанчыне настойліва званілі і пераконвалі зняць усе грошы з рахункаў і адкрыць новыя, інакш зберажэнні скрадуць. Махляры прадставіліся супрацоўнікамі розных ведамстваў і здолелі пераканаць пенсіянерку, што ні ў якім разе нельга нікому нічога распавядаць, бо вядзецца сур’ёзнае расследаванне і калі хтосьці пра гэта даведаецца, то жанчыне пагражае турма.

Пенсіянерка пераклала 32 тыс. рублёў, але махляры на гэтым не спыніліся і прымусілі яе занесці ў ломбард упрыгожанні, а атрыманыя грошы пералічыць на падкантрольны ім рахунак.

Але і гэта яшчэ не ўсё: у выніку мінчанку вугаварылі прадаць кватэру і дачу, а атрыманыя грошы таксама адправіць на рахункі махляроў.

Жанчынa спрабавала адмовіцца, але яе пераканалі, што нерухомасць ужо выстаўлена на продаж несумленнымі рыэлтарамі, таму нібыта толькі прадаўшы кватэру і дачу, можна апярэдзіць злачынцаў і выйсці на іх след. Махляры далі кантакты «надзейных» агентаў па нерухомасці і запэўнілі мінчанку, што продаж жылля — гэта проста фармальнасць. У той момант яна нічога не падазравала, дзейнічала паводле інструкцый махляроў, а пасля продажу кватэры папрасіла ў новых уласнікаў нейкі час пажыць там у якасці арандатара.

Выканаўшы ўсе патрабаванні, пенсіянерка паспрабавала праверыць свае банкаўскія рахункі, але яны аказаліся заблакаваныя. Толькі тады яна распавяла пра схему блізкім, а тыя звярнуліся ў міліцыю. Але нават тады махляры працягвалі званіць жанчыне і запалохваць яе непрыемнасцямі, таму што яна нібыта раскрыла таемную інфармацыю.

Агульная шкода склала больш за 500 тыс. рублёў.

500 тыс. рублёў і «сакрэтная аперацыя»

У гісторыі з 41‑гадовай мінчанкай падзеі развіваліся па ўжо знаёмым сцэнары. У лютым 2025 года жанчыне патэлефанавалі ў Telegram і сказалі, што яе падазраюць у фінансаванні экстрэмісцкай дзейнасці, таму ў яе дома правядуць ператрус і забяруць усе знойдзеныя грошы. А каб гэтага не адбылося, трэба «задэклараваць» усе зберажэнні і перадаць іх тым, хто тэлефанаваў. Спачатку быў варыянт зрабіць гэта праз банк, але ў выніку мінчанку пераканалі прыехаць на сустрэчу і аддаць практычна паўмільёна кур’еру.

Калі жанчына вярнулася дадому, у рабочым чаце ёй трапілася на вочы прафілактычнае паведамленне пра махляроў. Яна праверыла перапіску з «прадстаўніком КДБ», але яе ў тэлефоне ўжо не было.

Супрацоўніца вуза прадала кватэру і засталася без назапашванняў

Супрацоўніцу аднаго з мінскіх вузаў так апрацавалі махляры, што яна распазнала падман толькі тады, калі ў яе кватэру спрабаваў заехаць новы ўласнік. У агульнай складанасці яна страціла $140 тыс.

Усё пачалося з таго, што 68‑гадовай мінчанцы ў мэсенджары прыйшло галасавое паведамленне нібыта ад рэктара з патрабаваннем выконваць указанні супрацоўнікаў аддзела фінансавых расследаванняў. Пасля гэтага аферысты паведамілі жанчыне, што яна падазраваная ў справе аб адмыванні грошай, і параілі «задэклараваць» зберажэнні.

Каля $25 тыс. мінчанка пакінула за горадам у пазначаным месцы, мяркуючы, што ў Нацыянальным банку праводзіцца дыстанцыйная інкасацыя. Потым яна прадала кватэру, каб выратаваць яе ад рэалізацыі на чорным рынку. Атрыманыя $105 тыс. жанчына таксама перадала махлярам.

На гэтым злачынцы не спыніліся і запатрабавалі прадаць гараж. Але атрымалі адмову. Замест гэтага пацярпелая ўзяла больш за €4 тыс. у сужыцеля і пералічыла на махлярскія карты.

Падман раскрыўся, калі ў кватэру прыехаў новы ўласнік і папрасіў жанчыну вызваліць жыллё. Толькі тады яна звярнулася ў міліцыю.

Прадала чатырохпакаёўку і звезла грошы ў Маскву

Яшчэ адна гісторыя з продажам кватэры: жыхарцы Мінскага раёна патэлефанаваў мужчына, які прадставіўся супрацоўнікам «Энергазбыту», і спытаў, чаму яна не замяніла лічыльнікі бясплатна. Ён пераканаў жанчыну, што калі яна не прадыктуе ўсе свае даныя, то потым выдаткуе на лічыльнікі 600 рублёў. Затым мужчына выведаў у жанчыны адрас і інфармацыю, у якіх банках яна абслугоўваецца, дзе працуе і колькі атрымлівае, — яна ўсім гэтым падзялілася.

Потым у гульню ўступілі нібыта супрацоўнікі Следчага камітэта і Нацбанка, якім перадалі ўсю інфармацыю пра жанчыну. Яны запэўнілі, што да гэтага яна размаўляла з махлярамі і яе чакаюць вялікія непрыемнасці. Каб іх пазбегнуць, трэба здаць каштоўнасці ў ломбард, перавесці на чужыя рахункі ўсе зберажэнні, а таксама ўзяць крэдыты. Выканаўшы ўсе ўказанні, беларуска абмяняла сродкі на расійскую валюту і пераслала ў Арменію больш за 800 тыс. расійскіх рублёў (амаль $10 тыс.).

Пасля гэтага жыхарку Мінскага раёна пераканалі прадаць сваю чатырохпакаёвую кватэру і паехаць з грашыма ў Маскву, а перад гэтым забраць пакет з грашыма ў незнаёмкі.

Жанчына вярнулася ў Беларусь і прыйшла ў СК, таму што махляры запэўнілі, што аферыста з «Энергазбыту» затрымалі. Так высветлілася, што яе ўвесь гэты час падманвалі, і яна страціла больш за $100 тыс.

Рыэлтары адгаворвалі, але жанчына ўсё роўна прадала кватэру

59‑гадовай жыхарцы Магілёва патэлефанавалі нібыта супрацоўнікі службы замены дамофонаў. Жанчына прадыктавала асабістыя даныя, пасля чаго з ёй звязаўся лжаправаахоўнік. Ён заявіў, што на яе імя афармляюць крэдыты і спрабуюць адабраць жыллё.

Каб «дапамагчы следству», магіляўчанка прадала кватэру і ўзяла тры крэдыты. Выручаныя ад продажу жылля больш за 160 тыс. рублёў яна адвезла ў Мінск і перадала незнаёмцу. Яшчэ больш за 180 тыс. рублёў, атрыманыя ў крэдыт, пералічыла праз інфакіёск на рахунак па-за межамі Беларусі.

Рыэлтары і супрацоўнікі банка спрабавалі адгаварыць жанчыну ад гэтых дзеянняў, але яна іх не паслухала.

Аддала 330 тыс. рублёў на прыпынку

65‑гадовая мінчанка стала ахвярай махляроў, якія пераканалі яе аддаць 330 тыс. рублёў па схеме дэкларавання сродкаў.

Спачатку тыя, хто тэлефанаваў, прадставіліся супрацоўнікамі «Белтэлекама» і даведаліся яе асабістыя даныя. Затым патэлефанавалі нібыта супрацоўнікі праваахоўных органаў, якія пераканалі жанчыну, што яе грошы могуць быць канфіскаваныя, калі яна не задэкларуе іх. Для гэтага мінчанка прынесла 330 тыс. рублёў на прыпынак грамадскага транспарту і аддала іх незнаёмаму чалавеку.

Жанчына ўсвядоміла падман на наступны дзень — назапашванні не вярнуліся, а тыя, хто тэлефанаваў, перасталі выходзіць на сувязь.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com