СМІ: Чума ў Расіі магла стаць вынікам небяспечных эксперыментаў з біялагічнай зброяй
1- 8.10.2026, 10:09
- 1,066
На тэрыторыі РФ ужо былі падобныя выпадкі.
Свету варта дамагацца незалежнага расследавання смерці 28-гадовай Дар’і Шыпілавай, супрацоўніцы Іркуцкага супрацьчумнага навукова-даследчага інстытута ў Расіі. Пра гэта гаворыцца ў Atlantic Council, які прааналізаваў вопыт Расіі ў галіне распрацовак біялагічнай зброі.
«Незалежныя арганізацыі павінны мець магчымасць усталяваць прычыну смерці Шыпілавай», — піша аўтар, адзначаючы, што для гэтага патрэбныя захаваныя ўзоры, клінічныя і лабараторныя запісы, а таксама незалежная экспертыза доказаў, «пакуль яны яшчэ існуюць».
Пры гэтым, калі хто-небудзь з тых, хто кантактаваў з ёй, захварэе, нягледзячы на адпаведнае лячэнне або прафілактыку, следчым неабходна будзе разгледзець магчымасць наяўнасці ўстойлівага штаму.
Эксперыменты з чумой
Аўтары нагадалі, што з 1920-х гадоў у СССР на працягу многіх дзесяцігоддзяў стваралася і пашыралася праграма біялагічнай зброі. Там эксперыментавалі з мадыфікацыяй і камбінаваннем розных тыпаў біялагічных агентаў для стварэння больш магутнай зброі, але прыярытэтным агентам была чума.
Прыводзіцца меркаванне амерыканскага спецыяліста па біялагічнай і хімічнай зброі Рэйманда Зілінскаса пра тое, што намінальна грамадзянскія падраздзяленні таксама працавалі з небяспечнымі штамамі, а ваенныя аб’екты былі непасрэдна звязаныя з «праграмай стварэння біялагічнай зброі».
Адзначаецца, што паводле даных Дзярждэпартамента за 2025 год, расійская праграма стварэння наступальнай біялагічнай зброі так і не была завершаная, а «звязаныя з ваеннымі лабараторыі пашыраюцца». Упраўленне дырэктара нацыянальнай разведкі ў штогадовай ацэнцы пагроз за 2026 год адзначала, што расійскія вучоныя працягваюць распрацоўваць новыя хімічныя і біялагічныя сродкі. У ацэнцы было папярэджанне пра тое, што «біятэхналогіі падвойнага прызначэння могуць павялічыць рызыку выпадковага выкіду патагенаў».
«Пашырэнне гэтых праграм дэманструе ўстойлівую зацікаўленасць Расіі да біялагічных даследаванняў у ваенным кантэксце, уключаючы працу з патэнцыйнымі сферамі прымянення падвойнага прызначэння», — гаворыцца ў артыкуле.
Пры гэтым аўтары пішуць, што Расія ўжо неаднаразова лакальна ўжывала хімічную зброю ў вайне супраць Украіны. Але пакуль яна прытрымліваецца нормы супраць «буйнамаштабнага прымянення хімічнай, біялагічнай і ядзернай зброі».
Інцыдэнт у Іркуцкім супрацьчумным інстытуце
Нагадаем, што ў расійскіх СМІ фігуравала ўжо некалькі версій смерці Шыпілавай. Спачатку афіцыйны кіраўнік бурятскага рэгіёна заявіў, што яна памерла ад чумы, потым паведамленне было адрэдагавана і дададзена слова «магчыма». Паведамлялася, што за некалькі дзён да гэтага ў яе ў руках магла разбіцца прабірка з узбуджальнікамі інфекцыі. Пазней з’явілася версія пра тое, што прычынай смерці стала звычайная пнеўманія. Пры гэтым не менш за 200 чалавек, якія маглі кантактаваць з ёй, памясцілі ў каранцін.
Як у СССР «вырвалася з лабараторыі» сібірская язва
У 1979 годзе ў Свярдлоўску распаўсюдзілася сібірская язва, якая забрала жыцці як мінімум 68 чалавек. Савецкія чыноўнікі ўтойвалі, што крыніцай успышкі былі ваенныя. У распаўсюджванні абвінавачвалі заражанае мяса. Але ў 1992 годзе ваенныя прызналі адказнасць.