Чаму людзям падабаецца слухаць аднолькавую музыку
- 17.11.2026, 9:36
Адказ вучоных.
Многія людзі схільныя зноў і зноў уключаць адну і тую ж музыку. Вучоныя вывучаюць прычыны гэтай звычкі і высвятляюць, як шматразовае праслухоўванне знаёмых кампазіцый уздзейнічае на працу мазгу, эмацыйны стан і псіхіку чалавека, паведамляе «Курсор».
Калі мы слухаем музыку, якая нам падабаецца, мазг выпрацоўвае дафамін — нейрамедыятар, звязаны з задавальненнем і сістэмай узнагароды. Паўторнае ўключэнне ўлюбёнай кампазіцыі дазваляе зноў і зноў актываваць гэтую сістэму, быццам націскаючы на ўнутраную «дафаміновую кнопку».
Даследаванне нейрапсіхолага Валерыі Салімпур паказала, што станоўчыя эмоцыі ўзнікаюць не толькі ў момант гучання самага ўлюбёнага фрагмента, але і ў чаканні яго надыходу. Прадчуванне прыемнага моманту таксама стымулюе выпрацоўку дафаміну, падтрымліваючы цыкл задавальнення і падштурхоўваючы чалавека слухаць кампазіцыю зноў.
«Слуханне песні, якая нам вельмі падабаецца, таксама здольнае рэгуляваць наш настрой. Мы ведаем, што песня нам падабаецца, таму выкарыстоўваем яе, каб наладзіць сваё цела на жаданы стан. Таму, калі мы слухаем нешта прыемнае зноў і зноў, мы застаёмся ў добрым настроі — нават тады, калі не плануем гэтага свядома», — падкрэслілі вучоныя.
Падобная рэакцыя ўзнікае не толькі пры праслухоўванні вясёлых мелодыяў. Сумная музыка, якую чалавек уключае зноў і зноў, таксама здольная прыносіць эмацыйную палёгку, дапамагаючы асэнсаваць перажыванні, выказаць прыгнечаныя пачуцці і аднавіць душэўную раўнавагу.
Імкненне эканоміць кагнітыўныя рэсурсы насамрэч азначае пошук прадказальнасці. Менавіта таму людзям падабаецца вяртацца да знаёмых серыялаў, месцаў адпачынку і звыклых устаноў.
Псіхолагі Сендхіл Муллайнатан і Эльдар Шафір высветлілі, што пастаянная неабходнасць прымаць рашэнні і сутыкацца з невядомасцю знясільвае ўвагу і выканаўчыя функцыі мазгу. Знаёмыя рэчы, наадварот, дапамагаюць знізіць гэтую нагрузку.
Таму пасля насычанага новымі задачамі дня карысна ўключыць улюбёны плэйліст: звыклая музыка можа дапамагчы расслабіцца і аднавіць эмацыйную раўнавагу.
Музыка здольная выклікаць так званы «фрызон» — моцную эмацыйную рэакцыю, якая суправаджаецца фізічнымі адчуваннямі, напрыклад мурашкамі па скуры або эйфарыяй.
Асабліва кранальныя кампазіцыі могуць выклікаць такія перажыванні, але эфект хутка міне. Таму людзі вяртаюцца да ўлюбёных мелодыяў зноў і зноў, імкнучыся паўтарыць прыемныя адчуванні і звязаныя з імі ўспаміны, нават калі пры паўторным праслухоўванні эмоцыі ўжо не такія інтэнсіўныя.
Знаёмая музыка здольная абуджаць успаміны пра людзей, падзеі і падарожжы. Даследаванні паказалі, што старыя песні часта звязаныя не толькі з пэўнымі момантамі жыцця, напрыклад канцэртамі або вечарынамі, але і з тымі, з кім чалавек тады праводзіў час.
Таму ўлюбёная мелодыя можа вярнуць прыемныя ўспаміны і хоць ненадоўга перанесці слухача ў мінулае.