«Цэментная супердзяржава» ператварылася ў анекдот
- 18.11.2026, 14:09
Адны страты.
Прадпрыемствы холдынгу «Беларуская цэментная кампанія» ў поўным аб’ёме і ў ўстаноўленыя тэрміны пагасілі інвестыцыйныя крэдыты, атрыманыя на правядзенне маштабнай мадэрнізацыі цэментных заводаў. Пра гэта адрапартавала БЦК адразу пасля апошняга плацяжу ў лістападзе. Насамрэч плацёж не апошні. І грошы патрэбныя зноў — на новую мадэрнізацыю, піша planbmedia.io.
Але спачатку, вядома, пра старую. З часу правядзення маштабнай мадэрнізацыі ў 2012–2013 гадах беларускі ўрад штогод прымаў рашэнне аб адтэрміноўцы даўгоў цэментнай галіны. За два гады ў мадэрнізацыю цэментных заводаў улады ўклалі 1,2 мільярда долараў. Мадэрнізавалі з разлікам на рост. Лукашэнка вырашыў, што Беларусь павінна стаць цэментнай супердзяржавай і багацець.
Аб’ёмы сапраўды выраслі, а вось з прыбыткамі былі праблемы. Па стане на канец 2023 года агульная сума страт галіны склала 210 мільёнаў рублёў. Доўгі — 420 мільёнаў. За 2024 год назапашаныя страты выраслі ўжо да мільярда. У 2025-м лепш не стала. «Краснасельскбудматэрыялы», напрыклад, завяршылі год з чыстым убыткам 62,7 млн рублёў (рост у два разы). «Крычаўцэментнашыфер» паказаў убытак у 138,3 млн рублёў (рост на 3%).
Асноўная прычына такіх сур’ёзных страт — высокая крэдытная нагрузка. І, вядома, не самая спрыяльная сітуацыя на галоўным рынку — расійскім. Там свайго цэменту з лішкам, а попыт у гэтым годзе зваліўся на трэць. Дык што беларусаў усімі спосабамі стараюцца адсунуць ад паставак па дзяржкантрактах і ўвогуле абмежаваць у размаху.
Ёсць праблемка
Калі другую праблему нельга вырашыць ва ўмовах працягнення вайны з Украінай, то першая, калі верыць паведамленню БЦК, вырашаная. Але ёсць пара «але».
Па-першае, пагашаная толькі частка запазычанасці. Згодна з указам № 181 частка выплат не абмяжоўваецца 2026 годам, а адкладзеная на 2029–2049 гады.
«Шэсць гадоў таму, шэсць гадоў таму прымалася рашэнне аб рэструктурызацыі запазычанасці гэтых арганізацый. Яго пагашэнне было расцягнута да 2049 года. І што? Мінула шэсць гадоў, і мы зноў вярнуліся да гэтага пытання», — абураўся Лукашэнка ў маі гэтага года.
Па-другое, на тым жа майскім нарадзе ў Лукашэнкі цэментнікі зноў папрасілі грошы. Будзеце смяяцца — на новую мадэрнізацыю. Калі грошы знойдуць, то з 2029-га давядзецца плаціць і за старую, і за новую мадэрнізацыю. Ці зноў прасіць адтэрміноўкі і растэрміноўкі.
Пытання, калі цэментнікі пачнуць прыносіць сваему ўласніку — дзяржаве — прыбытак, на парадку дня няма.