22 лiстапада 2026, Нядзеля, 1:13
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Ганьба Пуціна ў Шэньчжэні адгукнулася ў Душанбэ

Ганьба Пуціна ў Шэньчжэні адгукнулася ў Душанбэ

Кітай паслядоўна і няўмольна выціскае Расію з Таджыкістана.

Візіт Пуціна ў Душанбэ 20 лістапада 2026 года паказаў на наяўнасць прыкметных супярэчнасцяў, якія на публіку абедзве сталіцы старанна замазваюць расплывістымі дыпламатычнымі фармулёўкамі. Крэмль гучна гаворыць пра «няпахіснае саюзніцтва» і «стратэгічнае партнёрства», а Душанбэ вымушана балансуе паміж крытычнай залежнасцю ад расійскага рынку працы, ростам уплыву Пекіна і асцярожнымі спробамі знізіць уразлівасць уласных грамадзян за мяжой.

У сухой зводцы прэс-службы Эмамалі Рахмона прагучала максімальна абцякальная фраза пра «важнасць далейшага канструктыўнага вырашэння бягучых пытанняў у сферы працоўнай міграцыі», аднак за стройнымі словамі для пратаколу хаваецца шматгадовая сістэмная напружанасць.

Пераважная большасць таджыкаў па-ранейшаму выязджае на заробкі ў Расію, але ўлады рэспублікі ўжо заключылі афіцыйныя пагадненні з 17 іншымі краінамі, каб хоць трохі аслабіць гэты небяспечны перакас. Такі пошук альтэрнатыўных рынкаў выглядае цалкам заканамерным, бо працоўныя мігранты даўно ператварыліся для Масквы ў інструмент жорсткага адміністрацыйнага рэгулявання і патаемнага палітычнага торгу, а для Душанбэ яны застаюцца галоўнай крыніцай валютных пераводаў і адначасова крыніцай пастаяннай сацыяльнай трывогі.

Кожнае ўзмацненне міграцыйнага рэжыму ў расійскіх рэгіёнах імгненна адгукаецца ростам унутранай незадаволенасці ў Таджыкістане, і таджыкскае кіраўніцтва выдатна ўсведамляе крохкасць такога становішча.

Пакуль Крэмль настойліва падкрэслівае ўражлівы рост двухбаковага тавараабароту і публічна хваліць увагу таджыкскіх уладаў да развіцця рускай мовы, рэальная эканамічная карціна застаецца глыбока асіметрычнай, а сам візіт расійскага лідара адразу пасля саміту АТЭС у кітайскім Шэньчжэні выглядае паказальным сімвалам змянення балансу сіл.

На справе Кітай паслядоўна і няўмольна выціскае Расію з Таджыкістана ў эканамічнай, інфраструктурнай і нават ваенна-тэхнічнай сферах. Пекін ужо стаў найбуйнейшым гандлёвым партнёрам і галоўным інвестарам рэспублікі, а назапашаны аб’ём кітайскіх укладанняў перавысіў 5 мільярдаў долараў. За першыя 9 месяцаў 2026 года тавараабарот Таджыкістана з Кітаем падскочыў больш як на 53% і дасягнуў трох мільярдаў долараў, прыкметна апярэджваючы дынаміку расійска-таджыкскага гандлю, пра дзевятнаццаціпрацэнтны рост якога з гонарам адчытваўся ў Душанбэ сам Пуцін.

Кітайскі капітал кантралюе ключавыя сектары здабыўной прамысловасці, энергетычныя сеткі і будаўніцтва дарог, а майскія пагадненні 2026 года на суму звыш 8 мільярдаў долараў толькі замацавалі фінансавую прывязку Душанбэ да ўсходняга суседа. Пекін усё актыўней замацоўваецца і ў сферы бяспекі Цэнтральнай Азіі, пазбаўляючы Маскву яе былой манаполіі на ролю галоўнага рэгіянальнага апекуна.

Асобная размова прэзідэнтаў пра функцыянаванне 201-й расійскай вайсковай базы па-за рамкамі АДКБ паказвае, што Масква імкнецца захоўваць уплыў у рэгіёне перадусім праз уласную пастаянную вайсковую прысутнасць, бо ў чыста эканамічным спаборніцтве з Кітаем у яе застаецца ўсё менш козыраў.

Таджыкістан вымушаны прымаць гэтую геапалітычную рэальнасць, бо паўднёвыя рубяжы краіны застаюцца неспакойнымі і патрабуюць сур’ёзнага прыкрыцця, але захаванне найбуйнейшага замежнага сухапутнага злучэння Расіі на тэрыторыі рэспублікі непазбежна звужае прастору для самастойных знешнепалітычных манеўраў Душанбэ.

Як вынік душанбінскіх перамоў: Расія спрабуе затармазіць уласнае выцісканне з рэгіёна з дапамогай ваенных рычагоў, рэшткаў гандлёвых прэферэнцый і гуманітарнага парадку дня, тады як Таджыкістан лавіруе паміж двума буйнымі дзяржавамі, імкнучыся прыцягнуць кітайскія мільярды, абараніць правы сваіх мігрантаў у РФ і не разбурыць пры гэтым ключавы для выжывання краіны канал занятасці і бяспекі.

Тэлеграм-канал «Сіта Сакрата»

Напісаць каментар

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках

▲