Чаго ты кіпішыш, Рыгорыч?

Як Лукашэнку падманулі з калійным камбінатам.

«Нежынскі ГАК – флагманскі праект для краіны. Вельмі складаны праект і які патрабуе пастаяннай увагі». На нарадзе ў панядзелак Аляксандр Лукашэнка разбіраўся, што адбываецца з будаўніцтвам Нежынскага калійнага камбіната. На самой справе нічога добрага не адбываецца.

Самі з вусамі

Нагадаю гісторыю. Камбінат пачалі будаваць у 2016 годзе, да 2023-га разлічвалі скончыць і забыць. Будаваў — прыватны інвестар і па сумяшчальніцтве вялікі сябра Аляксандра Лукашэнкі Міхаіл Гуцэрыеў. Будаваў галоўным чынам за кітайскія крэдыты, якія ён узяў пад гарантыі беларускага ўрада.

Потым увялі заходнія санкцыі, кітайскія банкі адмовіліся фінансаваць будаўніцтва, але даўгі перад кітайскімі банкамі пры гэтым усё роўна засталіся за беларускім урадам. Гуцэрыева выгналі з праекта, камбінат нацыяналізавалі. 500 мільёнаў, укладзеныя прыватным інвестарам, яму, вядома, не вярнулі.

У выніку давялося дабудоўваць самім. У панядзелак Аляксандр Лукашэнка праводзіў нараду, прысвечаную таму, як ідзе будаўніцтва Нежынскага калійнага камбіната.

«Увод першай і другой чаргі ў ўстаноўлены тэрмін, да 3 ліпеня 2026 года, на жаль, не забяспечаны. Урад абяцаў увесці гэтыя чаргі ў ўдакладнены тэрмін, гэта значыць 1 лістапада. Сёння якраз той тэрмін, калі мы павінны выслухаць даклад аб выніках», — сказаў Лукашэнка.

Пры гэтым першая і другая чаргі — гэта толькі палова камбіната. Бо, праваліўшы тэрміны ўпершыню, камбінат вырашылі будаваць не адразу цалкам, а часткамі. То-бок спачатку запусціць першыя дзве чаргі з гадавой магутнасцю ў адзін мільён тон, а потым, на выручаныя грошы, дабудаваць яшчэ дзве з такой жа магутнасцю.

І мільён тон камбінат мусіў выпусціць якраз сёлета. Пра што ўрад абяцаў Лукашэнку далажыць. Ну ўрад усё выдатна адрапартаваў. Бо рапартаваць беларускі ўрад умее.

Дакладу вам

«На сённяшні момант можна паведаміць, што ваша даручэнне аб увядзенні ў эксплуатацыю аб’ектаў першай і другой чаргі Нежынскага ГАК і вывадзе комплексу на сярэднясутачную праектную магутнасць, якая адпавядае гадавому выпуску 1 мільён тон калійных удабрэнняў, дадзенае падчас вашага візіту 23 мая 25-га года, выканана», — адрапартаваў віцэ-прэм’ер Мікалай Снапкоў.

Пасаж пра сярэднясутачную праектную магутнасць, якая адпавядае гадавому выпуску, Лукашэнка зразумеў не адразу. Таму задаў удакладняльнае пытанне. У стылі «проста скажы мне: так ці не».

«Адзін мільён тон мы атрымалі?», — спытаў ён.

Але Мікалай Снапкоў не такі чалавек, якога можна збянтэжыць удакладняльнымі пытаннямі. І ў добрага віцэ-прэм’ера заўсёды знойдзецца, чым на такія пытанні адказаць.

«Ну не адзін мільён тон, а сярэднясутачная магутнасць, якая за год дазваляе выйсці на адзін мільён тон», — растлумачыў ён.

Але Лукашэнку абяцалі не сярэднясутачныя тэндэнцыі. Яму абяцалі канкрэтны мільён тон канкрэтных калійных удабрэнняў з канкрэтна новага камбіната. Таму ён працягнуў задаваць наводныя пытанні:

«Ну гэта ж не адны суткі. Я так разумею, што па-сапраўднаму мільён тон у гэтым годзе мы атрымаем?»

Ну, то-бок Лукашэнка ўсё яшчэ спадзяваўся на лепшае. Вы ж абяцалі. Што за справы? Дзе мой мільён? Высветлілася, дарэмна спадзяваўся.

«Сёлета — пяцьсот тысяч. У наступным годзе ўжо жалезна мільён», — сказаў Снапкоў.

Ёсць праблемкі

Хоць наогул у наступным годзе павінна было быць ужо два мільёны. Але я насамрэч і наконт мільёна не быў бы так упэўнены. Бо яны яшчэ камбінат дабудаваць не паспелі, а там ужо ёсць што рамантаваць. Таму нядзіўна, што пасля жыццесцвярджальнага дакладу Снапкова Лукашэнка сумна канстатаваў:

«Карацей, Мікалай Генадзьевіч, як гублялі мы на іншых прадпрыемствах, так будзе і тут цёпла. Трубы не ізаляваныя. Ну і іншыя моманты. Недзе не пафарбавалі. Антыкаразійку не нанеслі. Усё будзе іржавець. Праз два гады прыйдуць па грошы».

Ну каму, як не яму, ведаць. У Лукашэнкі ўсё ж такі досвед, як патраціць грошы на мегапраекты, такі, што дай бог кожнаму. Але Мікалай Генадзьевіч у сваёй справе таксама не навічок. Ведае, чым адказаць:

«Александр Рыгоравіч, не будзе іржавець. Усё гэта працуе. Гэта тэхналагічны працэс. І ўсё яно ў любым выпадку будзе пастаянна змазвацца, падмазвацца, аглядацца».

Ну то-бок, чаго ты кіпішыш, Рыгорыч. Не рабі панікі. Скажы дзякуй, што наогул працуе. А калі што, дык мы потым падмажам, падфарбуем. Гэта ж табе не бублик з маслам. Гэта ж тэхналагічны працэс, трэба разумець.

Увогуле з Нежынскага камбіната атрымаўся паказальны ўзор дзяржаўных мегапраектаў. Калі пачыналі за здароўе, а потым гадамі не ведалі, як скончыць. Калі спачатку будавалі, а потым лічылі, каму гэта наогул трэба. Калі яшчэ не паспеўшы дабудаваць, а ўжо пара рамантаваць.

Аляксей Мазартаў, «Беларусы і рынак»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com