Навукоўцы: продкі чалавека перасоўваліся на касцяшках пальцаў
4- 22.05.2026, 13:13
Да пераходу на прамахаджэнне.
Навукоўцы з Чыкагскага ўніверсітэта выявілі, што будова чалавечага запясця бліжэй да запясцяў шымпанзэ і гарыл, чым да кісцей іншых прыматаў. Гэта можа сведчыць пра тое, што продкі чалавека перасоўваліся на касцяшках пальцаў да пераходу да прамахаджэння. Вынікі даследавання апублікаваныя у часопісе Proceedings of the Royal Society B (PRS).
Даследчыкі правялі найбуйнейшы на сёння аналіз костак запясця прыматаў. Для працы выкарысталі камп'ютарную тамаграфію і трохмернае лазернае сканаванне больш за дзве тысячы костак запясця сучасных і вымерлых відаў прыматаў, уключаючы старажытных гомінінаў (людзей і іх найбліжэйшых продкаў).
Навукоўцы параўналі будову васьмі костак запясця ў розных відаў і выявілі, што чалавечыя запясці маюць шэраг адметнасцяў, характэрных для прыматаў, якія перасоўваюцца на касцяшках пальцаў. У прыватнасці, гаворка пра будову суставаў і зрастанне некаторых костак, якое дапамагае стабілізаваць кісць пры такой форме перамяшчэння.
Аўтары адзначаюць, што прамахаджэнне і хадзьба на касцяшках маюць агульную рысу: у абодвух выпадках запясце застаецца адносна прамым і не перагінаецца назад, як у прыматаў, што абапіраюцца на далоні.
Пры гэтым сучасныя людзі не выкарыстоўваюць хадзьбу на касцяшках пальцаў. На думку даследчыкаў, старажытныя анатамічныя асаблівасці запясця з цягам часу былі адаптаваныя для больш складаных рухаў рукі і дакладнага захопу прадметаў.
Аналіз таксама паказаў, што прыкметы, звязаныя са складаным выкарыстаннем прыладаў працы, з'явіліся ў прадстаўнікоў роду Homo адносна позна — толькі некалькі сотняў тысяч гадоў таму. Гэтыя асаблівасці выяўлены як у сучасных людзей, так і ў неандэртальцаў.