Расіяне ўкралі ўкраінскі трафей з выставы ў Венецыі

Такі ход падзей не здзівіў удзельнікаў выставы.

На Венецыянскай біенале адбыўся інцыдэнт, які выйшаў далёка за межы мастацкага асяроддзя. Падчас падзеі знік сімвалічны трафей, які павінен быў нагадаць пра расійскія ўдары па ўкраінскіх бальніцах.

Ірландскі журналіст і дакументаліст Кэйлін Робертсан у эфіры «24 Канала» распавёў, што гэтая гісторыя аказалася паказальнай не толькі з-за самога крадзяжу. Паводле яго слоў, яна добра паказала, як паводзяць сябе расіяне нават там, дзе ўсё павінна быць пра мастацтва, а не пра запалохванне і ціск.

Трафей прывезлі на біенале з Харкава

Гэты трафей надрукавалі на 3D-прынтары ў Харкаве за тыдзень да Венецыянскай біенале. Ён меў форму разбамбаванай бальніцы і быў задуманы як сімвалічная «награда» для Расіі за ўдары па грамадзянскай інфраструктуры і парушэнне міжнароднага гуманітарнага права.

Адзначым, што Венецыянская біенале – адна з самых уплывовых міжнародных выстаў сучаснага мастацтва, якую заснавалі ў 1895 годзе. Яна праходзіць раз на 2 гады ў Венецыі і лічыцца адной з галоўных сусветных пляцовак культурнай дыпламатыі.

Ідэя заключалася ў тым, каб прынесці на падзею, дзе ўручаюць узнагароды, рэч, якая наўпрост паказвае сапраўдны расійскі «ўклад». Гаворка ішла не пра правакацыю дзеля эфекту, а пра напамін, што Расія знішчыла 2600 медыцынскіх устаноў ва Украіне і прынесла ў свет не культуру, а гвалт.

- Я хацеў прывезці ўзнагароду, якой Расія насамрэч заслугоўвае. Калі ўжо ўручаць Расіі ўзнагароду, дык за парушэнне міжнароднага гуманітарнага права, – распавёў Робертсан.

На некалькі хвілін гэты трафей пакінулі каля ўваходу на мерапрыемства, каб яго ўбачылі прэса і наведвальнікі. Так хацелі паказаць, чаго насамрэч заслугоўвае краіна, якая прыехала на мастацкую падзею, прыкрываючыся культурай.

- Яны знішчылі 2600 медыцынскіх устаноў ва Украіне, а адзінае, што Расія экспартуе, – гэта не культура, а тэрарызм, – падкрэсліў ён.

Пасля таго як трафей на некалькі хвілін пакінулі каля ўваходу, яго забралі людзі з расійскага павільёна. У гэтым Робертсан убачыў амаль гратэскную, але вельмі дакладную сцэну: дзяржава, якая крадзе, рабуе і ўсё адмаўляе, на мастацкай падзеі ўкрала сімвалічную «награду» ў выглядзе разбамбаванай бальніцы.

- Расіяне ўнутры павільёна ўкралі гэты трафей і зрабілі выгляд, што нічога не адбылося. Гэта, напэўна, самая іранічная рэч, якую толькі можна ўявіць, – сказаў Робертсан.

Для яго гэтая гісторыя аказалася не выпадковым эпізодам, а вельмі паказальнай мадэллю расійскіх паводзінаў.

- Краіна, якая крадзе і рабуе, а потым усё гэта адмаўляе, украла трафей у выглядзе разбамбаванай бальніцы і робіць выгляд, што гэтага не было. Такую камедыю ніхто б не здолеў напісаць, – падкрэсліў ён.

Ён дадаў, што нават не здзівіўся такому развіццю падзей, бо лічыць гэта тыповым для Расіі.

У выніку акцыя, якая павінна была толькі паказаць сімвал злачынства, сама ператварылася ў яшчэ адно сведчанне таго, як расіяне паводзяць сябе публічна, калі ўпэўненыя, што ім усё сыдзе з рук.

Расійская прысутнасць на біенале ператварылася ў ціск і назіранне

Пасля крадзяжу трафея ўдалося ўстанавіць, хто менавіта яго забраў. Праверка праз распазнаванне твару вывела на мужчыну, звязанага з Масквой і са схемамі, якія дапамагалі расіянам трапляць у Еўропу. Ягоная жонка да 2022 года была адной з ключавых партнёрак біенале, хоць сам ён адмаўляў і сувязь з падзеяй, і сам факт крадзяжу.

- Гэта дэманструе дзіўныя мафіёзныя паводзіны гэтых расійскіх персанажаў на Захадзе, – распавёў Робертсан.

Пасля гісторыі з трафеем стала зразумела, што гэта быў не разавы інцыдэнт. Робертсан кажа, што вакол расіян на біенале ўзнікла атмасфера ціску, у якой пад прыцэлам апынуліся не толькі журналісты, але і мастакі і актывісты, якія адкрыта выступалі супраць Расіі.

Пад ціскам апынуліся і мастакі, якія адкрыта выступалі супраць Расіі, а таксама людзі, звязаныя з Pussy Riot. Такое ж напружанне адчула і мастачка Каця Марголес, якая ўжо шмат гадоў жыве ў Венецыі, кажа пра расійскае фінансаванне і называе гэта прыкрыццём ваенных злачынстваў.

- Гэта павінна была быць мастацкая выстава, а не выстава наркабаронаў з усяго свету. Гэта павінна было быць святам мастацтва, а замест гэтага людзі, якія паводзяць сябе як мафія, пераследавалі іншых людзей, – падкрэсліў ён.

Паводле слоў Робертсана, гэта і ёсць найбольш дакладны вынік таго, што адбылося на біенале. Падзея, якая павінна была паказваць найлепшае сусветнае мастацтва, для часткі ўдзельнікаў ператварылася ў прастору страху, дзе даводзілася думаць не пра выставу, а пра ўласную бяспеку.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com