Мікалай Статкевіч: Ёсць народ, які прагне свабоды

Лідар беларускай апазіцыі адказаў Марыі Калеснікавай.

Мікалай Статкевіч паразважаў у сваім тэлеграм-канале пра пратэсты, санкцыі і пра тое, якім павінна быць вызваленне палітвязняў. У сваім тэксце лідар беларускай апазіцыі адказаў былой палітзняволенай Марыі Калеснікавай, якая чарговы раз заклікала да перамоў з рэжымам Лукашэнкі:

— Турма — абсалютна неўласцівае месца для людскіх істот. Таму ўсе зняволеныя мараць як мага хутчэй апынуцца на волі, а патрабаванне «свабоду палітвязням любой цаной!» здаецца зразумелым і цалкам справядлівым.

Асабліва для блізкіх і сяброў палітвязняў. Але ў гэтай справе за дзесяцігоддзі з часу з’яўлення ў нашай краіне палітвязняў выявіліся пэўныя заканамернасці і тэндэнцыі. Я магу судзіць пра іх па ўласным досведзе, бо ўжо тройчы выходзіў на волю датэрмінова як палітвязень.

Людзі становяцца палітвязнямі, бо больш не могуць мірыцца з парадкамі, усталяванымі рэжымам, які народ не выбіраў. Яны пратэстуюць супраць такіх парадкаў, патрабуюць сапраўдных выбараў і трапляюць у ўстановы пенітэнцыярнай сістэмы рэжыму. Дэмакратычныя краіны спачатку падтрымліваюць палітычныя патрабаванні пратэстоўцаў, а потым пераключаюцца на патрабаванні вызвалення палітвязняў. Уводзяцца санкцыі, пачынаюцца дыпламатычныя кантакты заходніх краін з рэжымам, каб дамагчыся вызвалення палітвязняў. Прадстаўнікі рэжыму ахвотна ідуць на такія кантакты, якія ператвараюцца ў гандаль: адмена санкцый у абмен на вызваленне людзей.

Мікалай Статкевіч заўважыў, што пра прычыны, з-за якіх людзі выйшлі на пратэсты і сталі палітвязнямі, часта забываюць:

— Тым больш, што прадстаўнікі рэжыму даказваюць пра пагрозы незалежнасці з боку Масквы, пра адсутнасць палітычнага манеўру ў рэжыму з-за санкцый, якія нібыта перашкаджаюць абараніць незалежнасць.

Пасля гэтага на заходнім баку непазбежна з’яўляецца чарговы «малады геній», які прапануе простую, як граблі, ідэю — мы не можам прымусіць гэты рэжым да дэмакратыі, але можам адарваць Беларусь ад Масквы. Трэба толькі дамовіцца, каб ён адмовіўся ад найбольш адыёзных дзеянняў — напрыклад, вызваліў палітвязняў, бо інакш з ім нязручна мець справу.

А тады мы знімем санкцыі і пачнем развіваць з ім эканамічныя адносіны, каб дапамагчы яму ажыццявіць ягонае жаданне — адарвацца ад Масквы. Дамоўленасць дасягаецца, палітвязні вызваляюцца, санкцыі здымаюцца. Рэжым і ягоныя новыя партнёры атрымліваюць дадатковыя прыбыткі, ад Масквы рэжым не адрываецца, хутчэй наадварот, бо ж не могуць сіямскія блізняты адарвацца адзін ад аднаго.

Але ёсць яшчэ народ, які ўсё больш прагне свабоды. Людзі выходзяць на ўсё больш масавыя пратэсты, нягледзячы на непублічна выказаную з боку заходніх палітыкаў незадаволенасць іх арганізатарам. Я ведаю, пра што кажу. Рэжым усё больш баіцца, закручвае гайкі ўсё мацней, палітвязняў становіцца ўсё больш, Захад уводзіць санкцыі, пачынаюцца дыпламатычныя кантакты, а што далей — вы ўжо ведаеце. І так па крузе.

Гэта пра заканамернасці. Але ёсць яшчэ і тэндэнцыі. З кожным кругам гіне ўсё больш пратэстоўцаў. Колькасць палітвязняў расце ў геаметрычнай прагрэсіі. Павялічваюцца турэмныя тэрміны, становяцца больш жорсткімі катаванні зняволеных. Складаецца ўражанне, што ў дачыненні да Беларусі заходнія палітыкі ўпарта ходзяць па граблях, толькі б’юць гэтыя граблі па нас — і кожны раз усё больш балюча.

Першы раз мяне, дзякуючы дамоўленасці Захаду з рэжымам, вызвалілі пасля двух гадоў «хіміі» на два месяцы раней тэрміну. Не дробязь, бо мне ўжо наўпрост сказалі, што за гэтыя два месяцы мяне за «парушэнні» адправяць з «хіміі» ў калонію.

Другі раз я з 6 гадоў тэрміну адседзеў менш за 5. І гэта быў няпросты час, за які я паспеў двойчы пабыць у «крытай» турме. Але зноў дамоўленасці, або, як любяць казаць цяпер, «здзелкі», і мяне вызвалілі.

Трэці раз тэрмін быў ужо 14 гадоў, з якіх адбыў каля шасці і апынуўся дома ў няпэўным юрыдычным статусе пасля справакаванага ў зняволенні інсульту. Толькі адно змянілася — пазіцыя суседніх еўрапейскіх краін. Відаць, пасля лютага 2022 года там нарэшце зразумелі рэальную цану слоў пра «адарванне» ад Масквы і занялі прынцыповую пазіцыю.

Цяпер зноў вернемся да патрабавання «свабоду палітвязням любой цаной!» Калі да першай часткі патрабавання пытанняў няма, то да «любой цаны» яны ёсць. Для спецыялістаў па «здзелках» цана — гэта заўсёды пра грошы. А грошы ў нашай сітуацыі — гэта ўзмацненне машыны рэпрэсій, больш палітвязняў і менш шанцаў у мільёнаў беларусаў на свабоднае ад страху рэпрэсій жыццё ў сваёй нармальнай краіне.

Я вельмі шкадую людзей, якія апынуліся за кратамі за свае перакананні, і шчыра радуюся іх вызваленню. Асабліва балюча для мяне, што ў зняволенні яшчэ застаюцца сотні жанчын, якім у разы цяжэй гэта перажываць, чым мужчынам. Я ўдзячны намаганням усіх, хто датычны да вызвалення палітвязняў. Але гэтае «любой цаной» азначае проста «ротацыю» палітвязняў у ўсё большых маштабах, а ў перспектыве — ператварэнне ўсёй краіны ў вялікую турэмную «зону».

Таму заклік: «Вызваліце маю сяброўку любой цаной, бо яна выдатны чалавек і ёй там вельмі цяжка», трэба сумленна дапаўняць: «Няхай лепш замест яе пасадзяць іншую жанчыну, якую я не ведаю. Так мне будзе спакайней».

Дарэчы, у зняволенні апынуліся розныя людзі. Хтосьці свядома ішоў на пратэст і рызыку зняволення, а хтосьці трапіў за краты выпадкова, бо машына рэпрэсій шырока грабе. І ставяцца яны да магчымасці стаць аб’ектам «здзелкі» па-рознаму. Каму-небудзь галоўнае — што на волі, а калі яшчэ і за мяжой, дык увогуле супер — «Я сваё адседзеў, цяпер хай іншыя».

А для кагосьці, хто знаходзіў сэнс у сваім зняволенні як у працягванні барацьбы за свабоду краіны, слушна лічачы, што рэжым нясе страты праз ягонае зняволенне, стаць сродкам фінансавання рэжыму, супраць якога ён змагаўся, і закабалення сваёй краіны, якую хацеў вызваліць, — невыносная думка. Ён ужо прынёс сваю ахвяру, учыніў свой подзвіг. А ператварэнне ў аб’ект «здзелкі», продаж, як жывёлу на базары, як нявольніка на рынку, абясцэньвае яго подзвіг.

Так, вызваленне, але не «любой цаной».

Не абясцэньвайце людскія пакуты, стойкасць і мужнасць найлепшых. Не забірайце будучыню ў мільёнаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com