NASA: Зямля насамрэч падобная на бульбіну

Яе форма далёкая ад ідэальнай сферы.

Спецыялісты NASA прадставілі абноўленую мадэль гравітацыйнага поля Зямлі, якая наглядна дэманструе, наколькі форма нашай планеты далёкая ад ідэальнай сферы. Абапіраючыся на шматгадовыя спадарожнікавыя назіранні, вучоныя стварылі візуалізацыю, дзе кожная няроўнасць адлюстроўвае сілу зямнога прыцягнення ў пэўнай кропцы свету, паведамляе Euronews.

Гравітацыя размеркавана па паверхні Зямлі нераўнамерна — на яе велічыню ўплываюць масіўныя горныя хрыбты, глыбокія акіянічныя ўпадзіны і розніца ў шчыльнасці горных парод у нетрах планеты. Каб наглядна паказаць гэтыя адрозненні, даследчыкі выкарыстоўваюць геоід — спецыяльную матэматычную мадэль гравітацыйнага поля Зямлі. На гэта звяртае ўвагу выданне EuroNews.

Па сутнасці, геоід — гэта тэарэтычная паверхня Сусветнага акіяна, свабодная ад уплыву прыліваў, хваль і ветру і якая фармуецца выключна пад дзеяннем сілы прыцягнення і кручэння планеты. Там, дзе маса рэчыва большая, гравітацыя мацней прыцягвае ваду, ствараючы на паверхні геоіда ўмоўныя ўзвышэнні. Там жа, дзе маса меншая, узровень умоўнага акіяну, наадварот, апускаецца, утвараючы свайго кшталту ўпадзіны.

На візуалізацыі, падрыхтаванай NASA, перапады вышыні геоіда наўмысна перабольшаныя ў 10 000 разоў — гэта зроблена, каб гравітацыйны рэльеф быў выразна бачны чалавечаму воку. Насамрэч розніца паміж самай высокай і самай нізкай кропкамі мадэлі складае ўсяго 191 метр.

Найбольш выразнае ўзвышэнне геоіда зафіксавана ў раёне Ісландыі — там яго ўзровень перавышае матэматычны эталон на 85 метраў. А самая глыбокая гравітацыйная анамалія знаходзіцца паўднёвей Індыі: тут умоўная паверхня акіяну апускаецца на 106 метраў ніжэй за норму.

Стварэнне такой дэталёвай мадэлі стала вынікам маштабнай навуковай працы, што расцягнулася на 15 гадоў бесперапынных назіранняў. Вучоныя апрацавалі звыш мільярда вымярэнняў, атрыманых з 19 спадарожнікаў. Асаблівую ролю ў гэтым адыгралі даныя місіі NASA Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE), а таксама спадарожніка Еўрапейскага касмічнага агенцтва Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer (GOCE).

Сёння геоід выкарыстоўваецца вучонымі для дэталёвага вывучэння гравітацыйнага поля Зямлі і адсочвання таго, як яно змяняецца разам з перамяшчэннем па планеце мас вады, лёду і іншых рэчываў. Як адзначаюць у NASA, гэтыя даныя маюць стратэгічнае значэнне для сучаснай картаграфіі, тапаграфіі і высокадакладнай навігацыі, дапамагаючы глыбей разумець глабальныя працэсы, што адбываюцца на нашай планеце.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com