Як Пентагон рыхтаваўся да зомбі-апакаліпсісу
- Віктар Вахштайн
- 23.08.2026, 6:21
І гэта не фантастыка.
«Зомбі-вегетарыянцы не ўяўляюць непасрэднай пагрозы жыццю грамадзянскага насельніцтва, але знішчаюць неабходныя запасы харчавання (рыс, кукурузу, соевыя бабы). Рэкамендуецца даручыць распрацоўку плана іх нейтралізацыі Мінюсту».
Не, я не ў дэлірыі. Гэта цытата са стратэгічнага дакумента, створанага амерыканскімі вайскоўцамі, які ў 2014 годзе стаў здабыткам прэсы. Гісторыя такая.
Пасля заканчэння халоднай вайны вайскоўцам стала нудна. «Чырвоная пагроза» ўжо неактуальная, а змену рыхтаваць трэба — маладыя рэзервісты праседжваюць штаны на курсах павышэння кваліфікацыі і трэніруюць свае навыкі ваеннага планавання ў атмасферы «ляці туды, не ведаю куды, бамбі таго, не ведаю каго». І аднаму ананімнаму афіцэру прыйшла ў галаву нетрывіяльная ідэя. Трэба, каб новае пакаленне стратэгаў было псіхалагічна гатова да самага фантастычнага, абсурднага і малаверагоднага сцэнару. Карацей, зомбі-апакаліпсіс.
Кадравы рэзерв Пентагона прыйшоў у захапленне. Бо калі недзе ўсплыве план аперацыі па захопе Турцыі — ну, на ўсялякі выпадак, раптам што — з Турцыяй будуць праблемы. А калі ўсплыве план з назвай «Спецыяльная контрзомбі-аперацыя», дык зомбі не пакрыўдзяцца і свайго пасла не адклічуць. Так і з’явіўся дакумент CONOP 8888.
Чытанне займальнае. Аўтары вылучылі 8 тыпаў зомбі, уключаючы радыеактыўных, біялагічна-сканструяваных, прыляцелых з космасу, якія ўзніклі ў выніку прымянення акультных працэдур, зомбі-вегетарыянцаў і зомбі-кур («адзіны на дадзены момант дакладна вядомы від зомбі»). Матрыца патэнцыйных пагроз суправаджаецца спасылкамі на актуальную разведвальную інфармацыю — артыкулы ў газетах, фільмы, каміксы і гульні тыпу «Зомбі супраць раслін». Аперацыю плануецца праводзіць у шэсць этапаў: маніторынг, стрымліванне, перахоп ініцыятывы, дасягненне дамінавання, стабілізацыя сітуацыі і перадача ўлады цывільным.
Аўтары прадугледзелі юрыдычнае ўзгадненне: ці пазбаўляюцца грамадзяне ЗША сваіх правоў у выніку зомбіфікацыі? Размеркаванне паўнамоцтваў і прыкрыццё азадка — вось чаму зомбі-вегетарыянцамі павінен займацца Мінюст, а не Генеральны штаб. Уразлівыя месцы: бо для ажыццяўлення аперацыі давядзецца выкарыстаць бункеры і камандныя цэнтры, падрыхтаваныя на выпадак ядзернай вайны, а раптам рускія вырашаць, што гэта мы па іх плануем шарахнуць тэрмаядзеркай?
Мова дакумента — прадмет асобнага эстэтычнага асалоды: «Адзіным меркаваным спосабам эфектыўна наносіць страты ў шэрагах зомбі з ужываннем тактычных сіл з’яўляецца засяроджанне ўсёй агнявой магутнасці на галаве, а менавіта — на галаўным мозгу».
Трэнінг скончыўся, афіцэры пасмяяліся і дзеля прыколу загрузілі дакумент у ўнутраную сетку для службовага карыстання. Адкуль ён праз тры гады трапіў на стол да журналіста Гордана Луболда.
І панеслася…
— Ды хто б мог падумаць, што людзі настолькі тупыя! — абураўся адзін з маладых стратэгаў. — Ды там жа стёб у кожным сказе!
Але стёб не стёб, а шмат людзей успрынялі падрыхтоўку да зомбі-апакаліпсісу на сур’ёзных тварах. Бо паміж двума параметрамі — ацэнкай верагоднасці пагрозы і ацэнкай даставернасці інфармацыі — залежнасці не лінейныя.
Калі пагроза верагодная і вы атрымліваеце пра яе інфармацыю, вы ўспрымаеце гэтую інфармацыю як даставерную. Калі пагроза малаверагодная і вы атрымліваеце пра яе інфармацыю (напрыклад, «Мы рыхтуемся нанесці прэвентыўны ядзерны ўдар па Аўстраліі»), вы ўспрымаеце яе як фэйк. Але калі пагроза зусім ужо неверагодная і вы атрымліваеце пра яе інфармацыю, вы схільныя ў яе паверыць.
Так што «Верую, бо абсурдна» — гэта не толькі пра зомбі-вегетарыянцаў. Гэта і пра нас таксама.
Віктар Вахштайн, «Фэйсбук»