«Пуціна сапраўды могуць павесіць»

У Расіі наспявае крывавая рэвалюцыя.

Працяг вайны супраць Украіны стварае большую пагрозу для рэжыму Уладзіміра Пуціна ў Расіі, чым яе спыненне без дасягнення мінімальнай мэты, без поўнага захопу Данецкай вобласці. Справа ў тым, што расіяне настолькі стаміліся ад вайны, што будуць згодныя прыняць любую версію «перамогі», прапанаваную рэжымам. Пры гэтым зацяжная вайна пагражае Крамлю крывавай рэвалюцыяй, у выніку якой Пуціна сапраўды могуць павесіць.

Найбольш лагічны спосаб для Украіны атрымаць перавагу на полі бою — рабіць стаўку на перадавыя ваенныя тэхналогіі. Найбольш просты спосаб пазбавіцца ад Пуціна — зацікавіць яго асабістую ахову ў яго ліквідацыі. Такое меркаванне ў эксклюзіўным інтэрв’ю OBOZ.UA выказала расійская апазіцыянерка, прызнаная ў Расіі «замежным агентам» Вольга Курносова.

– Пра тое, што завяршэнне вайны для Пуціна небяспечнае, гавораць даволі даўно. Разам з тым аналітыкі выдання The Economist прыйшлі да высновы, што гэта пагроза не толькі ўладзе Пуціна, але і яго асабістай бяспецы. На вашу думку, ці сапраўды сітуацыя настолькі сур’ёзная, і ці рызыкуе Пуцін расплаціцца жыццём за рашэнне спыніць вайну цяпер па лініі размежавання? Ці ж гаворка ідзе выключна пра небяспеку для яго эга як дыктатара?

– Давайце пачнем спачатку. Калі гаварыць, наколькі сёння небяспечна для Пуціна спыніць вайну і як гэта можна падаць грамадству, то адказ просты: зусім не небяспечна. Большасць расіян настолькі стамілася ад вайны, што яны прымуць любое тлумачэнне з энтузіязмам. Галоўнае, каб усё гэта скончылася. Калі пры гэтым чорнае будуць называць белым і распавядаць, што Расія перамагла, бо насамрэч НАТА хацела нас расчляніць, але мы не былі расчляненыя і перамаглі, усе скажуць: «так-так, вядома, усё правільна, так і ёсць». Таму з гэтага пункту гледжання спыненне вайны для ўлады Пуціна не ўяўляе асаблівай пагрозы.

Наадварот, працяг вайны ўяўляе велізарную пагрозу для ўлады Пуціна, бо сёння адсутнічаюць усе легальныя формы пратэсту, калі нават бяззубую партыю «Яблоко» знялі з выбараў. Людзі не могуць хоць як-небудзь выказаць сваё стаўленне да таго, што адбываецца, а раздражненне, абурэнне і нават нянавісць працягваюць назапашвацца. Усё гэта можа прывесці толькі да таго, што ў Расіі можа адбыцца вельмі крывавая рэвалюцыя. І вось тады сапраўды Пуціна могуць павесіць, нават дагары нагамі.

У гэтым сэнсе можна ўзгадаць пра рэвалюцыйныя падзеі, што раней адбываліся ў гісторыі. Вельмі часта пры жорсткіх дыктатурах, як, напрыклад, было ў Румыніі часоў Чаўшэску, паміж момантам, калі ўлада здавалася абсалютна маналітнай, і яе абвалам і ліквідацыяй дыктатара праходзілі лічаныя дні. На мой погляд, такі варыянт падзей значна больш верагодны, чым тое, чаго баіцца Пуцін.

Што да тых страшылак, пра якія піша The Economist, дык, можа, яны і прысутнічаюць у хваравітым уяўленні Пуціна, але тут пытанне ў тым, каго сам Пуцін мае на ўвазе пад словам «яны». Бо мы выдатна памятаем, што, калі адбылося забойства Муамара Кадафі (у кастрычніку 2011 года, — Рэд.), гэта зрабіла на Пуціна зусім незгладжальнае ўражанне. З таго часу ён жудасна баіцца, што рана ці позна ўмоўны абагулены Захад учыніць з ім роўна так сама.

Таму ў дадзеным выпадку пад словам «яны» я б бачыла не столькі нейкіх вельмі радыкальных зэтнікаў, колькі той самы абагулены Захад, якога да сутаргаў баіцца Пуцін.

– Груба кажучы, ён баіцца лавы падсудных у Гаазе?

– Ну, ён можа да Гаагі проста не даехаць. Буквальна нядаўна памёр Ратко Младзіч, які атрымаў пажыццёвы тэрмін у Гаазе, але не ў Міжнародным крымінальным судзе, а ў Спецыяльным трыбунале па былой Югаславіі. На мой погляд, Спецыяльны трыбунал у выпадку з Пуціным — значна больш эфектыўная гісторыя, чым Міжнародны крымінальны суд.

– Узнікае пытанне: чаму Захад, маючы столькі рычагоў уплыву на рэжым Пуціна ў Расіі, дагэтуль іх не ўжыў? У гэтым кантэксце цікавую заяву ў сваёй калонцы для The Telegraph зрабіў Гары Каспараў. Ён падаў спіс з пяці удараў, якія павінен нанесці заходні свет: забяспечыць поўную абарону ўкраінскай паветранай прасторы, неадкладна перадаць Украіне ўсю неабходную зброю без затрымак, замест увядзення новых пакетаў санкцый забяспечыць выкананне ўжо дзеючых, спыніць усе дыпламатычныя адносіны з Расіяй і неадкладна канфіскаваць расійскія дзяржаўныя актывы і выкарыстоўваць іх для фінансавання ваенных намаганняў Украіны. На вашу думку, ці можа ўсё гэта кардынальна змяніць сітуацыю і прымусіць Пуціна спыніць вайну?

– На мой погляд, ёсць спіс з аднаго пункта — спрыяць знікненню Пуціна, не важна, з палітычнай карты свету ці ўвогуле — як пойдзе. Я думаю, існуе дастаткова шмат спосабаў, каб зацікавіць розныя групы, у тым ліку ўнутры Расіі, у тым ліку ў той жа Федэральнай службе аховы. Мне падаецца, што чым бліжэй чалавек да дыктатара, чым больш гэта асабістая ахова, тым прасцей гэта зрабіць. І гэты план з аднаго пункта мне здаецца самым дзейсным.

Што да тых пунктаў, якія вы пералічылі, дык нейкі рух па актывах адбываецца. Буквальна ўчора (10 верасня, — Рэд.) было прынята рашэнне на гэтую тэму па ПАРЕ. Пытанне ў тым, наколькі тыя краіны, дзе гэтыя актывы знаходзяцца, гатовыя да гэтага. Як мы бачым, Бельгія, напрыклад, ад гэтага ўсяляк адмаўляецца і кажа, што ніколі не пагодзіцца.

Што тармозіць Захад? Зусім зразумела, што адзінае, што тармозіць Захад, — гэта наяўнасць у Пуціна ядзернай кнопкі. З усяго таго пераліку самая бяспечная гісторыя, якая не прывядзе да імгненнага і канчатковага «з’езду Пуціна з катушак», хоць, на мой погляд, ён даўно ўжо з іх з’ехаў, — гэта акурат гісторыя з актывамі.

А ўсё астатняе… Спыненне дыпламатычных кантактаў наогул можа быць вытлумачана як аб’яўленне вайны. Закрыццё паветранай прасторы? Мы памятаем, якія дыскусіі ішлі з гэтай нагоды ў самым пачатку паўнамаштабнай вайны. Іншая справа, што максімальныя пастаўкі зброі, у тым ліку знішчальнікаў, — гэта таксама тое, што можа быць рэалізавана.

Але, як мы выдатна разумеем, праблема ў тым, што доўгі час, як і пры познім Савецкім Саюзе, калі была разрадка, а потым, калі Расія была ўмоўна адэкватным бокам, усім настолькі спадабалася не траціцца на ўзбраенні, што аб’ектыўна сёння ў краін Захаду значна менш узбраенняў, чым гэта неабходна ў сённяшніх абставінах. І нарашчэнне вытворчасці ідзе не так хутка, як нам хацелася б. Таму ёсць аб’ектыўныя абставіны, чаму нельга хутка поўнасцю насыціць Украіну зброяй. Таму, на мой погляд, значна эфектыўней было б максімальна каардынаваць намаганні па сучасных відах узбраення.

Што я маю на ўвазе? Мы бачым, што Расія пачынае апярэджваць Украіну па рэактыўных дронах. Таму галоўнае — заўсёды мець тэхналагічную перавагу перад Расіяй. Бо Расія, адрэзаная жалезнай заслонай ад сучасных тэхналагічных распрацовак, не зможа апярэдзіць калектыўны Захад па тэхналогіях.

Таму, калі сучасныя распрацоўкі будуць прымяняцца на полі бою, у досыць бліжняй перспектыве мы ўбачым перавагу, бо ўсе буйныя войны, як мы ведаем, прыводзілі да рэзкага скачка тэхналогіі забойства. Прабачце за такое жорсткае слова, але гэта праўда. Таму той, хто першым дасягне тэхналагічнай перавагі, той і пераможа. А ў Украіны ёсць усе магчымасці, бо на яе баку — калектыўны Захад.

– Вы сказалі, што большасць расіян настолькі стамілася ад вайны, што прыме любую версію Пуціна, які вырашыць яе скончыць. Тым не менш мы бачым, што той жа Мядзведзеў робіць заявы, якія можна расцэньваць як маральную падрыхтоўку расіян да зацяжной вайны. Робіцца ўпор на мілітарызацыю грамадства. Навошта? Ці азначае гэта, што рэжым не разумее тых працэсаў, якія адбываюцца ў грамадстве, не разумее, чаго хочуць расіяне і да чаго гэта можа прывесці ў выніку?

– Што да Мядзведзева, трэба разумець, што гэта не столькі ўнутраная гісторыя, колькі знешняя. Путіну вельмі важна захоўваць у вачах Захаду імідж не самага адыёзнага персанажа. Яму вельмі важна каго-небудзь супрацьпастаўляць сабе. Маўляў, вось у нас ёсць зусім вар’яты, а я дастаткова здольны дамаўляцца.

Глядзіце, у нас нават умоўны Трамп увесь час на гэта клюе і кажа, што Пуцін хоча міру, здзелак, ён увесь час хоча чагосьці добрага. Таму для Захаду Путіну надзвычай важна выстройваць менавіта такую карцінку, што не ён самы галоўны персанаж, ад якога трэба пазбаўляцца, з якім наогул ні пра што немагчыма дамовіцца, што ёсць значна горшыя персанажы. Ёсць нейкія ўпартыя зэтнікі, як той жа Дзмітрый Мядзведзеў, які, на хвілінку, былы прэзідэнт, ёсць Лаўроў, які нясе такую ж ахінею, і далей па спісе. А Пуцін на гэтым фоне выглядае меншым злом.

Гэта для яго вельмі важная карціна, якую ён увесь час малюе. Таму я ў гэтым сэнсе ўспрымала б Мядзведзева выключна як медыйнага персанажа і ніяк інакш. Гэта адзінае, чым ён цяпер займаецца і за што атрымлівае розныя прывілеі ад Пуціна.

– Вы сказалі, што Пуцін «даўно з’ехаў з катушак». Гісторыя з белымі мядзведзямі і касаткамі — гэта ўжо прыкмета вар’яцтва?

– Гэта наогул вельмі цікавая гісторыя. Перш за ўсё, ён распавёў гэта па матывах праглядзенага нейрасмецця — пасля таго, як ён нам увесь час талдычыў, што інтэрнэтам увогуле не карыстаецца. Узнікае пытанне: хто ж яму гэта паказаў? Гэта адна гісторыя.

Другая гісторыя таксама даволі вясёлая. Усе сумняваліся, каго ён мае на ўвазе пад касаткамі і каго мае на ўвазе пад мядзведзямі. Пры тым, што белы мядзведзь, менавіта белы мядзведзь, не буры, быў на лагатыпе партыі «Адзіная Расія». Паглядзіце лагатып партыі, паглядзіце карцінкі кампаніі 2011 года — «ніводнага голасу партыі жулікаў і злодзеяў», там таксама роўна гэты самы белы мядзведзь, які быў і на лагатыпе партыі «Адзіная Расія». Тое, што пад белым мядзведзем Пуцін меў на ўвазе менавіта Расію, — гэта відавочна, але многія чамусьці адразу гэтага не ўцямілі. Таму спатрэбілася дадатковае тлумачэнне з дапамогай Паўла Зарубіна, каб касатак падмяніць акуламі капіталізму або імперыялізму.

Чаму гэты брэд? З Пуціным часта так бывае. У савецкі час была праграма «У свеце жывёл», якую вёў вядомы, я б сказала, мемны персанаж Драздоў. Але цяпер, мне здаецца, Пуцін цалкам мог бы весці «У свеце жывёл», таму што ў яго заўсёды адбываецца нешта з «свету жывёл».

Але мы павінны разумець, што з пункту гледжання піару заўсёды лічыцца вельмі выгадным выкарыстанне альбо дзяцей, альбо жывёл. Гэта такое праграмаванне гледача, бо пра жывёл слухаць заўсёды значна цікавей, чым пра людзей.

Ну і апошняе. Уявіце, калі ён сапраўды так захапіўся нейрасмеццем, можа, і Генштаб на чале з Герасімавым паказвае яму нейрасмеццевыя наступленні расійскай арміі, таму ён так упэўнены, што ў яго ўсё добра?

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com