Другі фронт ужо адкрыты
- Анатоль Амелін
- 29.09.2026, 12:35
- 1,430
Еўропа проста адмаўляецца называць гэта вайной.
Вы-трымае ці Еўропа вайну на два фронты?
Так, менавіта два. Першы ўжо ўзначальвае еўрапейская Украіна. Расія ж, паводле даных разведак, хоча адкрыць другі. Толькі ён будзе выглядаць не так, як уяўляюць у фантазіях.
Танкавых калон на Вільнюс не будзе. Другі фронт ужо адкрыты — Еўропа проста адмаўляецца называць гэта вайной.
Факты апошніх месяцаў.
Дрон з выбухоўкай трапляе ў крыло ўкраінскага Ан-124 у аэрапорце Лейпцыга — і Германія ўпершыню афіцыйна называе вінаватага: Расія.
Крылатая ракета Х-101 пралятае сто кіламетраў у глыб Польшчы.
Выбух на чыгуначнай лініі Варшава–Люблін, на маршруце паставак ва Украіну.
Брытанскія суды выносяць прысуды падпальшчыкам, завербаваным расійскімі спецслужбамі праз Telegram.
Дадайце да гэтага шэраг абрываў кабеляў у Балтыйскім моры і зрэзаныя на мінулым тыдні камеры на латвійскай мяжы — выканаўцаў там пакуль не назвалі, але почырк адзін.
Кіраўнік МЗС Польшчы Сікорскі дакладна выказаўся: дзеянні Расіі «сталі кінетычнымі».
Міністр унутраных спраў Германіі фармулюе гэта інакш: «Мы не знаходзімся ў стане вайны, але штодня становімся мішэнню гібрыднай вайны». Інстытут вывучэння вайны назваў гэта балючай спробай адмаўляць рэальнасць.
У гэтым я згодны з амерыканцамі.
Чаго хоча Расія?
Не Нарва і не Сувалкі, як лічаць некаторыя. Мэта — даказаць, што артыкул 5 НАТА не працуе. Што калектыўная абарона — гэта не аўтаматызм, а доўгія перамовы напалоханых сталіц. Дастаткова падарваць веру ў артыкул 5 — і НАТА распадзецца без аніводнага стрэлу па Бруселі.
Дроны, дыверсіі, агентура, «прыхільныя» партыі — інструменты гэтай адной аперацыі.
Як можа выглядаць эскалацыя?
Калі прааналізаваць ацэнкі разведвальных службаў Даніі, Эстоніі, Літвы, Германіі і даклад ISW, можна скласці верагодныя сцэнары да 2029 года.
24 верасня датская вайсковая разведка папярэдзіла пра нападэнні «з высокай рызыкай ахвяр» ужо ў бліжэйшыя месяцы. Абмежаваная «проба» артыкула 5 — наша ацэнка верагоднасці складае 20%.
Удар па лагістычным хабе забеспячэння Украіны. Ці крымскі варыянт: «зялёныя чалавечкі» без пазнавальных знакаў у Нарве або Латгаліі. Разлік не на захоп тэрыторыі, а на спрэчку ўнутры НАТА: «А ці дакладна гэта Расія? А ці дакладна гэта артыкул 5?». Пакуль сталіцы спрачаюцца — мэта дасягнутая.
Адразу адзначу: Крым-2014 там не паўтарыць. У Расіі на паўвостраве стаялі 20 тысяч законных штыкоў, а Кіеў вырашыў не страляць. Прыбалтыка засвоіла ўрок: з людзьмі са зброяй без пазнавальных знакаў будуць дзейнічаць, спадзяюся, адразу, без юрыдычных дыскусій.
Пастка атрыбуцыі скіраваная не на Талін, а на Берлін і Рым. Аперацыя супраць краін Балтыі — верагоднасць 7% на сёння.
Але 20–25%, калі вайну ва Украіне «замарозяць» на ўмовах Масквы, а ЗША працягнуць вывад войскаў. Данцы падлічылі: пасля замарожвання Расіі спатрэбіцца каля 6 месяцаў для лакальнай вайны супраць суседа і каля 2 гадоў — для рэгіянальнай вайны на Балтыцы.

Ці здолее Расія гэта выцягнуць?
Для вялікамаштабнай вайны — не. Для кароткатэрміновага ўдару — так.
Паглядзім на лічбы:
ваенныя выдаткі склалі каля 10% ВУП;
дэфіцыт бюджэту, паводле ацэнкі ўкраінскай СЗР, ужо перавысіў ліквідныя рэзервы;
набор кантрактнікаў праваліўся, а ў танкавых сховішчах засталося ~1 650 машын, прыдатных да аднаўлення.
Але менавіта цяпер гэтая слабасць робіць Крэмль яшчэ больш небяспечным: да 2030 года пераўзброеная Еўропа стане для яго непад'ёмнай задачай, а значыць, дзейнічаць трэба раней.
Больш за тое, сёння і ЗША слабыя: яны вычарпалі крытычна важныя запасы ракет і зброі ў дзіўнай вайне з Іранам. І гэта стварае стымул для Пекіна, які завершыць пераўзбраенне ў 2027 годзе.
Аслабелы гулец, які валодае ядзернай зброяй, — нагода не расслабляцца, а рыхтавацца.
Што гэта азначае для Украіны?
Па-першае.
Украінскі фронт — гэта і ёсць абарона Еўропы. Кожны месяц, пакуль Сілы абароны стрымліваюць Расію, адкладаецца перакідка яе войскаў у Прыбалтыку. Мы — першы эшалон стрымлівання НАТА, не з'яўляючыся членамі НАТА.
Па-другое.
«Мірнае пагадненне» без абмежаванняў на аднаўленне расійскай арміі — гэта не мір, а перанос вайны ў Прыбалтыку з адтэрміноўкай на два гады. Партнёрам трэба казаць пра гэта наўпрост, прыводзячы лічбы іх жа разведак.
Трэцяе.
У Украіны ёсць тое, чаго няма ні ў каго ў Еўропе: досвед і тэхналогіі па збіванні тысяч дронаў у месяц. Збівать «Герань» за 30 тысяч долараў ракетай за мільёны Еўропа не зможа з эканамічнага пункту гледжання. Даступныя перахопнікі, навучаныя разлікі, сумесная вытворчасць — наш прадукт і наш пропуск у архітэктуру еўрапейскай бяспекі. Гэта не просьба — гэта прапанова.
Дык ці вытрымае?
Вытрымае пры адной умове: калі адрэагуе на другі фронт як на вайну, а не як на крымінальную хроніку.
Загадзя ўзгодненая рэакцыя на правакацыю, СПА над лагістыкай, ахова заводаў і чыгунак — і «проба артыкула 5» губляе для Крамля сэнс.
Кожны безкарны тэст — 2008, 2014 — Расія ўспрымала як запрашэнне да наступнага. І рабіла наступны крок. Цяпер, падаецца, ідзе такая падрыхтоўка.
Анатоль Амелін, Facebook