23 лiстапада 2026, панядзелак, 1:18
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Вучоныя назвалі дзейнасць, якая максімальна паляпшае сон

Вучоныя назвалі дзейнасць, якая максімальна паляпшае сон

Пераможцам стала не хадзьба і не пілатэс.

Даследаванне 30 навуковых прац паказала, які від фізічнай актыўнасці апынуўся больш эфектыўным за хадзьбу, сілавыя практыкаванні і звычайную аэробіку.

Якая нагрузка леп за ўсё дапамагае заснуць? Кітайскія вучоныя параўналі даныя 30 даследаванняў і зрабілі нечаканую выснову. Пераможцам стала не хадзьба і не пілатэс.

Пра гэта паведамляе партал ScienceAlert.

Што паказаў аналіз

Даследчыкі з Харбінскага спартыўнага ўніверсітэта ў Кітаі аб’ядналі даныя 30 выпрабаванняў, дзе ўдзельнікаў выпадкова дзялілі на групы. Усяго ў іх узялі ўдзел больш за 2500 дарослых з парушэннямі сну з прыблізна дзясятка краін і рэгіёнаў.

Параўноўвалі ёгу, хадзьбу, аэробныя і змешаныя нагрузкі, а таксама традыцыйныя кітайскія практыкі, напрыклад цыгун і тайцзі. Заняткі ёгай аказаліся найбольш цесна звязаныя з паляпшэннем сну.

Якую праграму прызналі найлепшай

Аптымальнай аўтары назвалі праграму з двух высокаінтэнсіўных заняткаў ёгай на тыдзень працягласцю да 30 хвілін.

Вынікі даследавання паказваюць, што праграма заняткаў ёгай, якая праводзіцца двойчы на тыдзень цягам 8–10 тыдняў, з працягласцю не больш за 30 хвілін за сеанс і высокай інтэнсіўнасцю, з’яўляецца найбольш эфектыўным падыходам да паляпшэння якасці сну ў людзей з парушэннямі сну, — зрабілі выснову даследчыкі.

Такі від ёгі істотна адрозніваецца ад мяккіх і павольных рухаў, з якімі яе звычайна асацыююць. Пераходы паміж пазамі ў ёй адбываюцца значна хутчэй, а супраціў стварае вага ўласнага цела.

На другім месцы па эфектыўнасці апынулася хадзьба, на трэцім — сілавыя трэніроўкі. Да іх аўтары аднеслі, у прыватнасці, пілатэс і ўзняцце цяжараў. Лепшая праграма ёгі таксама дала заўважна мацнейшы эфект, чым аэробныя практыкаванні.

Чаму высновы разыходзяцца з іншымі працамі

Агляд 2023 года паказаў іншае: тры заняткі на тыдзень з аэробнымі або ўмеранымі нагрузкамі могуць быць самымі дзейснымі пры праблемах са сном. Пры гэтым адно з даследаванняў, уключаных у той агляд, якраз высветліла, што ёга ўплывае на сон мацней за іншыя практыкаванні.

Ёгу складана аднесці да аэробных або анаэробных нагрузак, а яе інтэнсіўнасць залежыць ад тэхнікі. Тое ж датычыцца тайцзі, пілатэса і аэробікі, якія прызнавалі карыснымі ў падобных працах. Не выключана, што розныя вызначэнні і спосабы заняткаў і тлумачаць разброс вынікаў.

Даследаванне 2025 года паказала, што тайцзі паляпшае сон з вынікам, супастаўным з кагнітыўна-паводзінскай тэрапіяй бессані. Неўзабаве пасля курса сімптомы бессані мацней змяншыліся ў ўдзельнікаў тэрапіі. Але праз 15 месяцаў група тайцзі іх дагнала.

Аўтары той працы дапусцілі, што даступнасць тайцзі і прастата ўключэння яго ў паўсядзённае жыццё спрыяюць доўгатэрміноваму эфекту.

Чаму ёга можа дапамагаць сну

Метааналізы не тлумачаць, як менавіта ёга і іншыя практыкаванні ўплываюць на сон, але ёсць некалькі версій. Ёга паскарае пульс, нагружае цягліцы і рэгулюе дыханне, як і тайцзі з пілатэсам.

Даследаванні паказваюць, што кантроль дыхання можа ўключаць парасімпатычную нервовую сістэму праз блукаючы нерв і паляпшаць якасць сну. Іншыя працы кажуць, што ёга змяняе схемы актыўнасці мозгу, а гэта можа спрыяць больш глыбокаму сну.

Вучоныя таксама зноў і зноў адзначаюць карысць практыкаванняў з супрацівам, нават калі іх так не называюць. У іх цягліцы працуюць супраць супрацьдзейнай сілы. Напрыклад:

поза сабакі мордай уніз;

планка;

пілатэс на трэнажоры-рэфармеры;

практыкаванні з гантэлямі.

Магчыма, інтэнсіўная ёга дзейнічае таму, што спалучае кантроль дыхання з супрацівам. Для дакладнага адказу патрэбныя больш падрабязныя даследаванні.

Што кажуць самі аўтары

Сведчанняў таго, што фізічныя практыкаванні ў цэлым паляпшаюць сон, шмат. Але строгіх даследаванняў па канкрэтных відах нагрузкі і іх доўгатэрміновым эфекце пакуль недастаткова.

Варта праяўляць асцярожнасць пры інтэрпрэтацыі вынікаў даследаванняў парушэнняў сну, улічваючы абмежаваную колькасць уключаных даследаванняў і ўнікальныя характарыстыкі папуляцыі людзей з парушэннямі сну, — патлумачылі даследчыкі з Харбінскага спартыўнага ўніверсітэта.

Для пацвярджэння гэтых высноў неабходныя далейшыя даследаванні высокай якасці, — дадалі яны.

Універсальнага рашэння пры бессані і іншых парушэннях сну не існуе: у кожнага арганізма і мозгу свае асаблівасці. Калі праблемы са сном пагаршаюць якасць жыцця, лепш звярнуцца да ўрача.

Напісаць каментар

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках

▲