Арбітражны трыбунал у Гаазе вынес рашэнне па Керчанскім праліве
- 15.06.2026, 23:31
- 2,994
Што атрымала Украіна.
У той час як аварыі расійскіх танкераў у Керчанскім праліве сведчаць пра тое, што кантроль Масквы над гэтым раёнам стварае не толькі пагрозы бяспецы, але і экалагічныя рызыкі для акваторыі, Украіна працягвае адстойваць сваю пазіцыю на міжнародна-прававым полі. Арбітражны трыбунал у Гаазе завяршыў дзесяцігадовы разгляд справы Украіны супраць Расіі аб правах прыбярэжнай дзяржавы ў Чорным моры, Азоўскім моры і Керчанскім праліве. Пра гэта паведамілі на сайце Пастаяннай палаты арбітражнага суда ў Гаазе
Арбітражны трыбунал, створаны ў адпаведнасці з Канвенцыяй ААН па марскім праве, абнародаваў рашэнне па справе Украіны супраць Расіі аб правах прыбярэжнай дзяржавы ў Чорным моры, Азоўскім моры і Керчанскім праліве. Справу распачалі ў 2016 годзе пасля таго, як Расія прыступіла да будаўніцтва моста праз Керчанскі праліў, які злучыў тэрыторыю РФ з акупаваным Крымам.
Рашэнне па справе датавана 22 красавіка 2026 года, аднак яго афіцыйна абнародвалі толькі цяпер у адпаведнасці з працэдурамі арбітражнага суда. Суд адхіліў большасць украінскіх прэтэнзій адносна незаконнага ўсталявання Расіяй аднаасобнага кантролю над Керчанскім пралівам. Значную частку патрабаванняў Кіева арбітры адхілілі па працэдурных падставах.
У той жа час трыбунал усталяваў, што Расія парушыла асобныя палажэнні марскога права падчас будаўніцтва Крымскага моста. У прыватнасці, суддзі прыйшлі да высновы, што расійскі бок не правёў належнай ацэнкі ўплыву будаўніцтва на навакольнае асяроддзе. Таксама не было забяспечана неабходнае інфармаванне і абнародаванне вынікаў такіх даследаванняў.
Арбітражны трыбунал не прысудзіў ніякіх кампенсацый бакам спрэчкі. Акрамя таго, суд пастанавіў, што Украіна і Расія павінны самастойна пакрыць уласныя судовыя выдаткі ў працэсе, які цягнуўся амаль дзесяць гадоў.
Гэтая справа стала адной з шэрагу міжнародных судовых працэсаў, якія Украіна ініцыявала пасля акупацыі Крыму Расіяй у 2014 годзе і пачатку поўнамаштабнага ўварвання ў 2022 годзе. Пасля абнародавання рашэння Міністэрства замежных спраў Украіны апублікавала ўласную ацэнку вердыкту.
«У канчатковым рашэнні Арбітражны трыбунал не ўстанавіў, што Азоўскае мора і Керчанскі праліў — гэта так званае «расійскае возера», а пацвердзіў іх статус як унутраных вод двух дзяржаў — Украіны і Расійскай Федэрацыі. Украіна нязменна застаецца прыбярэжнай дзяржавай у Чорным моры, Азоўскім моры і Керчанскім праліве і захоўвае за сабой усе надзеленыя ёй міжнародным правам суверэнныя правы», — адзначылі ў ведамстве.
Асобна МЗС звярнула ўвагу на высновы суда адносна экалагічных парушэнняў. Трыбунал усталяваў, што Расія не выканала сваіх абавязацельстваў пры будаўніцтве Крымскага моста, пракладцы падводных энергетычных кабеляў і газаправода. Суд прызнаў, што расійскі бок не правёў належнай экалагічнай ацэнкі гэтых праектаў і не забяспечыў належнага інфармавання пра іх наступствы.
«Рашэнне Арбітражнага трыбуналу з’яўляецца чарговым пацвярджэннем таго, што Расійская Федэрацыя сістэмна грэбуе нормамі міжнароднага права, а яе спробы навязаць свету наступствы злачыннай агрэсіі як «новую рэальнасць» не маюць і не будуць мець міжнародна-прававога прызнання», — падсумавалі ў ведамстве.