30 чэрвеня 2026, aўторак, 14:33
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

У космасе выяўлены аб’ект узростам 10 мільярдаў гадоў

1
У космасе выяўлены аб’ект узростам 10 мільярдаў гадоў

Навукоўцы не могуць патлумачыць убачанае.

Скупчэнне галактык XLSSC 122 было ўпершыню выяўлена ў 2014 годзе, але яго нядаўняе дэталёвае вывучэнне з дапамогай касмічнага тэлескопа «Джэймс Уэбб» выявіла вялікую загадку. Гэта скупчэнне галактык, якое існавала больш за 10 мільярдаў гадоў таму, з’яўляецца добра развітым і сфармаваным. Аднак тэорыі сведчаць, што гэта немагчыма.

Падобныя структуры не маглі сфарміравацца так рана ва Сусвеце. Гэта адкрыццё можа змяніць тэорыі эвалюцыі космасу. Даследаванне апублікавана ў часопісе The Astrophysical Journal Letters, піша Space.

Больш за 10 гадоў астранамы лічылі, што масіўнае, добра развітае скупчэнне галактык XLSSC 122 знаходзіцца адносна блізка да Зямлі. Справа ў тым, што такія скупчэнні галактык з’явіліся ўсяго некалькі мільярдаў гадоў таму.

Паводле тэорыі касмічнай эвалюцыі, велізарныя скупчэнні галактык пачалі фарміравацца прыкладна 10 мільярдаў гадоў таму, гэта значыць праз 3,8 мільярда гадоў пасля Вялікага выбуху. Каб набыць добра развітую форму, гэтым скупчэнням спатрэбіліся мільярды гадоў. Але новае адкрыццё супярэчыць гэтай тэорыі.

Новыя даныя паказалі, што добра развітае і цалкам сфармаванае скупчэнне галактык XLSSC 122 існавала ўжо 10,4 мільярда гадоў таму. Гэта значыць, што, верагодна, давядзецца змяняць галоўную тэорыю касмічнай эвалюцыі. Але трэба знайсці яшчэ падобныя структуры, каб даказаць, што гэта не выпадковасць.

Акрамя таго, высветлілася, што XLSSC 122 з’яўляецца самай далёкай гравітацыйнай лінзай, якая ўзмацняе святло яшчэ больш аддаленых галактык, якія інакш убачыць было б немагчыма. Астранамы маюць намер выкарыстоўваць гэтае скупчэнне для вывучэння самых ранніх галактык у Сусвеце з дапамогай гравітацыйнага лінзіравання.

Гэта з’ява ўпершыню была прадказана Альбертам Эйнштэйнам у 1915 годзе. Агульная тэорыя адноснасці сцвярджае, што аб’екты з масай выклікаюць скрыўленне тканкі прасторы і часу. З гэтага скрыўлення ўзнікае гравітацыя. І чым большая маса аб’екта, тым мацнейшае скрыўленне прасторы-часу і тым мацнейшая гравітацыя.

Святло звычайна распаўсюджваецца па прамой, але калі прастора-час скрыўлены, то скрыўляецца і шлях святла. Чым масіўней аб’ект, тым мацнейшае скрыўленне святла, якое да таго ж узмацняецца пад уздзеяннем гравітацыйнай лінзы. Таму з дапамогай такіх скупчэнняў галактык, як XLSSC 122, можна ўбачыць святло самых далёкіх галактык у Сусвеце.

Паводле слоў навукоўцаў, моцнае гравітацыйнае лінзіраванне XLSSC 122 можа дапамагчы разгадаць таямніцу цёмнай матэрыі. Хоць яе не відаць, бо яна не ўзаемадзейнічае са святлом, цёмнай матэрыі ў пяць разоў больш, чым звычайнай, якая складаецца з атамаў, і менавіта яна сваёй гравітацыяй уносіць найбольшы ўклад у эфект гравітацыйнага лінзіравання скупчэнняў галактык. Таму XLSSC 122 можна выкарыстаць для вывучэння цёмнай матэрыі і разумення яе прыроды.

Напісаць каментар 1

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках