«На ўсе тавары цэны паўзуць уверх»
1- 21.11.2026, 17:17
Беларусы — як за год змяніліся іх выдаткі.
Беларусы сталі больш траціць. Па нават афіцыйных падліках Белстата, у крамах (у тым ліку робячы пакупкі ў крэдыт) грамадзяне нашай краіны пакідаюць у сярэднім амаль 35 рублёў за дзень — на 11% больш, чым год таму. У цэлым за 10 месяцаў беларусы пакінулі ў розніцы 96 мільярдаў рублёў.
Найбольш, паводле афіцыйных дадзеных, за гэты час падаражэлі кава, грэчка і маражаная рыба, у той час як бульба, буракі, рыс, яблыкі істотна патаннелі.
«Салідарнасць» пацікавілася ў чытачоў, ці заўважылі яны рост паўсядзённых выдаткаў. Імёны ўсіх суразмоўцаў змененыя.
Станіслава Юр’еўна, 77 гадоў, жыхарка райцэнтра:
— Я цяпер жыву адна, дык у мяне за дзень выходзіць значна менш — рублёў 20–25, калі бяру нейкае мяса або добрую садавіну. І яшчэ моцна залежыць, у якую краму пайсці. У нас у горадзе ёсць некалькі даволі дарагіх, але ў іх лепшы выбар, а ёсць «Еўраопт» або «Хіт», дзе вечныя праблемы з цэннікамі, а бывае, што і з якасцю, — але выніковы чэк будзе ніжэйшы.
Каву я амаль не п’ю, параўнаць не магу. Грэчка ёсць танная ў «Еўраопце», але са смеццем — трэба патраціць час, каб перабраць і прамыць, а дзе якасць лепшая — цана больш за 2 рублі. Курыца патроху даражэе — чула гісторыі пра «залатое» філе, але я бяру часткі прасцейшыя, 7–10 рублёў за кілаграм.
На што сапраўды цэны растуць кожную восень і зіму — дык гэта на свежыя агуркі і памідоры. Нягледзячы на тое, што недалёка ў нас вялікая цяплічная гаспадарка, і яны хвалісяць у раёнцы, як круглы год вырошчваюць усё сваё, — былі агурочкі па 3 рублі, сталі па 6,5, а памідоры бачыла ад 8 да 13. Але дэфіцыту бульбы сёлета, дзякуй богу, няма: і цэны нізкія, і выбар прыстойны.
Мне пакуль хапае. Хоць пенсія з лістапада вырасла на… 1 рубель. Гэта прыкладна набор каробкаў запалак, пластыр або піражок з абрыкосам. Валяр’янка ўжо даражэй.
Варвара, 42 гады, Мінск:
— Не лічыла сярэднясутачныя выдаткі, мы з мужам аддаем перавагу закупляцца раз на тыдзень. Бывае, у нас выходзіць нават больш, чым сярэднія лічбы статыстыкі, — але не з‑за росту цэн, а таму што самі стараемся выбіраць прадукты і тавары лепшыя па якасці, адпаведна, даражэйшыя.
З таго, што я бачу, — о так, курынае філе — гэта выдатная гісторыя. Грудка каштуе 10 рублёў за кілаграм, яе і бяру — і ўсё ідзе ў справу, а філе нават у фірмовых крамах — пад 20. Я смяялася, што вельмі дорага цяпер выняць адну костачку. Ці гэта проста такі эксперымент: на што можна падняць цэны, а што «не пракатзіць». Для мяне, у цэлым, «не пракатіла».
Кава падрасла, так. Але ёсць пазіцыі: напрыклад, бяру «Якобс» у зернях — выходзіць танней за іншыя брэнды, у сярэднім цана 800-грамовай пачкі 56–58 рублёў. Бывае і яшчэ танней, але гэта часцей усякія ноўнэймы, у якіх нават зерне не мае паху кавы, а гатовы напой — проста карычневая бурда.
Увогуле, на ўсе тавары цэны паўзуць уверх, але не так, каб гэта моцна біла па кішэні. Вось паслугі — так: і цырульнікі, і касметолагі, і ветэрынары, і якаснае тэхабслугоўванне машыны або рамонт — гэта цяпер нятанна.
Павел, 37 гадоў, жыхар сталіцы:
— На паўсядзённыя выдаткі сыходзіць, вядома, больш, чым год таму, але я б не сказаў, што крытычна. Калі б не тры пухнатыя морды, якія ў нас у сям’і жывуць і абы‑што есці не будуць, дык мы з жонкай, мне здаецца, цалкам бы ў 1–1,5 тысячы рублёў у месяц уклаліся. Але на катах мы не эканомім, а іх лячыць і песціць смачным праўда дорага.
Хоць жонка кажа, яна аматарка перахапіць у горадзе кубачак кавы або з падружкамі выбрацца на каву з дэсертам — што так, у грамадскім харчаванні выдаткі прыкметна падраслі, а ўзровень абслугоўвання — не. Але, паўтаруся, не настолькі, каб гэта стала крытычным і давялося адмаўляцца ад кавы навынос.
Іншая справа, што ўсё гэта цяперашняе харчовае багацце па даступных цэнах — з’ява часовая. У Расіі цэны пачалі расці, а мы да яе прывязаныя ўжо нават не вяроўкай, а ланцугом, — і я маральна рыхтуюся да таго, што як толькі нешта там «лясне», адразу ж адгукнецца ў нас.
А на добрую тэхніку, на тавары доўгатэрміновага карыстання беларускія цэны ўжо даўно не гуманныя. Проста выбрацца за мяжу можа ўсё менш людзей, каб параўнаць рэальнасць, — а з тэлевізараў, з кожнага праса льецца прапаганда: як там дрэнна і дорага, і як добра тут у нас, дзе БелАЭС, і газ, і электрычнасць танныя. А мае знаёмыя, хто з’ехаў у Польшчу і Германію, смяюцца: ды-ды, апошняга галуба даядаем і грэчку па крошках…
Паліна Аляксееўна, 69 гадоў, райцэнтр Мінскай вобласці:
— Я хаджу па крамах у асноўным у сваім раёне і, як вопытная пенсіянерка-разведчыца, ужо ведаю, дзе танней, а куды і не варта зазіраць, каб не засмучацца. Таму мы з мужам на 50–60 рублёў на два дні, прыкладна так плануем выдаткі, укладваемся з посвістам.
Чай я выбіраю траўяны, недарагі, каву не п’ю, горкі шакалад яду рэдка — бачу, што апошняя пазіцыя падаражэла, але ж ёсць акцыі і зніжкі (смяецца).
Што падскочыла ў цане, пагаджуся з афіцыйнай статыстыкай, — гэта рыба. Скумбрыя была 10–12 рублёў — стала 17, хек і камбала — танней за 12 рублёў ужо не знайсці, пікша, салака — па 9–10, вось яе і бяром. Пра дарагую чырвоную рыбу або крэветкі, якія прадаюць са зніжкамі ледзь не ў апошні дзень тэрміну прыдатнасці, я сумна прамаўчу.
Грэчка, як мне здаецца, як і бензін, дадае па капейцы, каб пенсіянеры не заўважылі і не ўзбунтаваліся. Але, напрыклад, ні з малочкай, ні з той жа курыцай асаблівага росту цэн я не бачу, а выбар нават у бліжэйшых крамах ёсць заўсёды. Рэгулярна бывае «Пятніца нізкіх цэн», там увогуле разгуляцца можна, і па тэрмінах прадуктаў будзе ўсё ў парадку.
Бачу па некаторых прамтаварах, што падаражалі (напрыклад, таннага мыла ўжо няма як дадзенасці), але і тут вырачаюць розныя акцыі. Адзінае, калі мы дакладна выхадзім з лімітаў, — калі хварэем і трэба купляць лекі, адразу многа.
Арына, 40 гадоў, абласны цэнтр:
— На прадукты мая сям’я траціць няшмат, 150 рублёў на тыдзень на траіх цалкам хапае. А вось што сапраўды палягчае кашалёк, — гэта аплата дзіцячых пазашкольных кружкоў‑квадрацікаў, абанемент у басейн, вітаміны дзіцяці і дарослым, яшчэ ў мяне хоць невялікая, але растэрміноўка на тэлефон. Больш за палову ўсіх выдаткаў — не ежа, а вось гэта ўсё.
Каву я сабе купляю растваральную, 13 рублёў банка, хапае на месяц. Ну і што, што там ад кавы толькі назва, мне сам рытуал важны. З курыцай, на якую скардзіліся мінчукі, у нас праблем няма: як каштавала грудка 9–10 рублёў, так і каштуе. Можна, вядома, мэтава пайсці ў самую дарогую краму і там купіць філе, але навошта?
Я б нават сказала, што чым бліжэй да Новага года, тым больш крамы наперагонкі стараюцца прывабіць зніжкамі. Добрае сметанковае масла, чырвоная рыба, канфеты камунаркаўскія — рэгулярна такі святочны асартымент на зніжках.
Вось чакаю, калі пачнуцца распродажы на дэмісезонны абутак і адзенне, каб абнавіць сабе і мужу гардэроб да вясны. Дачцы мы нядаўна па акцыі купілі зімовыя боцікі і зімовыя ж красоўкі, другая купля абышлася ўсяго ў 20 рублёў.
Плюс да таго пункты Wildberries адкрываюцца, як грыбы пасля дажджу. У нас у невялікім раёне іх адразу тры, літаральна на кожныя два-тры дамы свой пункт — купляй, не хачу. І так, людзі купляюць, як не ў сябе, вечныя чэргі.