Эксперт: Расія прайграе эканамічную вайну ў небе Украіны
1- 19.05.2026, 17:47
Дроны-перахопнікі змяняюць баланс сіл у паветры.
Украіна паступова выбудоўвае сістэму, якая можа істотна наблізіць краіну да мэты «закрытага неба» ад варожых дронаў. Гаворка ідзе пра развіццё дронаў-перахопнікаў, якія ўжо сёння здольныя эфектыўна збіваць расійскія «Шахеды» і змяняюць баланс у паветранай вайне.
Як распавёў намеснік камандзіра батарэі перахопнікаў беспілотных лятальных апаратаў зенітна-ракетнага дывізіёна 23-й асобнай механізаванай брыгады, лейтэнант Назар Бочкур у інтэрв’ю «Фокусу», дрон-перахопнік — гэта фактычна мадэрнізаваны FPV-беспілотнік, спецыяльна адаптаваны для пераследу і знішчэння варожых паветраных цэляў шляхам прамога сутыкнення.
Паводле яго слоў, ключавая перавага гэтай тэхналогіі — у эканоміцы вайны. Расійскі «Шахед» у базавых версіях каштуе прыблізна 30-35 тысяч долараў, а ў асобных выпадках і больш, тады як украінскі перахопнік — у сярэднім ад 1,5 да 4 тысяч долараў. І менавіта гэта, паводле яго слоў, стварае сітуацыю, калі знішчэнне мэты абыходзіцца ў дзесяткі разоў танней, чым сама мэта.
Таксама Бочкур патлумачыў, што «Шахеды» могуць дзейнічаць на розных вышынях — ад звышнізкіх 50-100 метраў да некалькіх кіламетраў і вышэй, у залежнасці ад тактыкі прымянення. Яны пастаянна мяняюць профіль палёту, таму іх цяжка выяўляць і перахопліваць. У той жа час ён адзначыў, што вышыня не з’яўляецца вызначальным фактарам складанасці паражэння.
«З аднаго боку, іх лягчэй паразіць, бо да іх можна тэхнічна «дацягнуцца». З другога — калі яны ідуць на вялікай вышыні, іх выяўляюць раней, але тады значна даўжэй да іх ляцець і складаней дабрацца. І не кожны антышахедны сродак здольны іх знішчыць», — удакладніў ён.
Акрамя таго, вайсковец адзначыў, што расійскія дроны ўсё часцей абсталёўваюцца сістэмамі ўхілення: камерамі агляду прасторы і датчыкамі, якія могуць фіксаваць набліжэнне іншых беспілотнікаў або сігналы кіравання.
У той жа час дроны-перахопнікі працуюць ва ўмовах уздзеяння радыёэлектроннай барацьбы, але, паводле слоў Бочкура, яны адаптаваныя да гэтага асяроддзя. У прыватнасці, эфектыўнасць іх працы ў значнай ступені залежыць ад узаемадзеяння паміж падраздзяленнямі і зладжанасці сістэмы кіравання.
Ён таксама патлумачыў, што ў большасці выпадкаў дрон-перахопнік з’яўляецца аднаразовым сродкам, бо пры паражэнні мэты ён сам знішчаецца. Аднак калі мэта не выяўлена або ёсць рызыка памылкі, апарат можа вярнуцца назад і быць выкарыстаны паўторна.
Экіпаж, які працуе з такімі сістэмамі, звычайна складаецца з трох-чатырэх чалавек — пілота, аператара абсталявання і спецыялістаў па сувязі і каардынацыі, часам таксама вадзіцеля. А на фармаванне паўнавартаснага зладжанага падраздзялення патрэбна каля двух-трох месяцаў, нават калі вайскоўцы ўжо маюць базавую падрыхтоўку, бо ключавую ролю адыгрывае ўзаемадзеянне ў рэальных умовах.
Больш за тое, вайсковец падкрэсліў, што галоўнай перавагай дронаў-перахопнікаў з’яўляецца менавіта эканамічны складнік вайны. Украінская мадэль прадугледжвае, што нават выкарыстанне некалькіх перахопнікаў для знішчэння аднаго «Шахеда» застаецца апраўданым і выгадным рашэннем у параўнанні з коштам варожых ударных сродкаў або дарагіх ракет СПА.
На яго думку, у перспектыве гэтая тэхналогія можа стаць асновай новага эшалона супрацьпаветранай абароны, які дазволіць эфектыўна закрываць неба ад атак дронаў. У той жа час ён адзначыў, што цалкам замяніць зенітна-ракетныя комплексы дроны-перахопнікі не змогуць, бо супраць хуткасных крылатых або балістычных ракет неабходныя класічныя сістэмы абароны.
«Закрыць праблематыку «Шахедаў» дронамі-перахопнікамі магчыма, і гэты накірунак ужо актыўна развіваецца. Але для гэтага патрэбны час, каб Сілы абароны змаглі маштабаваць сістэму, выбудаваць правільныя эшалоны супрацьпаветранай абароны і адпрацаваць усе праблемныя пытанні. У той жа час важна разумець, што дроны-перахопнікі не змогуць эфектыўна працаваць супраць хуткасных цэляў — крылатых і тым больш балістычных ракет. У такіх выпадках давядзецца і надалей абапірацца на зенітна-ракетныя комплексы, а таксама шукаць магчымасці для іх вытворчасці або альтэрнатыўныя рашэнні», — удакладніў ён.