Ці даціснуць Набіулліну?

Цэнтрабанк РФ можа спыніць зніжэнне ключавой стаўкі з-за «паліўнага шоку».

Даўно чаканае зніжэнне ключавой стаўкі Цэнтральнага банка, аб якім больш за год просіць буйны бізнес, крытыкуючы Эльвіру Набіуліну за «замарожванне» эканомікі, можа быць адкладзена ў доўгую скрыню з-за нарастаючага паліўнага крызісу, які абяцае эканоміцы новы інфляцыйны шок, піша The Moscow Times.

За тыдзень, які завяршыўся 22 чэрвеня, рознічныя цэны на бензін падскочылі на 3% — рэкордна за 20 гадоў даступнай статыстыкі. За тры тыдні чэрвеня бензін падаражэў на 5% — больш, чым за любы поўны месяц з мая 2018 года, а з пачатку года рост цэн дасягнуў амаль 10%, чаго не было апошнія 14 гадоў.

«Крызіс на расійскім паліўным рынку перарастае ў паўнацэнны шторм», — канстатуе эканаміст Кірыл Радзёнаў: у маі, паводле даных Расстата, вытворчасць нафтапрадуктаў упала на 13,5% (рэкордна як мінімум за 12 гадоў), а ў чэрвені спад выпуску бензіну мог дасягнуць 25%, пры тым што загрузка НПЗ трымаецца на мінімальных значэннях за два дзесяцігоддзі.

Гэта ставіць пад пытанне далейшае змякчэнне грашова-крэдытнай палітыкі, пішуць аналітыкі ІФК «Солід»: «Паскарэнне інфляцыі на фоне паліўнага крызісу робіць гэты сцэнар усё менш верагодным».

На 22 чэрвеня агульная інфляцыя ў Расіі, паводле даных Мінэканамразвіцця, разагналася да 5,9%, хоць яшчэ на пачатку мая трымалася каля 5,3%. Тэмпы росту цэн павялічваюцца ўжо чатыры тыдні запар, а тыднёвая інфляцыя ў пераразліку на год дасягнула 10%, звяртае ўвагу гендырэктар «Іволга Капітал» Андрэй Хохрын. «Наўрад ці гэта толькі ўсплёск, гэта, хутчэй, раскручванне тэндэнцыі», — падкрэслівае ён, дадаючы, што ЦБ «не павінен пакінуць без увагі інфляцыйную пагрозу».

На апошнім пасяджэнні, 19 чэрвеня, Цэнтрабанк знізіў ключавую стаўку толькі на 0,25 пункта, да 14,25% гадавых. А Эльвіра Набіуліна папярэдзіла, што прастора для змякчэння звузілася з-за праблем з палівам і планаў урада рэзка павялічыць выдаткі бюджэту. «Ключавая стаўка 14,25% цяпер можа аказацца новым раўнаважным значэннем», і яе захаванне цяпер «базавы сцэнар», лічыць Хохрын.

Большасць эканамістаў працягваюць прагназаваць зніжэнне стаўкі ў гэтым годзе, хоць і больш павольнымі тэмпамі — да 13% на канец года замест 12%. Аднак банкі на міжбанкаўскім рынку ўжо закладваюць у каціроўкі працэнтных свопаў толькі адно зніжэнне — да 14%, звяртае ўвагу інвестбанкір Яўген Коган.

Рынак дзярждоўгу і ўвогуле рыхтуецца да падвышэння стаўкі ЦБ, а не да зніжэння, піша заснавальнік «Арыкапітал» Аляксей Трэцьякоў. На мінулым тыдні цэны дзяржаблігацый абрынуліся, а даходнасці доўгіх папер падскочылі амаль да 16% пры стаўцы ЦБ 14,25%. У мінулым, калі ўзнікаў такі вялікі разрыў, стаўка ЦБ «дагоняла» стаўкі на рынку дзярждоўгу, звяртае ўвагу Трэцьякоў; больш за тое, звычайна гэта папярэднічала сур'ёзнаму ўзмацненню палітыкі — у 2014 годзе (стаўку павысілі да 17%), у 2022 годзе (стаўку павысілі да 22%) і ў 2024-м (стаўку павысілі да 21%).

Цяпер «толькі самыя наіўныя» працягваюць верыць у зніжэнне ключавой стаўкі, тады як рынак «спрабуе закласці» сцэнар, паводле якога ЦБ рэагуе на крызіс рэзкім ужорстачаннем, адзначае Трэцьякоў.

Ключавая складанасць паліўнага крызісу ў тым, што паставак з блізкага замежжа наўрад ці хопіць для таго, каб зняць рызыкі дэфіцыту, лічыць Радзёнаў: Расія нарошчвае закупкі ў Беларусі, але ўся Беларусь вырабляе бензіну ў 10 разоў менш, чым спажывае Расія. Пачаліся перамовы з Казахстанам, але толькі адзін НПЗ у краіне тэарэтычна гатовы накіраваць у Расію бензін.

Асноўнымі прэтэндэнтамі на ролю пастаўшчыкоў паліва ў Расію становяцца Кітай і Індыя, якія набываюць расійскую нафту, адзначае Радзёнаў. Але «праблема ў тым, што паліва з далёкага замежжа будзе значна даражэйшым за пастаўкі расійскіх вытворцаў», падкрэслівае ён: «Субсідыі імпарцёрам не даюць ніякіх гарантый таго, што ўвозянае паліва не будзе прадавацца ў Расіі па коштах, якія істотна перавышаюць звыклы для спажыўцоў узровень».

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com