Удары па НПЗ абвалілі нафтагазавыя даходы бюджэту РФ на трыльён рублёў
1- 3.07.2026, 20:33
- 1,116
Нафтаперапрацоўчыя заводы гараць адзін за адным.
Урад Расіі трэці месяц запар выплачвае з бюджэту рэкордныя субсідыі нафтавым кампаніям, у якіх адзін за адным гараць нафтаперапрацоўчыя заводы, што сталі мэтамі для беспілотнікаў ЗСУ.
У чэрвені федэральная казна пералічыла нафтавікам 312,5 млрд расійскіх рублёў — 210,6 млрд у рамках дэмпфернага механізму і 101,9 млрд праз зваротны акцыз, вынікае з апублікаваных у пятніцу дадзеных Мінфіна РФ, піша The Moscow Times.
Месяцам раней аб'ём субсідый склаў 357,3 млрд рублёў, а ў красавіку — 359,3 млрд. Накапляльным вынікам за тры месяцы нафтавыя кампаніі атрымалі 1,029 трыльёна рублёў — суму, роўную двум гадавым бюджэтам буйных рэгіёнаў, такіх як Свярдлоўская вобласць або Краснаярскі край.
Выплаты па дэмпферу — уведзенаму ў 2018 годзе механізму, закліканаму стабілізаваць унутраныя цэны на бензін, — сталі рэкорднымі з снежня 2023 года. А іх прычына — цяжкасці ў нафтаперапрацоўцы, пісалі аналітыкі Райфайзенбанка.
У выніку бюджэт губляе нафтагазавыя даходы ад рэзка ўзрослых цэн на нафту. У чэрвені ён сабраў 968 млрд рублёў падатку на здабычу карысных выкапняў — на 59% больш, чым годам раней. Аднак кожны трэці рубель вярнуўся нафтавікам у выглядзе субсідый.
Выніковыя паступленні нафтагазавых падаткаў у чэрвені склалі 683,6 млрд рублёў і перавысілі леташнія на 38%. Аднак накапляльным вынікам за паўгоддзе прыток сыравіннай рэнты ў бюджэт знізіўся на 23%, да 3,66 трлн рублёў — мінімуму з 2020 года.
У закон аб бюджэце-2026 Мінфін закладваў 8,92 трлн рублёў нафтагазавых даходаў — на 440 млрд рублёў больш, чым удалося сабраць годам раней. На справе ж за паўгоддзе бюджэт змог выканаць толькі 41% плана па нафтагазавых падатках, а да яго канца, паводле прагнозу Рахунковай палаты, недабор складзе каля 1 трлн рублёў.
Да канца лета ціск на бюджэт узмоцніцца з-за падзення цэн на расійскую нафту, адзначае Уладзімір Чарноў, аналітык Freedom Finance Global. Пасля завяршэння вайны ў Іране цана гатунку Urals да канца чэрвеня апусцілася ніжэй за $45 за барэль, тады як у красавіку дасягала $100 і вышэй.
Як ні парадаксальна, але паліўны крызіс у Расіі таксама цісне на цану Urals: з-за праблем на НПЗ Расія пачала больш вывозіць сырай нафты і адначасова купляць бензін за мяжой, у тым ліку ў Індыі, што ўзмацніла перамовную пазіцыю індыйскіх пакупнікоў, адзначае Чарноў. У выніку зніжкі на Urals у партах Індыі ў канцы чэрвеня амаль падвоіліся — з $4 да $7 за барэль.
«Для Расіі рэзкае патанненне нафты азначае зніжэнне экспартнай валютнай выручкі, ціск на нафтавыя кампаніі і ніжэйшыя нафтагазавыя даходы бюджэту, — папярэджвае Чарноў. — У статыстыцы эфект праявіцца не адразу, бо падаткі налічваюцца з часовай затрымкай.
Услед за федэральным бюджэтам пацерпяць і бюджэты саміх нафтавых кампаній. Шкода інфраструктуры НПЗ, якая цяпер прыводзіць да страт у нафтаперапрацоўцы, у далейшым абернецца выдаткамі на рамонты коштам як мінімум у некалькі сотняў мільярдаў рублёў, зазначае эканаміст Кірыл Радзіёнаў. Рамонт аднаго толькі Маскоўскага НПЗ, які трапляў пад удары двойчы і спыніў працу да 2027 года, абыдзецца прыкладна ў $1 млрд, ацэньваюць аналітыкі інвестбанка «Сінара».