Скандынаўскія краіны могуць стварыць агульны фонд для стрымлівання Расіі
- 13.10.2026, 12:18
Фінляндыя павінна стаць цэнтрам супраціву.
Краінам Паўночнай Еўропы неабходна паскорыць сумесную падрыхтоўку да магчымай вайны з Расіяй і не чакаць, пакуль астатнія саюзнікі возьмуць на сябе ініцыятыву. З такім заклікам выступіў эксперт Цэнтра аналізу еўрапейскай палітыкі (CEPA) Ян Калльберг (пераклад — сайт Charter97.org).
На тле расійскай пагрозы і адцягнутасці ЗША на іншыя накірункі Нарвегія, Данія, Швецыя і Фінляндыя павінны стварыць адзіную абарончу сістэму. Ужо пачалася інтэграцыя ваенна-паветраных сіл, а паўночнаеўрапейскія падраздзяленні размяшчаюцца ў Фінляндыі і краінах Балтыі. Аднак гэтага недастаткова.
«Паўночныя краіны не могуць разлічваць, што іншыя возьмуць на сябе лідарства», — піша Калльберг. Разрозненыя абарончыя праграмы вядуць да растраты рэсурсаў і перашкаджаюць эфектыўнай абароне Еўропы.
Эксперт прапануе стварыць Паўночны абарончы фонд, у які Швецыя, Данія і Нарвегія штогод на працягу дзесяці гадоў будуць пералічваць у агульным аб'ёме 1 млрд еўра для мадэрнізацыі фінскай арміі. З гэтай сумы 600 млн еўра павінна выдзяляць Швецыя, 300 млн — Данія і 100 млн — Нарвегія.
Сродкі дазволяць Фінляндыі абнавіць узбраенне, набыць ваенную тэхніку, палепшыць супрацьпаветраную абарону блізкага радыуса дзеяння і фінансаваць даследаванні. Пры гэтым палову закупак прапануецца накіроўваць еўрапейскім вытворцам, у тым ліку кампаніям са скандынаўскіх краін.
Калльберг папярэджвае, што Масква атрымлівае выгаду з-за раз'яднанасці еўрапейскіх дзяржаў. «Расія сёння выкарыстоўвае збоі ў еўрапейскай каардынацыі, палітычнай еднасці і размеркаванні эканамічных рэсурсаў», — адзначае эксперт.
Сумесны фонд дапаможа эфектыўна стрымліваць Расію і знізіць рызыку таго, што пры магчымым канфлікце найбольш уразлівыя краіны застануцца без неабходнай падтрымкі.