Валдай, Пуцін і яго праржавелая кананерка

Абраны ім курс вайны па-ранейшаму вядзе праз мора сур'ёзных праблем.

Для прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна пачатак кастрычніка аказаўся на рэдкасць насычаным. Ён пачаў месяц са сустрэчы міжнароднага дыскусійнага клуба Валдай, затым адправіўся на ваенныя вучэнні Цэнтр-2026, а адтуль — у Туркменістан на саміт СНД. У пачатку кастрычніка Пуцін таксама адзначыў 74-ы дзень нараджэння — столькі ж гадоў было Іосіфу Сталіну, былому генсеку ЦК КПСС, калі той памёр (пасля яго смерці пачалася жорсткая хаатычная барацьба за ўладу).

Пуцін імкнецца пераканаць навакольных, што яго моцнае здароўе нават у такім паважным веку з'яўляецца гарантыяй стабільнасці пабудаванай ім сістэмы ўлады.

У Крамлі заявілі, што «ўвесь свет чакае» выступлення Пуціна на штогадовай сустрэчы клуба Валдай. Прамова сапраўды прыцягнула ўвагу міжнародных СМІ, аднак у цэнтры іх увагі апынуліся папярэджанні расійскага прэзідэнта пра магчымыя пагрозы Калінінградскай вобласці — расійскаму эксклаву, — і заявы пра ядзерную зброю.

З меркаванняў бяспекі арганізатары скарацілі маштаб канферэнцыі і перанеслі яе з Сочы ў Маскву. У выніку ўдзельнікі не змаглі ўласнымі вачыма ўбачыць пажар на танкеры, паражаным украінскімі марскімі беспілотнікамі.

У сваёй прамове Пуцін абышоў эканамічныя праблемы, абвастраныя вайной, а таксама праект дзяржбюджэту на 2027 год, які прадугледжвае павышэнне падаткаў і скарачэнне сацыяльных выдаткаў. З мноства агульных фраз расійскага прэзідэнта найбольшы водгук за мяжой выклікала заява пра гатоўнасць супрацьстаяць «пагрозам з боку Еўропы» ў адрас Калінінградскай вобласці.

Пуцін адназначна папярэдзіў пра ядзерную пагрозу, хоць наўпрост і не заяўляў пра намер нанесці ядзерны ўдар. Але прыхільнікі жорсткага курсу, блізкія да Крамля, паспяшылі развіць яго думку. Яны загаварылі пра неабходнасць аднавіць давер да ядзернага стрымлівання, правёўшы выпрабаванні і нарасціўшы расійскі арсенал ракет малой і сярэдняй дальнасці з ядзернымі баягалоўкамі.

Ракетныя пускі, верагодна, павінны ўзмацніць стратэгічны пасыл Крамля падчас штогадовых вучэнняў стратэгічных ядзерных сіл, што звычайна праходзілі напрыканцы кастрычніка. Пры гэтым вучэнні Цэнтр-2026, за якімі Пуцін назіраў адразу пасля свайго выступлення на Валдаі, не прадугледжвалі ядзернай эскалацыі і былі скіраваныя на камбінацыю традыцыйных і інавацыйных баявых дзеянняў.

Вышэйшае ваеннае кіраўніцтва Расіі імкнулася паказаць магчымасці сучаснай зброі і тэхналогій, якімі Крэмль падмацоўвае свае заявы пра паступовы захоп тэрыторый у вайне супраць Украіны.

Аднак гэтыя бесперапынныя атакі РФ прыносяць толькі адносна невялікія тэрытарыяльныя поспехі — пераважна на напрамку Краматорск-Славянск. Украінскія сілы эфектыўна выкарыстоўваюць гэтую канцэнтрацыю варожых войскаў для контратак на іншых участках, перадусім у раёне Лімана на стыку Данецкай і Луганскай абласцей. Акрамя таго, новыя ўкраінскія сістэмы СПА паспяхова зніжаюць эфектыўнасць расійскіх дальнабойных удараў, якія забяспечваюць нядаўна распрацаваныя рэактыўныя беспілотнікі Герань-5 і крылатыя ракеты «Бандэроль».

Украінскія ўдары па-ранейшаму прабіваюць шматузроўневую сістэму абароны вакол Масквы, а іх далёкасць ужо дазваляе паражаць мэты далёка на ўсходзе краіны — напрыклад, адной з нядаўніх цэляў ЗСУ стаў Омскі НПЗ у Заходняй Сібіры.

Лідары краін СНД выдатна ведаюць пра фінансавыя і ваенныя цяжкасці Расіі. Звыклая пампезнасць саміту ў Туркменістане не змагла схаваць адсутнасць асаблівай цікавасці да пашырэння супрацоўніцтва з Масквой. Рашэнне Туркменістана, як і Таджыкістана, набыць у Індыі зенітна-ракетныя комплексы Akash сведчыць пра тое, што расійскі план стварэння адзінай сістэмы СПА для ўсёй Цэнтральнай Азіі пакуль ніяк не рэалізуецца.

На палях саміту Пуцін сустрэўся з прэзідэнтам Ірана Масудам Пезешкіянам. Масква імкнецца ўмацоўваць адносіны з Тэгеранам, не аказваючы пры гэтым яму істотнай матэрыяльнай дапамогі. Паводле звестак пракрамлёўскага выдання «Коммерсант», графік сустрэчы Пуціна з Пезешкіянам давялося зрушыць — магчыма, каб падладзіць расклад пад тэлефонную размову Пуціна з Трампам.

Вядучыя расійскія СМІ прадставілі дамоўленасць аб экспарце дызельнага паліва ў ЗША як буйны прарыў. Асцярогі з нагоды таго, што 18 верасня Трамп падпісаў новы закон аб санкцыях супраць РФ, змяніліся надзеямі на змякчэнне санкцыйнага рэжыму. Сярод пракрамлёўскіх выданняў толькі нямногія, што прытрымліваюцца адкрыта шавіністычных поглядаў, папярэдзілі пра нетрываласць дамоўленасці па дызельным паліве.

Незалежныя эксперты сумняваюцца, што Расія зможа паставіць на сусветны рынак нават параўнальна невялікія аб'ёмы дызеля.

У першыя дні кастрычніка Украіна нанесла серыю ўдараў па расійскай энергетычнай інфраструктуры. Сярод цэляў былі трубаправодны вузел у Самары, НПЗ у Омску і нафтавы тэрмінал у Растове-на-Доне.

Цяпер Крэмль спрабуе звязаць выкананне «дызельнай здзелкі» з ЗША з патрабаваннем спыніць украінскія ўдары.

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі пагадзіўся спыніць знішчэнне нафтавай галіны РФ — але толькі пры той умове, што Расія не будзе наносіць масіраваныя ўдары па ўкраінскай энергетычнай інфраструктуры. Аднак Пуцін гэтае прапанаванне не прыняў. У выніку перамовы аб спыненні вайны, якія апошнімі тыднямі давалі пэўныя падставы для аптымізму, зноў заходзяць у тупік.

Магчыма, Пуцін лічыць, што вецер зноў напоўніў ветразі яго праржавелай кананеркі. Аднак абраны ім курс вайны па-ранейшаму вядзе праз мора сур'ёзных праблем. Бясзмястоўнасць яго валдайскіх прамоў была відавочная з самага пачатку, і вельмі хутка стане ясна, што ён не здольны аказаць хоць колькі-небудзь прыкметны ўплыў на сусветныя энергетычныя рынкі.

Зяленскі са свайго боку заявіў, што Украіна гатовая правесці выбары, калі Расія пагодзіцца на 60-дзённае перамір'е. У спалучэнні з інавацыйнай тактыкай ЗСУ і пашыранымі дальнабойнымі магчымасцямі гэта дыпламатычная гнуткасць даказвае: Кіеў валодае дастатковай устойлівасцю, каб вытрымаць любыя новыя ўдары лёсу.

Павал Баеў, New Voice

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com