Грэчаскія вучоныя: Зямля змяняе сваю форму

Яна робіць гэта хутчэй, чым чакалася.

Зямля становіцца ўсё больш падобнай да шара — паверхня на палюсах падымаецца, а на экватары апускаецца — і гэты працэс паскараецца. Да такой высновы прыйшлі вучоныя з Універсітэта Арыстоцеля ў Салоніках, прааналізаваўшы спадарожнікавыя даныя амаль за два дзесяцігоддзі. Хутчэй за ўсё, гэтыя змены звязаныя з імклівым таяннем палярных лёдаў, піша «Еўрапульс».

Наша планета ніколі не была ідэальным шарам: яна злёгку спляскатая на палюсах і трохі выпуклая на экватары. Але яе форма не застаецца нязменнай. На яе ўплываюць рухі зямной кары, працэсы ў нетрах і таянне лёду. Цяпер грэчаскія даследчыкі высветлілі, што экватарыяльная выпукласць змяншаецца, і з кожным дзесяцігоддзем гэта адбываецца ўсё хутчэй.

Вучоныя выкарысталі даныя наземных станцый, якія прымаюць сігналы глабальных навігацыйных спадарожнікавых сістэм. Гэтыя вымярэнні дазваляюць адсачыць, як паверхня ў розных частках Зямлі паступова падымаецца або апускаецца, нават калі зрухі настолькі малыя, што чалавек іх не заўважае.

Разлікі паказалі, што хуткасць, з якой Зямля становіцца менш спляскатай, кожнае дзесяцігоддзе павялічваецца прыкладна на 0,4 міліметра ў год. Па чалавечых мерках змены нязначныя: за год паверхня зрушаецца менш, чым на таўшчыню лініі, праведзенай алоўкам. Аднак назіранні амаль за дваццаць гадоў дазволілі ўбачыць устойлівую тэндэнцыю: форма планеты мяняецца ўсё хутчэй.

Часткова зямная паверхня працягвае рухацца з-за працэсаў, якія пачаліся яшчэ пасля апошняга ледавіковага перыяду. Але, паводле высноваў даследчыкаў, аднымі водгукамі далёкага мінулага тлумачыць цяперашнюю хуткасць змен немагчыма.

Хутчэй за ўсё, справа ў тым, што Грэнландыя і Антарктыда ўсё хутчэй губляюць лёд. Гэта пацвярджаюць назіранні спадарожнікавых місій GRACE і GRACE Follow-On — сумесных праектаў NASA і Германскага цэнтра авіяцыі і касманаўтыкі. Талая вада паступае ў акіян і пераразмяркоўваецца, перамяшчаючыся з палярных абласцей у ніжэйшыя шыраты. З гэтымі зменамі вучоныя і звязваюць усё больш хуткі пад'ём паверхні на палюсах і яе апусканне на экватары.

Вынікі даследавання дапамагаюць зразумець, як Зямля рэагуе на страту палярных лёдаў, з-за чаго змяняецца не толькі колькасць лёду і размеркаванне вады ў акіяне, але і сама форма нашай планеты. Такія веды неабходныя, каб адсочваць кліматычныя змены і разумець, як яны будуць уплываць на Зямлю ў доўгатэрміновай перспектыве.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com