Nature: Холад падаўжае жыццё
1- 31.10.2026, 18:42
- 1,478
Запускаецца механізм даўгалецця.
Навукоўцы Кёльнскага ўніверсітэта выявілі малекулярны механізм, дзякуючы якому ўмераны холад падаўжае жыццё круглых чарвякоў. Высветлілася, што цягліцы выпрацоўваюць рэчыва, якое перадае іншым тканкам сігнал для падтрымання бялковага балансу. Праца апублікаваная ў часопісе Nature.
Даследчыкі вывучалі нематод Caenorhabditis elegans — распаўсюджаную мадэль старэння. Пры тэмпературы каля 15 °C гэтыя жывёлы жывуць даўжэй. Каманда высвятляла, ці звязана гэта толькі з запаволеннем абмену рэчываў або з актыўнай працай пэўнай біяхімічнай сістэмы.
У цэнтры выяўленага шляху апынуўся дэгідрабіяптэрын, або BH2. Пры прахалодзе ў цягліцах павышалася актыўнасць фермента CAT-4, які ўдзельнічае ў яго ўтварэнні. Потым BH2 паступаў у іншыя тканкі, уключаючы кішэчнік і нервовую сістэму.
Там рэчыва ператваралася ў тэтрагідрабіяптэрын — BH4. Ён неабходны для працы фермента, які дапамагае сінтэзаваць амінакіслату тыразін. Парушэнне гэтага шляху змяншала прыбаўку да працягласці жыцця, звязаную з холадам.
Гэты шлях таксама дапамагаў захоўваць пратэастаз — раўнавагу паміж утварэннем, правільным згортваннем і выдаленнем бялкоў. У мадэлях нейрадэгенератыўных захворванняў у чарвякоў ён прыгнятаў назапашванне паталагічных бялковых агрэгатаў.
Асабліва паказальна, што ўзмацненне выпрацоўкі BH2 непасрэдна ў цягліцах давала ахоўны эфект і падаўжала жыццё нават пры звычайнай або павышанай тэмпературы. Гэта паказвае, што частку дзеяння прахалоды можна ўзнавіць без самога астуджэння.
У асобных эксперыментах з чалавечымі клеткамі даданне BH2 або тыразіну змяншала назапашванне змененых бялкоў, звязаных з хваробай Хантынгтана і бакавым аміятрафічным склерозам. Аднак гэта клеткавыя і жывёльныя мадэлі: даследаванне не даказвае падаўжэння жыцця чалавека і не ўстанаўлівае эфектыўнасць халадовых працэдур або прыёму гэтых рэчываў у людзей.