1 лiстапада 2026, Нядзеля, 23:20
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Фізік стварыў «гадзіннік» без знешняга адліку часу

Фізік стварыў «гадзіннік» без знешняга адліку часу

Для гэтага ён выкарыстаў хмару ультрахалодных атамаў.

Фізік Джавані Баронтіні з Бірмінгемскага ўніверсітэта паказаў, як апісваць паслядоўнасць падзей у квантавай сістэме праз яе ўнутраныя змены, без звароту да знешняга адліку часу. Для гэтага ён выкарыстаў хмару ультрахалодных атамаў. Праца апублікаваная ў часопісе Physical Review Research.

Эксперымент звязаны з «праблемай часу» ў квантавай тэорыі гравітацыі. У некаторых падыходах, уключаючы апісанне на аснове раўнання Ўілера — ДэВіта, час не ўваходзіць у раўнанне для Сусвету як звыклы знешні параметр. Тады ўзнікае пытанне, як назіральнік унутры сістэмы можа вызначыць парадак таго, што адбываецца.

У лабараторыі гэтую ідэю вывучалі на кандэнсаце Бозе — Эйнштэйна каля 24 тысяч атамаў. Хмара знаходзілася ў добра ізаляванай пастцы, а тонкі аптычны бар'ер дзяліў яе на назіральную і неназіральную часткі.

Назіральная вобласць праходзіла паўтаральныя цыклы пашырэння і сціскання. Гэтыя рухі дазваляюць правесці абмежаваную аналагію з Сусветам, што пашыраецца і зноў сціскаецца, але не ўзнаўляюць сапраўдны Вялікі выбух або касмалагічную эвалюцыю.

Аўтар пабудаваў унутраны адлік праз змены размеркавання атамаў і звязаную з імі агрубленую ацэнку энтрапіі. Атрыманая велічыня — «энтрапійны час» — дазваляла ўпарадкоўваць падзеі, нават калі хмара зноў сціскалася.

Потым фізік запісаў эфектыўнае раўнанне Шрэдынгера, у якім параметрам служыў гэты ўнутраны адлік. Такое апісанне аднаўляла вымераную дынаміку сістэмы. Такім чынам эксперымент даў спосаб колькасна правяраць мадэлі, што звязваюць час з узаемаадносінамі паміж часткамі фізічнай сістэмы.

Вынік не азначае, што ў лабараторыі спынілі звычайны час або даказалі яго ілюзорнасць. Вымяральная апаратура працягвала працаваць у звыклым часе, а гаворка ідзе пра магчымасць апісаць назіраную дынаміку праз унутраную фізічную велічыню.

Напісаць каментар

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках

▲