The Economist: Карціна вайны для Украіны змянілася

Пачынаецца новы этап.

Украіна павінна быць гатовая да зацяжнога канфлікту з Расіяй, які можа працягвацца яшчэ некалькі гадоў. Пра гэта піша The Economist са спасылкай на ўрадавыя крыніцы.

У прыгарадзе Кіева група патрыятычна настроеных падлеткаў праходзіць вайсковую падрыхтоўку пад наглядам інструктараў. Наймалодшаму — 14 гадоў. Яны прыходзяць сюды некалькі разоў на тыдзень пасля школы і адкрыта кажуць пра гатоўнасць замяніць загінулых вайскоўцаў. Для іх гэта выглядае як доўг, які ўжо стаў часткай паўсядзённасці вайны.

У той жа час у самім Кіеве 28-гадовы Іван жыве ў ізаляцыі, хаваючыся ад мабілізацыі. Калісьці ён падтрымліваў армію фінансава, але цяпер пазбягае любога кантакту з вонкавым светам і фактычна выпаў з грамадскага жыцця.

Выданне адзначае, што такія кантрастныя гісторыі суіснуюць не толькі ў межах аднаго горада, але і адлюстроўваюць розныя рэальнасці вайны ва Украіне — ад патрыятычнага энтузіязму да ўхілення ад мабілізацыі.

Нягледзячы на гэта, агульная карціна вайны для Украіны змянілася. Лінія фронту ў значнай ступені стабілізавалася, падтрымка з боку Еўропы працягваецца, а краіна хутка развівае ўласны абаронны сектар, у прыватнасці вытворчасць дронаў. У той жа час палітычнае кіраўніцтва ўсё больш разглядае зацяжную вайну як непазбежную.

Украіна дасягнула крытычнага этапу: яна захавала суверэнітэт, але сама па сабе ўстойлівасць яшчэ не азначае перамогі. Перад дзяржавай паўстаюць пытанні вычарпання рэсурсаў, чалавечага патэнцыялу і доўгатэрміновай устойлівасці грамадства.

Вайна, якую Украіна пакуль стрымлівае

Украінскія вайскоўцы паведамляюць пра паступовае павышэнне эфектыўнасці абароны, у значнай ступені дзякуючы выкарыстанню беспілотных сістэм. Па іх ацэнках, страты расійскіх войскаў застаюцца высокімі, а тэмпы папаўнення асабовага складу — недастатковымі для кампенсацыі.

Расія, нягледзячы на пастаянны ціск на фронце, не дасягае заяўленых мэтаў на Данбасе ў запланаваныя тэрміны. Украінскае камандаванне сцвярджае, што перавага праяўляецца не толькі ў тэхналогіях, але і ў хуткасці адаптацыі і матывацыі падраздзяленняў.

Важным фактарам сталі далёкабойныя ўдары па інфраструктуры забеспячэння і вайсковых аб'ектах на тэрыторыі Расіі. Значную частку такіх сістэм Украіна вырабляе самастойна, паступова змяншаючы залежнасць ад знешніх паставак, хоць разведдадзеныя ад партнёраў застаюцца крытычна важнымі.

Яўген Карась, камандзір 413-га палка, кажа, што дасягаць мэтаў у глыбокім тыле РФ цяпер «у тры разы лягчэй», чым было раней. Яго падраздзяленне правяло некалькі важных аперацый, у прыватнасці ўдары ў сакавіку па Silicon El, вытворцы мікрачыпаў для расійскіх балістычных ракет. Вайсковец кажа:

«Вайна не з'яўляецца раем для Украіны, але для Расіі справы ідуць значна горш, і будзе яшчэ цяжэй».

Ён прагназуе крызіс расійскай супрацьпаветранай абароны да восені. Да таго часу вытворчасць балістычнай прадукцыі ва Украіне павінна быць у поўным разгары, што выклікае страх і замяшанне глыбока ўнутры Расіі.

Выданне падкрэслівае:

«Па ўсіх агульнапрызнаных паказчыках Украіна ўжо павінна была прайграць. Яна стрымлівае праціўніка, насельніцтва якога ў 4,5 раза перавышае яе ўласнае, плошча сушы якога ў 28 разоў большая, а эканоміка ў 12 разоў перавышае яе ўласную».

Кошт вайны

Нягледзячы на вайсковыя поспехі, унутраныя наступствы вайны становяцца ўсё больш адчувальнымі. Украінская інфраструктура падвяргаецца рэгулярным ударам, а энергетычная сістэма застаецца ўразлівай. Масіраваныя атакі беспілотнікаў і ракет працягваюць уплываць на буйныя гарады, уключна з Кіевам.

Эканоміка трымаецца на плаву дзякуючы міжнароднай дапамозе і развіццю абароннага сектара, аднак страты працоўнай сілы значныя. Агульнае скарачэнне насельніцтва працаздольнага ўзросту істотна ўплывае на тэмпы аднаўлення.

Найбольш крытычным застаецца стан энергетыкі. Прадстаўнікі грамадзянскага сектара і дарадцы ўрада падкрэсліваюць, што менавіта энергетычная стабільнасць, а не толькі сітуацыя на фронце, будзе вызначаць устойлівасць краіны ў бліжэйшыя гады.

Тарас Чмут, грамадскі актывіст і дарадца Міністэрства абароны, кажа, што цяпер ён больш непакоіцца пра энергетыку, чым пра лінію фронту. Ён кажа:

«Вайны вядуцца не арміямі, а грамадствамі. Калі вера ў нашу здольнасць вытрымаць вайну разбурыцца, то разбурыцца і воля да барацьбы».

Грамадства пры гэтым застаецца напружаным. Апытанні, праведзеныя ва Украіне, фіксуюць тры вялікія групы: стойкіх патрыётаў, умераных скептыкаў і дэматываваных грамадзян. Сярод фактараў, якія найбольш падрываюць давер, называюць карупцыю і недавер да інстытутаў.

Унутраныя рызыкі і палітычная напружанасць

Пытанне мабілізацыі стала адным з найбольш адчувальных у грамадстве. Хоць армія ў цэлым забяспечвае неабходны набор, няроўнасць у падыходах і выпадкі прымусовай мабілізацыі выклікаюць грамадскае незадаволенне.

Паралельна з гэтым у краіне абвастраюцца палітычныя супярэчнасці. Карупцыйныя скандалы і барацьба ўнутры эліт падрываюць давер да ўлады, асабліва на фоне немагчымасці правядзення выбараў у ваенны час.

Нягледзячы на публічную стойкасць і дыпламатычныя намаганні прэзідэнта Уладзіміра Зяленскага, ва Украіне расце крытыка адносна стылю кіравання на вышэйшым узроўні. Паводле суразмоўцаў, набліжаных да палітычных працэсаў, сістэма прыняцця рашэнняў усё больш канцэнтруецца вакол вузкага кола асоб, а фармат кіравання набывае больш цэнтралізаваны характар.

Інсайдары сцвярджаюць, што Офіс прэзідэнта ўзмацніў уплыў на інфармацыйнае асяроддзе, у прыватнасці праз сетку звязаных медырэсурсаў і сацыяльных акаўнтаў, якія выкарыстоўваюцца для фарміравання публічных наратываў і крытыкі апанентаў. Асобныя антыкарупцыйныя ініцыятывы, паводле іх слоў, нібыта сутыкаліся з ціскам і сустрэчнымі юрыдычнымі дзеяннямі.

Таксама ў матэрыяле згадваюцца кадравыя перастановы ў сілавых структурах, якія, на думку крытыкаў, могуць сведчыць пра ўзмацненне асабістай лаяльнасці як ключавога крытэрыя прызначэнняў.

«Зяленскі не цярпіць моцных людзей», — скардзіцца высокапастаўлены афіцэр разведкі. «Ён стварыў вакол сябе культ вернасці».

Бясконцая вайна

Перамоўныя працэсы, якія перыядычна ўзнікалі пры ўдзеле міжнародных пасярэднікаў, не прывялі да ўстойлівага выніку. Ідэі кампраміснага міру з тэрытарыяльнымі ўступкамі на дадзены момант страцілі палітычную падтрымку.

Фактычна баявыя дзеянні працягваюцца ў рэжыме знясілення, дзе абодва бакі імкнуцца дасягнуць перавагі за кошт працяглага ціску. Ні адзін з бакоў не дэманструе гатоўнасці да як мага хутчэйшага завяршэння вайны.

«Урадавыя крыніцы паведамляюць, што Зяленскі загадаў рыхтавацца да яшчэ двух-трох гадоў вайны. Няма пераканаўчай прычыны, чаму Украіна не можа працягваць ваяваць так доўга. Яна выжыве, хоць і заплямленая мілітарызмам і карупцыяй ваеннага часу. Для некаторых украінцаў гэтага недастаткова», — піша выданне.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com