Барыслаў Берэза: Пуцін вельмі баіцца гэтага сцэнару

Масавая мабілізацыя можа запусціць унутраны крызіс у Расіі.

У Расіі уже ідзе падрыхтоўка да новай маштабнай мабілізацыі. У рэгіёнах правяраюць гатоўнасць да прыёму і размяшчэння навабранцаў, а расіяне на тле гэтых прыгатаванняў пачалі больш актыўна выязджаць з краіны.

Што ўжо адбываецца ў Расіі напярэдадні магчымай мабілізацыі? Як павядуць сябе звычайныя расіяне, калі Пуцін абвесціць новы масавы прызыў?

Такія пытанні сайт Charter97.org задаў украінскаму палітычнаму дзеячу, экс-дэпутату Вярхоўнай Рады Барыславу Берэзу:

— Пачнем з таго, як паводзяцца бараны, калі іх вядуць на забой. Бараны маўкліва бляюць і ідуць на мясную фабрыку. Тут дакладна такая ж сітуацыя.

Але цяпер я, дарэчы, разглядаю падзеі, якія могуць сведчыць пра крыху іншы падыход. Гэта не агульная вялікая мабілізацыя, а, хутчэй за ўсё, маштабаванне мабілізацыйных цэнтраў, якія ўжо існуюць.

Патлумачу, пра што ідзе гаворка. На сённяшні дзень Расія па-ранейшаму за квартал кантрактуе 90 тысяч забойцаў, якія гатовыя служыць у расійскай акупацыйнай арміі. 90 тысяч — гэта прыкладна тая колькасць, якая цяпер ёсць. Але ім неабходна рыхтаваць рэзерв. Таму цалкам магчыма, што цяпер менавіта пад гэты рэзерв ідзе падрыхтоўка вучэбных цэнтраў.

Таму пакуль незразумела, ці будзе мабілізацыя або не. Заходнія эксперты кажуць, што Путіну цяпер дастаткова той колькасці — 90–93 тысячы кантрактнікаў. Гэта, уключаючы расіян, расійскіх злачынцаў, а таксама замежнікаў, якіх удаецца мабілізаваць за квартал. Іх хапае для таго, каб кампенсаваць страты. А вось для стварэння рэзерваў можа спатрэбіцца ўжо зусім іншая гісторыя.

Ці будуць расіяне супраціўляцца? Частка будзе выязджаць, што мы ўжо бачым. У Арменіі для расіян ужо на 30 працэнтаў падняліся цэны на арэнду. У Казахстане цяпер адбываецца ўзмацненне рэжыму кантролю за ўездам расіян. У Грузію таксама ўязджае велізарная колькасць людзей. Назіраем, што частка выязджае ў Турцыю.

Расіяне ўцякаюць, бо ведаюць: ад расійскай улады можна чакаць чаго заўгодна. Але ці прыняў Пуцін канчатковае рашэнне сапраўды праводзіць вялікую, глабальную мабілізацыю, пакуль я не бачу гэтаму пацвярджэння.

Больш за тое, эксперымент, наколькі я памятаю, з падобнай мабілізацыяй быў праведзены ў Пензе, дзе расіян пагрузілі ў аўтобусы, і яны маўчалі. Хтосьці абураўся, жонкі крычалі, але ў цэлым расіяне маўчаць.

Нягледзячы на тое, што гаворка не пра абарону сваёй айчыны, а пра акупацыйныя войскі, нават гэта не прымушае расіян не згаджацца з уладай. На жаль, расійскія бараны гатовыя служыць кааператыву «Озеро», каб ён зарабляў грошы, і аддаваць свае жыцці за акупацыйны рэжым. Іншага я не бачу.

І яшчэ адзін момант. Трэба ўлічваць, што эканамічная сітуацыя ў Расіі на сёння не вельмі добрая. Таму на фоне закручвання гаек і ўсяго, што адбываецца, дадатковы ціск можа прывесці да нестабільнасці ў Расіі. А гэтага Пуцін вельмі моцна баіцца. Паглядзім, ці пойдзе ён на абвастрэнне сітуацыі, запусціўшы мабілізацыйныя працэсы.

— Ці зможа новая мабілізацыя ў РФ рэальна змяніць сітуацыю на фронце? Ці дасць яна расійскай арміі заўважную перавагу?

— Любая мабілізацыя дае эфект. Любая. Калі істотна павялічыць колькасць войскаў — на 400 тысяч, на 500 тысяч, — калі такое адбудзецца, то, вядома, гэта дасць пэўны эфект.

Але цяпер іншыя часы. Цяпер не часы Першай сусветнай вайны. Таму проста даць аўтамат у рукі і сказаць: «Бяжы наперад» — гэтага мала. Бо ёсць артылерыя, ёсць FPV-дроны, ёсць іншыя спосабы знішчэння ворага. І гэтае мяса будзе проста спалена яшчэ да таго, як нават дойдзе да пазіцый.

Але калі гэтыя войскі будуць выкарыстоўваць для таго, каб навучаць іх працаваць з дронамі і тэхнікай, гэта ўжо будзе даволі сур'ёзнай праблемай.

І тут пытанне ў тым, што Украіна павінна адказваць дакладна так жа: не проста больш мабілізаваць, а навучаць большую колькасць людзей працаваць з дронамі, як наземнымі, так і паветранымі.

— Як новая масавая мабілізацыя і ад'езд людзей з краіны ўдаряць па эканоміцы Расіі? Наколькі сур'ёзнымі стануць дэфіцыт працоўных рук, рост выдаткаў і новая хваля эміграцыі?

— Пуціну начхаць, якія будуць выдаткі. Людзі будуць менш есці, горш жыць, менш зарабляць, але на вайну будуць траціць максімальную колькасць грошай. Справа ў тым, што ён успрымае расіян як рэсурс для дасягнення сваіх асабістых інтарэсаў. І ўсё адно яму, колькі расіян здохне ў гарніле гэтай вайны. Больш за тое, ён спрабуе актыўна гуляць на тэрыторыі Беларусі. Нават там ёсць рэкрутынгавыя цэнтры, і асобныя беларусы згаджаюцца ваяваць.

Але тут трэба выразна разумець, што на сёння эканоміка Расіі пакуль не спраўляецца з той нагрузкай, якая на яе кладзецца. Дэфіцыт бюджэту расце. І рана ці позна гэтая бурбалка лопне. І вось тады Расія можа зноў убачыць знакамітыя гісторыі, калі будуць звяртацца да амерыканскага ўрада з просьбай прывезці курыныя ножкі, каб выратаваць расіян ад голаду. Будзем спадзявацца, што Амерыка не пачуе Расію.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com